Chào anh em ZolaChat,
Đêm nay Sài Gòn có một cơn mưa rào bất chợt xua tan cái oi ả của những ngày giữa năm 2023. Mình vừa gập chiếc laptop lại sau một ngày dài làm việc remote tại nhà, nhìn góc ban công ướt đẫm mà lòng nặng trĩu. Bước sang tuổi 27, tự nhiên mình thấy bản thân đứng ở một ngã ba đường kỳ lạ: sự nghiệp chưa vững vàng, cơn bão suy thoái kinh tế rình rập, còn ở quê thì gia đình bắt đầu sốt ruột giục giã chuyện trăm năm.
"Tuổi trẻ của chúng ta dường như luôn bị kẹp giữa hai nỗi sợ: sợ mình tụt hậu với bạn bè đồng trang lứa, và sợ mình làm phụ lòng mong mỏi của cha mẹ ở quê nhà."
1. Những trăn trở công việc giữa thời đại AI bùng nổ
Năm 2023 thực sự là một năm đầy biến động. Làn sóng cắt giảm nhân sự từ các tập đoàn công nghệ lớn lan rộng khắp nơi. Mấy đứa bạn cùng phòng trọ trước đây của mình giờ đứa thì bị giảm giờ làm, đứa thì loay hoay tìm việc freelance kiếm thêm từng đồng đóng tiền trọ.
Chưa kể, sự xuất hiện ồ ạt của ChatGPT và các công cụ AI tạo sinh khiến những người làm văn phòng, content hay thiết kế như mình đôi khi rơi vào cảm giác hoang mang tột độ. Ban ngày, mình mở máy lên học cách viết prompt, cố gắng tối ưu hóa năng suất để không bị đào thải; ban tối lướt TikTok Shop thấy người người livestream bán hàng chốt ngàn đơn mà tự hỏi: "Liệu con đường mình đang đi có còn đất sống trong vài năm tới?". Cái cảm giác bất an về tài chính ấy nó gặm nhấm tâm trí từng ngày.
2. Cơn đau đầu mang tên "Bao giờ dắt người yêu về?"
Mỗi lần gọi video về cho mẹ, sau câu hỏi quen thuộc "Dạo này ăn uống đủ bữa không con?" thì y như rằng câu tiếp theo sẽ là chuyện tình cảm. Mẹ bảo con nhà bác Ba đầu ngõ bằng tuổi mình mà con bế con bồng rồi, trong khi mình vẫn một thân một mình nơi đất khách quê người.
Mẹ đâu biết rằng, để kiếm người yêu ở cái thời buổi này, với một người cả ngày chỉ dán mắt vào màn hình máy tính như mình, nó khó khăn đến nhường nào. Tiền lương tháng nào khéo co kéo thì đủ chi tiêu sinh hoạt, tiền phòng, tiền gửi về quê phụ bố mẹ một ít, nghĩ đến chuyện hẹn hò, lập gia đình rồi mua nhà, mua xe tự dưng thấy trách nhiệm đè nặng lên vai.
• Công việc hybrid giúp tiết kiệm thời gian đi lại nhưng lại thu hẹp đáng kể các mối quan hệ xã hội trực tiếp.
• Áp lực đồng trang lứa (peer pressure) khi nhìn bạn bè khoe thăng chức, mua nhà, kết hôn trên mạng xã hội.
• Nỗi cô đơn sau 8 tiếng gõ phím, thèm một người có thể cùng ngồi ăn bát hủ tiếu gõ và lắng nghe nhau than thở.
3. Lạc lối trong thế giới quẹt màn hình và tìm kiếm một sự chân thành
Có những đêm trống trải quá, nghe lời tụi bạn rủ rê, mình cũng thử mò mẫm lên các diễn đàn, web kết bạn bốn phương hay tải thử vài ứng dụng nói chuyện với người lạ. Mình tò mò muốn biết giới trẻ bây giờ giao tiếp ra sao, và liệu có cơ hội nào tìm thấy một nửa đồng điệu qua mạng hay không.
Thế nhưng, bước chân vào thế giới của các app trò chuyện với người lạ, mình mới nhận ra một thực tế khá hụt hẫng. Văn hóa hen ho vietnam trên mạng dường như đang bị cuốn vào vòng xoáy công nghiệp hóa cảm xúc:
• Những câu chào hỏi rập khuôn: "Hi", "Em ở đâu?", "Làm quen nhé" rồi im bặt sau vài ba tin nhắn xã giao.
• Sự thiếu kiên nhẫn: Người ta có quá nhiều sự lựa chọn hiển thị trên màn hình, chỉ cần một khoảng lặng là họ lập tức lướt qua người khác.
• Nỗi sợ bị lừa đảo hoặc gặp phải những cái bẫy đa cấp, mời gọi đầu tư tài chính núp bóng tâm sự tình cảm.
Sau vài tuần thử nghiệm, mình nhận ra việc kết nối ảo không thể lấp đầy được khoảng trống thực tế nếu hai người không thực sự mở lòng và sẵn sàng cho nhau thời gian. Chiếc điện thoại thông minh dù có hiện đại đến đâu cũng không thay thế được ánh mắt, nụ cười và sự ấm áp của một buổi cà phê trò chuyện trực tiếp.
"Chúng ta không thiếu công cụ để kết nối, thứ chúng ta thiếu là lòng dũng cảm để chậm lại, lắng nghe và thấu hiểu một con người bằng xương bằng thịt."
4. Học cách bao dung với chính mình ở tuổi 27
Sau những ngày tháng chênh vênh, mình dần nhận ra rằng tự dằn vặt bản thân chẳng giải quyết được gì. Năm 2023 dạy cho mình một bài học lớn về sự thích nghi và chấp nhận:
• Chấp nhận rằng mỗi người có một múi giờ phát triển riêng. Có người thành công tuổi 22, có người 35 tuổi mới tìm thấy bến đỗ bình yên.
• Tập trung nâng cấp kỹ năng nghề nghiệp, học cách làm bạn với công nghệ thay vì sợ hãi nó.
• Trân trọng những cuộc gọi của gia đình, thay vì bực dọc vì bị giục cưới, mình chọn cách chia sẻ thật lòng về những khó khăn hiện tại để bố mẹ hiểu và an tâm hơn.
• Nếu muốn tìm kiếm tình yêu, hãy xuất phát từ chính việc yêu thương bản thân, bước ra ngoài tham gia các hoạt động thiện nguyện, câu lạc bộ chạy bộ hay những buổi offline cộng đồng thực tế.
Đêm đã về khuya, tiếng mưa ngoài hiên cũng nhỏ dần. Viết những dòng này lên diễn đàn ZolaChat như một cách để mình trút bớt những tâm tư vụn vặt tích tụ bấy lâu.
Không biết có anh em nào ở đây, trong năm 2023 này, cũng đang trải qua cảm giác "lưng chừng tuổi trẻ" giống như mình không? Giữa cơm áo gạo tiền và kỳ vọng của gia đình, các bạn đang cân bằng cuộc sống của mình như thế nào? Rất mong được đọc chia sẻ từ mọi người!