Chào anh em ZolaChat,
Chiều nay lúc ghé một trạm sạc xe điện ven đường để sạc chiếc xe sau chuyến đi healing ngoại thành, mình ngồi mở điện thoại ra đọc tin tức. Giữa năm 2024 hối hả, xung quanh chúng ta ngập tràn những công cụ AI đa phương thức thông minh đến mức đáng sợ, công nghệ xử lý giọng nói, hình ảnh tức thì chỉ qua một cú chạm. Ấy thế mà, bất chợt nghe giai điệu bài hát "Chiếc Khăn Gió Ấm" vang lên từ chiếc loa nhỏ của quán nước bên cạnh, cả một bầu trời ký ức tuổi thơ và thời học trò những năm 2024 bỗng chốc dội về nguyên vẹn.
Nhìn màn hình điện thoại rực rỡ với hàng loạt thông báo nhảy liên tục, tự nhiên mình thèm cái cảm giác ngây ngô, mộc mạc của thế hệ 8x, 9x tụi mình ngày xưa đến lạ kỳ.
1. Bản hòa âm dial-up và căn phòng nét cỏ thơm mùi mì tôm chanh
Có anh em nào ở đây còn nhớ âm thanh tút... te... rè... rè... đặc trưng của mạng Internet quay số dial-up ngày xưa không? Cái thời mà mỗi lần bấm kết nối là cả nhà nín thở vì sợ bố mẹ mắng tội chiếm đường dây điện thoại bàn. Rồi sau đó là kỷ nguyên của những tiệm nét cỏ mọc lên khắp các con hẻm nhỏ gần trường cấp hai, cấp ba.
• Tiệm nét ngày ấy thường chỉ có chừng mười lăm, hai mươi máy tính màn hình CRT lồi to tướng, bàn phím gõ lách cách tróc hết cả chữ.
• Hương vị tuổi thơ khó quên nhất chính là tô mì tôm trứng trần thêm lát chanh ớt, vừa gắp mì vừa dán mắt vào khung chat Yahoo Messenger mờ ảo.
• Những cái nick name sặc mùi kiếm hiệp hoặc đậm chất sầu muộn như langtu_codon_timnguoitriky, congchua_bongbong_9x, hay nuocmat_demmua.
Ngày ấy làm gì có camera nét căng hay tính năng gọi video chân thực như bây giờ. Tụi mình biết nhau qua một dòng status Yahoo viết bằng teencode kèm những icon mặt cười xoay tít. Muốn gây sự chú ý với "crush", cách duy nhất là bấm nút BUZZ! rung bần bật cả màn hình máy tính bên kia, tim đập thình thịch đếm từng giây chờ dòng chữ "... is typing a message".
2. Chuyên mục tìm bạn bốn phương trên trang báo giấy Hoa Học Trò
Trước khi Internet thực sự bùng nổ, thế hệ học trò 8x và đầu 9x có một cách kết nối vô cùng lãng mạn: trang báo giấy Hoa Học Trò, Mực Tím hay Thiếu Niên Tiền Phong.
Mỗi sáng thứ Hai, nhịn ăn sáng dành dụm vài ngàn đồng để mua tờ báo mới cóng, việc đầu tiên tụi mình làm là lật ngay ra trang cuối – nơi có mục kết bạn bốn phương miễn phí. Ở đó chỉ vỏn vẹn vài dòng giới thiệu ngắn ngủi:
"Em là nữ sinh lớp 10 tại Nam Định, yêu màu tím, thích nghe nhạc Đan Trường, Cẩm Ly, mong tìm bạn cùng sở thích trên mọi miền Tổ quốc để chia sẻ buồn vui học trò. Thư xin gửi về hòm thư..."
Chỉ vài dòng mộc mạc thế thôi mà mở ra cả một chân trời kết nối. Tụi mình nắn nót từng nét chữ trên trang giấy học trò thơm mùi mực Cửu Long, cẩn thận dán từng con tem bưu điện rồi đạp xe ra thùng thư màu đỏ đầu phố. Bức thư đi mất cả tuần lễ, rồi lại thấp thỏm ngóng chú đưa thư bấm chuông trước cổng nhà. Sự kiên nhẫn ấy dạy cho tụi mình biết trân trọng từng con chữ, từng mảnh tình cảm của một người xa lạ chưa một lần gặp mặt.
3. Chuyện kết nối ngày ấy và bây giờ: Lòng người có thực sự gần nhau hơn?
Bước sang năm 2024, thế giới phẳng hơn bao giờ hết. Nếu muốn tìm một ai đó để trò chuyện, chúng ta có vô vàn sự lựa chọn. Chỉ cần gõ tìm kiếm là ra hàng loạt nhóm hẹn hò trên mạng xã hội, chỉ cần tải về những ứng dụng kiếm người yêu với thuật toán AI đề xuất chuẩn xác đến từng sở thích, vị trí địa lý. Thậm chí nhiều anh em bạn bè của mình đang sinh sống, làm việc xa quê hương cũng dễ dàng cài đặt các ứng dụng tìm bạn quanh đây ở nhật hay Hàn Quốc để vơi đi nỗi nhớ nhà. Mọi người tha hồ so sánh xem đâu là top app hẹn hò có tỷ lệ tương hợp cao nhất.
Thế nhưng, có một nghịch lý mà nhiều anh em thế hệ 8x 9x tâm sự với mình dạo gần đây: công nghệ càng hiện đại, con người lại càng dễ cảm thấy cô đơn.
• Tốc độ làm giảm đi chiều sâu: Ngày xưa nhận được một tin nhắn Yahoo hay một lá thư tay, mình đọc đi đọc lại cả chục lần đến thuộc lòng. Bây giờ, một cú quẹt phải hay một tin nhắn gửi đi quá nhanh khiến người ta dễ dàng quên nhau sau vài câu chào vội vã.
• Ảo ảnh về sự hoàn hảo: Những bức ảnh đại diện được AI chỉnh sửa lung linh, những dòng bio hào nhoáng đôi khi lại tạo nên một bức tường vô hình, khiến sự kết nối thiếu đi vẻ chân phương, vụng dại nhưng đầy chân thành của ngày cũ.
• Nỗi sợ cam kết: Vì có quá nhiều lựa chọn ngay trong lòng bàn tay, người ta dễ dàng bỏ cuộc khi mối quan hệ gặp chút gập ghềnh, thay vì cùng nhau kiên nhẫn vun đắp như cái thời đạp xe hàng chục cây số chỉ để đưa một chiếc băng cassette cho bạn mượn.
4. Giữ lại chút hồn nhiên giữa thời đại số
Nói như vậy không phải là để phủ nhận sự tiện lợi tuyệt vời của kỷ nguyên số năm 2024. Nhờ công nghệ, chúng ta có thể làm việc linh hoạt, học tập và kết nối xuyên lục địa chỉ trong tích tắc. Nhưng có lẽ, sau những biến động và áp lực công việc ngoài kia, điều mà những người thuộc thế hệ 8x 9x như chúng mình luôn tìm kiếm trong những chuyến đi về với thiên nhiên chính là sự an yên trong tâm hồn – thứ cảm giác nhẹ nhõm, giản dị như thuở cắp sách tới trường.
Đôi khi, mình vẫn muốn tự nhắc nhở bản thân:
"Hãy đối xử với những người bạn xung quanh bằng sự kiên nhẫn của thời thư tay, lắng nghe nhau bằng sự háo hức như lúc chờ dòng tin nhắn Yahoo rung chuông, và trân trọng mỗi cuộc gặp gỡ như thể đó là duyên lành hiếm hoi giữa cuộc đời tấp nập."
Không biết trong diễn đàn ZolaChat nhà mình, có anh em nào thuộc thế hệ 8x 9x từng trải qua cảm giác thức trắng đêm canh me nick Yahoo của người ta sáng đèn, hay từng nắn nót viết thư gửi mục kết bạn bốn phương trên báo chưa? Mối tình hay người bạn ngày ấy của các bạn giờ ra sao rồi? Cùng để lại bình luận bên dưới chia sẻ lại kỷ niệm cho tụi mình cùng ôn lại nhé!