Chào anh em ZolaChat,
Đồng hồ điểm đúng 11 giờ đêm. Mình vừa gập chiếc laptop xuống sau một ngày dài làm việc kiểu hybrid tại nhà. Nhìn qua khung cửa sổ chung cư, phố xá Hà Nội mùa này bắt đầu se lạnh, le lói vài ánh đèn vàng từ những căn hộ đối diện.
Năm 2023 này trôi qua thật sự với quá nhiều cảm xúc ngổn ngang. Một năm mà đi đâu cũng nghe nhắc đến kinh tế khó khăn, làn sóng cắt giảm nhân sự râm ran khắp các công ty công nghệ, rồi sự bùng nổ đến chóng mặt của ChatGPT hay AI tạo sinh. Có những buổi sáng thức dậy, lướt thấy người người nói về việc AI làm thay việc này việc nọ, chiều lại thấy các phiên livestream TikTok Shop triệu đô rộn ràng, tự dưng trong lòng một người trẻ 27 tuổi như mình dấy lên một cảm giác chênh vênh khó tả.
Khi màn hình sáng đèn nhưng tâm hồn lại trống trải
Từ đợt công ty chuyển sang mô hình làm việc kết hợp (hybrid), mình tiết kiệm được cả tiếng đồng hồ kẹt xe mỗi ngày. Nhưng đổi lại, căn phòng trọ bỗng trở thành một "chiếc hộp khép kín". Cả ngày đối thoại với màn hình, trao đổi công việc qua Slack, nhờ AI sửa từng đoạn code hoặc chỉnh từng câu văn email. Công việc trôi chảy hơn thật, nhưng đến cuối ngày ngẩng đầu lên, xung quanh chỉ có tiếng quạt gió laptop kêu rì rầm.
Đã bao lâu rồi mình chưa có một cuộc trò chuyện thật sự mà không dính dáng đến KPI hay công việc?
• Đám bạn thân thời đại học đứa nào cũng quay cuồng cơm áo gạo tiền, đứa lo trả góp, đứa vừa đổi việc. Cứ nhắn tin hẹn hẹn hò cà phê cuối tuần, rồi lại hẹn hẹn hò tuần sau, cuối cùng chẳng buổi nào thành vì ai cũng vướng lịch OT đột xuất.
• Gia đình ở quê gọi lên, câu đầu tiên mẹ hỏi luôn là tháng này công ty có ổn định không, có bị giảm lương hay cắt người không con. Mình chỉ biết cười gượng bảo "con vẫn ổn", chứ đâu dám kể những đêm thức trắng loay hoay trước biến động của thị trường.
• Các mối quan hệ ngoài đời dường như bị thu hẹp lại sau thời gian dài thói quen sống thời hậu dịch định hình lại tất cả.
Những khoảng lặng và nhu cầu kết nối chân phương
Có những đêm mệt mỏi cùng cực, nằm vắt tay lên trán, mình nhận ra con người ta dù có tự lập đến đâu thì sâu thẳm bên trong vẫn luôn khao khát được sẻ chia. Sự tiện lợi của công nghệ không lấp đầy được cảm giác cô đơn.
Mình nhớ có một đêm giữa tháng 8, sau một ngày dài áp lực vì dự án bị delay, trong một phút bốc đồng và trống trải, mình đã ngồi thừ trước máy tính rồi vô thức gõ lên thanh tìm kiếm cụm từ toi muon hen ho. Lúc đó vừa buồn cười vừa thấy cay cay khóe mắt. Hóa ra cái mong muốn rất đỗi bình thường của một con người lại trở nên xa xỉ đến thế giữa nhịp sống vội vã này.
Thế là mình thử mò mẫm tải vài app chat người lạ, mong tìm một ai đó không quen biết để trút bỏ lớp mặt nạ mạnh mẽ thường ngày. Ở những không gian vô danh ấy, mình bắt gặp đủ mọi mảnh đời:
"Hóa ra chẳng phải riêng mình cô đơn. Ai bước vào thế giới số lúc nửa đêm cũng mang theo một túi tâm sự trĩu nặng trên vai, chỉ cần một người chịu ngồi lại lắng nghe không phán xét."
Có lần lướt qua một diễn đàn cộng đồng, mình tình cờ đọc được bài đăng của một bạn để tiêu đề giản dị gay hai duong tim ban. Đọc những dòng tâm sự mộc mạc của bạn ấy về áp lực định kiến gia đình ở quê, về nỗi khát khao được sống thật với chính mình giữa mảnh đất Hải Dương còn nhiều khắt khe, mình thấy thương vô cùng. Khoảng cách địa lý hay xu hướng tính dục có khác nhau, nhưng cái cảm giác cần một người bạn tri âm, một người chịu hiểu cho nỗi lòng của mình thì ai cũng giống ai.
Lại có những hôm buồn ngủ díu mắt nhưng không ngủ được, mình bấm vào một phòng video chat vietnam ngẫu nhiên. Chỉ là nhìn thấy một gương mặt thật qua camera, thấy một cậu sinh viên năm cuối đang cặm cụi gặm mì tôm làm đồ án, hay một anh tài xế công nghệ ngồi nghỉ dưới chân cầu vượt chờ cuốc xe muộn. Chúng mình chẳng cần biết tên nhau, chỉ mỉm cười gật đầu chào một cái, hỏi thăm nhau một câu: "Nay mệt không bạn?". Thế mà tự nhiên thấy lòng nhẹ bẫng, thấy ấm áp hơn hẳn hàng chục câu trả lời mượt mà, chuẩn mực được viết ra bởi bot AI.
Học cách đối thoại với chính mình và tìm lại nhịp sống thật
Trải qua gần hết một năm 2023 nhiều thăng trầm, mình rút ra được vài bài học nhỏ cho bản thân để không bị nhấn chìm bởi sự cô độc:
• Tắt thông báo công việc sau 9 giờ tối: Dù deadline có dí, hãy cho phép bộ não được nghỉ ngơi. Không thể để cả ngày lẫn đêm đều bị cuốn vào vòng xoáy của thông báo và số liệu.
• Chủ động biến lời hẹn thành hiện thực: Đừng để những lời rủ rê hẹn hẹn hò của bạn bè chỉ nằm trên màn hình tin nhắn. Cuối tuần này, hãy xỏ giày vào và chủ động gọi cho đứa bạn thân: "Tao qua đón mày đi ăn ốc nhé!".
• Trân trọng sự kết nối thật: Mạng xã hội, các diễn đàn hay những ứng dụng kết nối chỉ là cầu nối ban đầu. Điều giữ chúng ta lại với nhau qua năm tháng vẫn là sự chân thành, biết lắng nghe và thấu cảm cho những vết xước của nhau.
Năm 2023 sắp khép lại để nhường chỗ cho một chặng đường mới. Dù ngoài kia kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, dù công nghệ có thay đổi nhanh đến mức nào, mình tin rằng hơi ấm giữa người với người vẫn là điều không gì có thể thay thế được.
Đêm đã muộn, viết đôi dòng nhật ký này gửi lên ZolaChat như một cách xả bớt những nặng lòng. Anh em trong diễn đàn năm nay thế nào rồi? Có ai cũng đang ngồi làm việc một mình giữa đêm và thấy thèm một người bạn tâm giao như mình không? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, mình sẽ ngồi đọc từng bình luận của mọi người.