Chiều tháng Mười một năm 2023, quán cà phê nhỏ nép mình trong con ngõ đường Phan Xích Long mờ mịt hơi nước sau cơn mưa rào bất chợt. Tiếng lách cách gõ phím đều đặn hòa cùng âm thanh thông báo đơn hàng TikTok Shop reo vang từ chiếc điện thoại của bàn bên cạnh. Nam khẽ thở dài, gấp hờ chiếc điện thoại màn hình gập vừa tậu tháng trước, tựa lưng vào ghế ngắm nhìn con trỏ chuột đang nhấp nháy trên màn hình laptop.
Ở tab trình duyệt bên trái, khung chat AI đang miệt mài tạo ra hàng chục kịch bản tiếp thị chỉ sau vài giây gõ prompt. Mọi thứ trong năm 2023 này dường như đều nhanh đến chóng mặt. Con người làm việc từ xa (remote), họp hành qua màn hình, mua sắm qua livestream, và thậm chí… tìm kiếm tình yêu cũng được gói gọn trong vài cú vuốt chạm ngón tay.
"Giữa kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo có thể viết hộ bạn một bức thư tình lãng mạn chỉ trong ba giây, liệu người ta có còn kiên nhẫn để lắng nghe nhịp thở của một người đối diện?"
1. Những chiếc hộp kết nối đa sắc
Giờ nghỉ trưa của dân làm việc hybrid như Nam luôn đầy ắp những câu chuyện dở khóc dở cười về thế giới mạng. Hoàng – cậu bạn đồng nghiệp ngồi đối diện – vừa nhấp ngụm cold brew vừa hào hứng khoe giao diện điện thoại:
• "Mày cứ cắm mặt vào sửa prompt suốt ngày thế thì bao giờ mới thoát ế? Thời buổi này người ta mở ứng dụng bạn muốn hẹn hò lên là có cả danh sách gợi ý chuẩn chỉnh từng sở thích rồi."
• Hoàng kể thêm, cô chị trưởng nhóm truyền thông thì chuộng lướt app hẹn hò trai tây vì vừa muốn trau dồi vốn ngoại ngữ, vừa thích sự phóng khoáng, hiện đại.
• Lại có anh bạn thân cùng phòng trọ, vốn tính thật thà, mê đắm nét dịu dàng mộc mạc của con gái miệt vườn nên từng lặn lội lên diễn đàn mong tìm gái trà vinh để kết bạn tâm giao, mong một ngày về miền Tây ăn bữa cơm cá kho quẹt.
• Còn Nam chỉ cười trừ, nhớ lại chuyến công tác miền Trung hồi tháng Tám. Một buổi tối lang thang bên bờ biển Nhật Lệ lộng gió, anh từng vô tình mở app bạn bè định vị quanh đây, thoáng thấy những dòng trạng thái tìm bạn đồng hành, tìm kiếm cơ duyên hẹn hò quảng bình giữa những tâm hồn độc hành yêu vẻ đẹp mộc mạc của dải đất đầy nắng và cát.
Thế giới số hóa trao cho người ta hàng triệu sự lựa chọn. Chỉ cần một tài khoản, một tấm ảnh đại diện chỉn chu, người ta có thể kết nối từ Bắc chí Nam, xuyên biên giới. Nhưng Nam luôn thấy có một khoảng trống vô hình. Càng nhiều sự lựa chọn hiển thị trên màn hình, lòng người dường như lại càng e dè bước vào đời thật.
2. Bản tin nhắn không cài đặt tự động
Cho đến một đêm muộn cách đây hai tháng, khi Nam kiệt sức sau dự án chuyển đổi số công ty, anh vô tình nhận được một phản hồi trên diễn đàn ZolaChat từ một tài khoản tên Mộc. Không phải là tin nhắn tán tỉnh rập khuôn, cũng chẳng phải lời chào tự động thường thấy. Mộc chỉ để lại một bức ảnh chụp nhành hoa thạch thảo tím ngắt đọng sương, kèm dòng chữ viết tay ngay ngắn:
"Hôm nay thành phố của bạn có lạnh không? Nếu mệt quá, hãy tạm tắt thông báo màn hình một lúc nhé."
Đó là khởi đầu của những đêm trò chuyện kỳ lạ. Mộc là một cô giáo dạy vẽ mầm non ở một thị xã nhỏ. Cô không dùng công cụ tạo ảnh tự động, không thức đêm săn sale livestream, cũng chẳng quan tâm thuật toán mạng xã hội đang thịnh hành điệu nhảy nào.
Mộc kể cho Nam nghe về tiếng ve muộn cuối hè, về mùi đất ẩm sau cơn mưa đầu mùa, về những bức tranh nguệch ngoạc nhưng tràn ngập sắc màu ngây thơ của lũ trẻ. Còn Nam, lần đầu tiên sau bao năm, trút bỏ chiếc áo giáp của một chuyên viên dữ liệu khô khan. Anh không còn dùng những từ ngữ chuyên môn đao to búa lớn, mà kể cho cô nghe về nỗi cô đơn của những tòa nhà chọc trời, về ước mơ được ngồi dưới hiên nhà gỗ ngắm trăng mà không phải bận tâm tiếng chuông deadline réo rắt.
Không thuật toán ghép đôi, không tính toán phần trăm tương thích, họ kết nối với nhau bằng sự chậm rãi hiếm hoi còn sót lại của năm 2023 đầy biến động.
3. Khoảnh khắc ngoài vùng phủ sóng
Chiều nay, Mộc nhắn tin: "Em có chuyến công tác ngắn ở Sài Gòn, 5 giờ chiều tàu đến ga."
Nam tắt máy tính, gập chiếc laptop lại – một hành động dứt khoát khác hẳn sự ngập ngừng thường ngày. Anh không nhờ trợ lý ảo chọn đường đi ngắn nhất, cũng không kiểm tra dự báo thời tiết bằng ứng dụng thông minh. Anh chỉ muốn bước thẳng ra ngoài, đón gió, đón cả những giọt mưa lất phất tạt vào mặt.
Sân ga Sài Gòn chiều tà bảng lảng khói và tiếng còi tàu rền vang. Dòng người hối hả lướt qua nhau, ai cũng chăm chú nhìn vào màn hình điện thoại rực sáng. Giữa biển người xa lạ ấy, Nam nhìn thấy Mộc. Cô mặc chiếc áo len mỏng màu be, mái tóc buộc hờ, tay cầm chiếc ô nhỏ màu xanh lục bảo. Không có bộ lọc hình ảnh long lanh, không có hiệu ứng chỉnh sửa, Mộc ngoài đời thực gầy hơn trong ảnh một chút, nhưng đôi mắt sáng và nụ cười rạng rỡ làm sáng bừng cả góc sân ga ảm đạm.
Khi Mộc bước lại gần, khẽ nghiêng đầu mỉm cười: "Chào anh, người hay thức khuya cùng dữ liệu", Nam nhận ra tim mình đập một nhịp rất thật. Một cảm giác rung động ấm áp mà không một dòng lệnh nào, không một ứng dụng thông minh nào có thể mô phỏng được.
Lời kết: Giữ lấy một nhịp chạm chân thành
Năm 2023 đang dần khép lại với biết bao thay đổi chóng mặt của công nghệ. Chúng ta có thêm những công cụ mạnh mẽ hơn, những thiết bị gập mở tiện lợi hơn, và vô số nền tảng giúp việc tìm kiếm một mối quan hệ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Thế nhưng, sau tất cả những tiện ích số ấy, đích đến cuối cùng của mỗi trái tim vẫn luôn là một ánh nhìn chân thật, một cái nắm tay ấm áp ngoài đời thực và một tâm hồn đủ kiên nhẫn để thấu hiểu nhau. Đừng để những thuật toán chi phối hoàn toàn cảm xúc của bạn.
"Nếu bạn đang có một người để nhớ, dù quen nhau qua màn hình hay tình cờ gặp gỡ ngoài phố thị, hãy thử một lần hẹn họ bước ra đời thực, cùng uống một tách trà nóng và lắng nghe nhau nói."
Còn bạn, trong năm 2023 đầy ắp những đổi thay này, câu chuyện kết nối đáng nhớ nhất của bạn là gì? Hãy cùng chia sẻ dưới phần bình luận nhé!