Hà Nội một đêm cuối tháng 11 năm 2023, gió mùa tràn về ngõ nhỏ mang theo những hạt mưa phùn lạnh buốt. Chiếc laptop của tôi vẫn sáng đèn với cửa sổ dòng lệnh và màn hình trò chuyện của ChatGPT đang chớp nháy con trỏ. Năm 2023 là một năm kỳ lạ với dân công nghệ như tôi – mọi thứ xung quanh dường như bị đẩy nhanh tốc độ gấp mười lần. Công việc hybrid luân phiên giữa nhà và văn phòng, những cơn sốt AI tạo sinh bủa vây, dòng tin tức về cắt giảm nhân sự đan xen với các phiên livestream ồn ào trên TikTok Shop. Thế nhưng, giữa sự ngập tràn của thông tin và những câu trả lời tự động mượt mà không tì vết, tôi lại thấy lòng mình trống hoác đến lạ lùng.Những cú quẹt ngón tay vội vãĐôi lúc ngồi một mình trong căn gác trọ, tôi nghe thằng bạn cùng phòng lẩm bẩm gõ tìm kiếm trên Google: “cách tìm bạn gái nhanh nhất”. Nó bảo thời buổi này cái gì cũng phải nhanh, thức ăn gọi mười lăm phút có ngay, giải trí chỉ cần lướt video ngắn vài chục giây, thì việc tìm một người yêu cớ sao phải đợi năm dài tháng rộng? Tôi chỉ cười trừ. Tôi cũng từng thử cài vài cái ứng dụng tìm bạn quanh đây miễn phí, chăm chút ảnh đại diện lộng lẫy qua các bộ lọc, nhưng rồi nhận lại chỉ là những câu chào “Hi em”, “Chào bạn” cụt lủn rồi rơi vào im lặng vĩnh viễn. Con người ta ở năm 2023 hình như quá bận rộn để kiên nhẫn bóc tách tâm hồn của một ai đó qua lớp màn hình phẳng.Thế rồi một đêm mất ngủ, tôi tình cờ ghé vào một diễn đàn ẩn danh cũ kỹ, nơi người ta chia sẻ một cổng kết nối thử nghiệm đơn giản: không hồ sơ, không hình ảnh, chỉ có một nút bấm để chat với người la trực tuyến và chuyển tiếp thành âm thanh. Một kiểu app call với người lạ đúng nghĩa nguyên bản nhất, nơi hai tần số cô đơn vô tình va chạm vào nhau trong không gian vô định.
"Có những đêm, người ta không cần một lời khuyên thông minh từ trí tuệ nhân tạo, mà chỉ khao khát một tiếng thở dài chân thật từ đồng loại."
Tiếng còi tàu lúc nửa đêm ở ga ShinjukuNút kết nối nhấp nháy màu xanh. Một tiếng rè nhỏ vang lên qua tai nghe, rồi tôi nghe thấy âm thanh của tiếng còi tàu điện ngầm dội lại từ phía bên kia, xen lẫn tiếng xào xạc của gió lạnh và một giọng nữ khẽ khàng:– Alo? Xin chào… Có ai ở đó không?– Chào bạn. Mình ở Hà Nội. Bên bạn có vẻ ồn nhỉ?Bên kia bật ra một tiếng thở phào nhẹ nhõm:– May quá, là người Việt. Em vừa hết ca làm thêm ở một quán tiện lợi gần Shinjuku. Lạnh quá, em vừa đi bộ về ga vừa thử bấm linh tinh.Cô tên Miên, sang Nhật theo diện kỹ sư công nghệ từ đầu năm 2022. Giữa năm 2023, khi đồng Yên sụt giá và áp lực công việc đè nặng lên vai những người trẻ tha hương, Miên bảo có những ngày cô chỉ thèm nghe một câu tiếng mẹ đẻ mà không phải bàn về công việc, báo cáo hay tiền tệ.– Mấy chị cùng chỗ trọ rủ em tải app hẹn hò miễn phí ở nhật để tìm bạn bè cho đỡ buồn – Miên cười nhẹ qua điện thoại – Nhưng em thấy sợ những hồ sơ hào nhoáng. Ai cũng khoe ảnh đi du lịch, đồ hiệu, còn em sau giờ làm chỉ là một con bé tóc tai bù xù với đôi mắt thâm quầng vì chạy deadline.– Anh cũng thế thôi – Tôi đáp, mắt nhìn ra ban công nơi những giọt mưa thu muộn đang gõ nhịp trên mái tôn – Cả ngày anh ngồi viết code, tối về lại hỏi AI cách sửa lỗi. Đôi khi anh quên mất lần cuối mình thực sự lắng nghe giọng nói của một con người mà không có mục đích là khi nào.Hai giờ đồng hồ chữa lành không giao diệnChúng tôi nói với nhau đủ thứ chuyện vụn vặt của năm 2023:
• Về việc giá một bát phở đầu ngõ nhà tôi đã tăng thêm năm nghìn đồng, nhưng cô bán hàng vẫn hào phóng cho thêm nhiều hành hoa cay nồng.
• Về cảm giác lạ lẫm khi cầm trên tay chiếc điện thoại màn hình gập mới mua trả góp, gập lại nghe một tiếng “tách” dứt khoát như khép lại những muộn phiền một ngày.
• Về những đêm tuyết đầu mùa rơi lất phất ở ngoại ô Tokyo, Miên thèm mùi ngô nướng than hoa bên vỉa hè đường Nguyễn Trãi đến cồn cào.
• Về sự hoang mang chung của lứa tuổi ngoài hai mươi khi nhìn về tương lai đầy biến số sau đại dịch.
Không có thuật toán nào đề xuất sở thích tương đồng. Không có ảnh đại diện được chụp góc nghiêng thần thánh. Chúng tôi chỉ có âm thanh mộc mạc: tiếng đế giày của Miên gõ trên mặt đường lát đá lạnh ngắt của xứ người, tiếng ấm nước sôi reo tí tách trong căn phòng trọ Hà Nội của tôi.Khoảnh khắc đó, tôi chợt nhận ra: sự kết nối chân thật nhất không nằm ở tốc độ mạng 5G hay những dòng tin nhắn tức thì, mà nằm ở sự hiện diện trọn vẹn của hai tâm hồn sẵn sàng bỏ qua lớp phòng thủ để lắng nghe nhau.
"Người ta thường tìm kiếm những giải pháp tối ưu cho trái tim, nhưng tình cảm lại là thứ duy nhất cần sự vụng về và chân thành để đâm chồi."
Khi đồng hồ điểm 2 giờ sáng ở Việt Nam – tức 4 giờ sáng ở Nhật Bản, Miên đã về đến cửa phòng trọ. Âm thanh lách cách của chùm chìa khóa vang lên qua tai nghe.– Cảm ơn anh nhé. Lâu lắm rồi em mới thấy Tokyo ấm áp như đêm nay.– Cảm ơn em. Hà Nội đêm nay cũng bớt lạnh nhiều rồi.Chúng tôi không xin số điện thoại, không hỏi tài khoản mạng xã hội. Ứng dụng tự động ngắt kết nối theo đúng nguyên tắc ẩn danh sau khi một bên dập máy. Màn hình máy tính trở về khoảng đen tĩnh lặng, chỉ còn lại con trỏ chuột nhấp nháy đều đặn.Lời kết cho những ngày cuối nămĐã vài tuần trôi qua kể từ cuộc gọi đêm ấy. Tôi vẫn tiếp tục guồng quay công việc giữa năm 2023 nhiều biến động, vẫn mở laptop làm việc từ xa, vẫn thỉnh thoảng lướt qua những dòng quảng cáo công nghệ ồn ào. Nhưng bên trong tôi, một khoảng lặng ấm áp đã được lấp đầy.Tôi không còn tò mò tìm kiếm những lối tắt trong tình cảm, cũng không còn cảm thấy hoang mang trước sự cô đơn của kỷ nguyên số. Tôi tin rằng đâu đó ngoài kia, giữa hàng triệu con người đang lặng lẽ kết nối qua những màn hình sáng đèn, sự chân thành vẫn luôn tìm được lối về nếu chúng ta chịu mở lòng và chậm lại một nhịp.Anh em ZolaChat năm nay thế nào rồi? Có ai giữa những đêm muộn năm 2023 này từng tìm thấy một người lạ mà ngỡ như tri kỷ qua một cuộc gọi bất ngờ chưa? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình vẫn ở đây để lắng nghe.