Một buổi tối cuối năm 2023, đồng hồ điểm 22h30. Căn phòng trọ chừng mười lăm mét vuông của mình chỉ còn tiếng quạt gió laptop kêu rì rầm và ánh sáng xanh hắt ra từ màn hình. Trước mặt mình là cửa sổ dòng lệnh ChatGPT vẫn đang nhấp nháy con trỏ đợi lệnh, bên cạnh là một kiện hàng vừa săn được từ đợt sale TikTok Shop để ở góc bàn còn chưa bóc tem, chiếc điện thoại gập dựng nghiêng trên giá đỡ thỉnh thoảng lại sáng đèn thông báo từ Slack công ty.
Ngồi thừ người nhìn ly trà thảo mộc đã nguội ngắt, tự nhiên mình thấy một cảm giác trống trải đến lạ lùng. Có lẽ năm 2023 là một năm đầy biến động với rất nhiều anh em trong chúng ta: kinh tế chật vật tìm lại đà hồi phục sau đại dịch, mô hình làm việc kết hợp (hybrid) giúp ta đỡ phải chen chúc kẹt xe nhưng lại vô tình giam lỏng ta giữa bốn bức tường, và làn sóng AI ập đến nhanh tới mức ai cũng mang trong mình nỗi sợ bị tụt lại phía sau.
Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, giữa một thế giới tiện nghi và kết nối mọi lúc mọi nơi như hiện tại, tại sao chúng ta lại thấy cô đơn đến thế?
Năm 2023: Khi công việc nhanh hơn nhưng tâm hồn chậm lại
Chưa bao giờ ranh giới giữa công việc và đời sống riêng tư lại mong manh như năm nay. Mình làm việc theo dạng hybrid, tuần lên công ty hai buổi, còn lại ngồi nhà cày deadline. Ban đầu cứ nghĩ ở nhà sẽ sướng, tiết kiệm thời gian, nhưng rồi nhận ra có những ngày từ sáng đến tối mình không hề mở miệng nói chuyện trực tiếp với một con người bằng xương bằng thịt nào.
Cơm trưa gọi ứng dụng giao tận cửa, công việc thì chat qua phần mềm, ý tưởng viết lách hay xử lý bảng tính thì nhờ AI hỗ trợ gõ vài dòng prompt là xong trong tích tắc. Mọi thứ vận hành trơn tru và hiệu quả đến kinh ngạc. Nhưng đổi lại, mình mất đi những câu chuyện phiếm bên máy pha cà phê công ty, mất đi cái vỗ vai động viên của đồng nghiệp khi dự án gặp trục trặc. Đến cuối ngày, tắt laptop đi, căn phòng chìm vào tĩnh mịch, chỉ còn lại sự trống rỗng và những trăn trở của tuổi trẻ: Mình đang chạy đua vì điều gì? Tương lai rồi sẽ ra sao?
Ảo ảnh kết nối và khao khát tìm một tri kỷ
Có những đêm lướt mạng xã hội mỏi mắt, mình chợt nhận ra bản thân đang vô thức đi tìm một điểm tựa cảm xúc. Thế hệ chúng mình dường như đang mắc kẹt trong chiếc bẫy của thuật toán. Nhu cầu tìm kiếm kết bạn chưa bao giờ lớn đến thế, nhưng sự kiên nhẫn dành cho nhau lại ngày một ít đi.
"Chúng ta sở hữu hàng trăm người bạn ảo trên mạng xã hội, có thể nhắn tin xuyên lục địa chỉ bằng một cú chạm, nhưng lại chẳng tìm nổi một người sẵn sàng ngồi nghe ta thở dài trong đêm muộn."
Nhiều người chọn cách tìm đến các diễn đàn, các trang web hen hò để mong lấp đầy khoảng trống. Nhưng lướt trên mạng bây giờ, giữa hàng ngàn thông tin hỗn độn, không ít lần chúng ta bắt gặp những dòng quảng cáo nhảm nhí, những lời mời mọc giật gân kiểu tìm gái có số điện thoại hay những tài khoản ảo với mục đích trục lợi. Những thứ tạp nham đó càng làm cho niềm tin giữa người với người trở nên dè chừng, xa cách.
Nhớ lại những năm tháng xưa cũ của internet, cái thời Yahoo Messenger hay các diễn đàn tim ban bon phuong nở rộ, người ta đến với nhau mộc mạc và chân thành biết bao. Viết một bức thư điện tử mất cả buổi, hồi hộp chờ từng dòng phản hồi. Ngày nay, dù mạng lưới ban bon phuong viet nam đã phủ khắp các nền tảng số hiện đại, nhưng tìm được một người chịu lắng nghe mà không phán xét, chịu bỏ điện thoại xuống để nhìn vào mắt nhau khi trò chuyện, quả thực lại hiếm hoi như đãi cát tìm vàng.
Cuộc gọi từ mẹ và bài học về sự hiện diện
Đang miên man suy nghĩ thì chuông điện thoại reo vang, màn hình hiện tên "Mẹ". Mình vội nhấc máy, giọng mẹ quen thuộc ở đầu dây bên kia:
• "Con ăn cơm chưa? Đợt này làm việc khuya thế con?"
• "Mấy hôm nay trời trở lạnh, nhớ mặc ấm nghe con, thấy bảo năm nay kinh tế khó khăn, liệu giữ gìn sức khỏe chứ đừng làm việc kiệt sức đấy!"
Chỉ vài câu hỏi han bình dị, mộc mạc của mẹ ở quê mà sống mũi mình cay xè. Cả một ngày dài vật lộn với những dòng lệnh AI, những chỉ số KPI căng thẳng, những thông báo nhảy liên hồi, hóa ra điều có thể sưởi ấm tâm can mình nhất lại là sự quan tâm bình dị nhất từ gia đình. Công nghệ năm 2023 có thể vẽ ra những bức tranh tuyệt đẹp, có thể giúp mình hoàn thành bản báo cáo trong mười phút, nhưng vĩnh viễn không thể thay thế được hơi ấm của tình thân và sự đồng cảm giữa con người với con người.
Học cách sống chậm lại giữa một năm vội vã
Sau cuộc gọi của mẹ, mình quyết định gập máy tính lại, cất chiếc điện thoại sang một góc xa. Mình bước ra ban công, hít một hơi thật sâu không khí se lạnh của phố thị về đêm.
Mình nhận ra rằng, để chữa lành cho chính mình trong kỷ nguyên số hóa này, chúng ta không cần phải trốn chạy công nghệ, mà là học cách thiết lập lại ranh giới:
• Dành ra ít nhất một tiếng mỗi tối không màn hình thiết bị, tập trung đọc một cuốn sách giấy hoặc đơn giản là dọn dẹp lại góc làm việc.
• Thay vì nhắn tin qua lại cả tuần trên mạng, hãy dũng cảm hẹn một người bạn cũ ra quán cóc vỉa hè, gọi một ly cà phê đen đá và hàn huyên không thiết bị số.
• Chăm gọi về cho bố mẹ hơn, dù chỉ là vài ba câu hỏi thăm ngắn ngủi nhưng đong đầy sự kết nối thật.
Năm 2023 sắp khép lại với biết bao trăn trở, nhưng cũng là năm dạy cho mình bài học sâu sắc về giá trị của những điều bình dị. Hy vọng rằng giữa guồng quay hối hả này, anh em chúng ta ai cũng sẽ tìm được một khoảng lặng bình yên cho riêng mình, tìm được những người bạn chân thành để cùng chia ngọt sẻ bùi ngoài đời thực.
Đêm đã khuya, nhật ký này mình viết ra như một lời tự sự giải tỏa tâm trạng. Còn các bạn thì sao? Cuộc sống, công việc và những mối quan hệ của anh em trong năm 2023 này có đang ổn không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe các bạn!
Bình luận (7)