So sánh quyền riêng tư các app chat 2020: Chọn Zalo, Messenger hay Telegram?

Chào anh em ZolaChat, Thấm thoát chúng ta đã đi qua hơn nửa năm 2020 đầy biến động. Giữa mùa dịch Covid-19 và những đợt giãn cách xã hội kéo dài, chiếc điện thoại Android hay máy tính Windows 10 đã trở thành vật bất ly thân của mỗi người. Chúng ta làm việc qua Zoom, học tập qua Google Meet, và tất nhiên, nhu cầu nhắn tin, kết nối giải trí chưa bao giờ tăng cao đến thế. Bên cạnh việc liên lạc công việc, nhiều anh em còn tìm đến các chương trình kết bạn online hoặc tìm kiếm các ứng dụng chat với người lạ miễn phí để vơi bớt nỗi cô đơn trong những ngày chôn chân ở nhà. Thế nhưng, có bao giờ anh em tự hỏi: Những dòng tin nhắn riêng tư, những hình ảnh nhạy cảm hay danh bạ của mình có thực sự an toàn? Hôm nay, mình xin phép làm một bài so sánh chi tiết về quyền riêng tư của các ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay là Facebook Messenger, Zalo, Telegram và Signal để anh em có cái nhìn cận cảnh nhất trong năm 2020 này nhé. 1. Facebook Messenger: Tiện lợi nhưng "vạch áo cho người xem lưng" Có lẽ không cần nói nhiều về độ phổ biến của Messenger. Hầu như ai dùng smartphone cũng cài app này. Tuy nhiên, về mặt quyền riêng tư, Messenger thực sự là một "cơn ác mộng". • Không mã hóa đầu cuối mặc định: Tin nhắn của bạn được lưu trữ trên máy chủ của Facebook dưới dạng có thể đọc được. Facebook hoàn toàn có thể quét nội dung tin nhắn để phục vụ cho mục đích quảng cáo mục tiêu. • Thu thập quá nhiều siêu dữ liệu (Metadata): Từ danh bạ, vị trí, lịch sử mua sắm cho đến thiết bị bạn đang dùng đều bị Facebook ghi nhận. • Rủi ro từ tin nhắn rác và lừa đảo: Do cơ chế tìm kiếm quá dễ dàng, chỉ cần gõ vài từ khóa là ra hàng loạt tài khoản. Nhiều kẻ xấu lợi dụng điều này để spam các dịch vụ đen. Nếu anh em tò mò gõ thử các cụm từ tìm kiếm nhạy cảm như tim gai qua dem, ngay lập tức tài khoản của anh em sẽ bị bủa vây bởi hàng tá tin nhắn rác, link độc hại chứa mã độc nhằm đánh cắp tài khoản ngân hàng hoặc tống tiền. Mặc dù Messenger có tính năng "Cuộc trò chuyện bí mật" (Secret Conversation) hỗ trợ mã hóa đầu cuối, nhưng hầu như rất ít người dùng phổ thông biết cách kích hoạt nó cho mỗi lần chat. 2. Zalo: Ứng dụng quốc dân và những kẽ hở từ tính năng cộng đồng Zalo là ứng dụng không thể thiếu của người Việt trong năm 2020, từ việc nhận thông báo của tổ dân phố về tình hình dịch bệnh cho đến trao đổi công việc văn phòng. Zalo có tốc độ gửi ảnh cực nhanh và giữ nguyên chất lượng HD rất tốt. Thế nhưng, xét về bảo mật riêng tư, Zalo vẫn còn khá nhiều điểm lấn cấn. Điểm yếu lớn nhất của Zalo là cơ chế đồng bộ và bảo mật đám mây. Nếu bạn đổi điện thoại mà quên sao lưu, toàn bộ tin nhắn cũ sẽ biến mất. Nhưng ngược lại, khi bạn chọn sao lưu lên Google Drive, bản sao lưu đó lại chưa được mã hóa đầu cuối một cách thực sự an toàn. Bên cạnh đó, tính năng "Tìm quanh đây" - một tính năng cực kỳ hot giúp kết nối mọi người - lại là một con dao hai lưỡi về quyền riêng tư. Nhiều anh em rỉ tai nhau cách quét định vị để tìm các nhóm zalo gái lạng sơn hay kết bạn với các bạn gái tây ninh để trò chuyện cho đỡ chán mùa dịch. Tuy nhiên, việc bật định vị liên tục trên Zalo vô tình để lộ vị trí chính xác của bạn trong bán kính vài mét cho người lạ. Kẻ xấu có thể lợi dụng điều này để theo dõi, định vị nơi ở hoặc gửi những tin nhắn quấy rối liên tục. "Lời khuyên xương máu: Nếu không thực sự cần thiết, anh em hãy tắt ngay tính năng "Tìm quanh đây" và chặn người lạ tìm kiếm bằng số điện thoại trong phần cài đặt quyền riêng tư của Zalo." 3. Telegram: Sự cân bằng giữa tính năng và bảo mật Telegram đang nổi lên như một thế lực trong năm 2020, đặc biệt là đối với giới công nghệ và cộng đồng làm việc từ xa. App này cực mượt, hỗ trợ gửi file dung lượng lên tới 2GB và có các hội nhóm lên đến hàng trăm nghìn thành viên. Về quyền riêng tư: • Mã hóa mặc định là Client-to-Server: Nghĩa là tin nhắn được mã hóa từ máy bạn đến máy chủ Telegram, rồi từ máy chủ đến máy người nhận. Về lý thuyết, Telegram vẫn có thể tiếp cận nội dung chat của bạn nếu họ muốn (dù họ cam kết không làm vậy). • Secret Chat (Trò chuyện bí mật): Đây mới là nơi Telegram thực sự an toàn. Tính năng này sử dụng mã hóa đầu cuối (End-to-End Encryption), không lưu trên máy chủ, hỗ trợ tự hủy tin nhắn và ngăn chặn chụp ảnh màn hình. • Ẩn số điện thoại: Bạn có thể thoải mái tham gia các nhóm cộng đồng mà không sợ bị lộ số điện thoại cá nhân, chỉ cần chia sẻ username là đủ. 4. Signal: "Ông vua" bảo mật tuyệt đối Nếu anh em cần một ứng dụng mà ngay cả nhà phát triển cũng không thể đọc được tin nhắn của mình, thì Signal chính là câu trả lời của năm 2020. Đến cả Edward Snowden và Elon Musk cũng khuyên dùng Signal. • Mã hóa đầu cuối mặc định: Tất cả mọi cuộc trò chuyện, cuộc gọi thoại, gọi video trên Signal đều được mã hóa đầu cuối theo mặc định. Không có bất kỳ tùy chọn "bật/tắt" phức tạp nào cả. • Không thu thập dữ liệu: Signal là tổ chức phi lợi nhuận, họ không bán quảng cáo nên không thu thập bất kỳ siêu dữ liệu nào của bạn ngoại trừ ngày bạn đăng ký tài khoản và lần cuối bạn kết nối vào hệ thống. • Mã nguồn mở: Bất kỳ chuyên gia bảo mật nào cũng có thể kiểm tra mã nguồn của Signal để đảm bảo không có "cửa sau" (backdoor) nào được cài cắm. Điểm trừ duy nhất của Signal trong năm 2020 là nó quá đơn điệu, ít sticker vui nhộn và lượng người dùng tại Việt Nam còn rất ít. Bạn sẽ khó lòng rủ rê bạn bè chuyển hết sang Signal nếu họ chỉ có nhu cầu chat chit thông thường. Bảng so sánh nhanh các tiêu chí bảo mật (Năm 2020) Để anh em dễ hình dung, mình đã tổng hợp lại các thông số dưới đây: • Mã hóa đầu cuối mặc định: Signal (Có) | Telegram (Không, phải bật Secret Chat) | Zalo (Không) | Messenger (Không). • Ẩn số điện thoại với người lạ: Signal (Không, dùng SĐT đăng ký) | Telegram (Có, dùng Username) | Zalo (Không, lộ SĐT nếu không chặn) | Messenger (Có, dùng liên kết Facebook). • Thu thập siêu dữ liệu: Signal (Cực ít) | Telegram (Trung bình) | Zalo (Nhiều) | Messenger (Rất nhiều). Kết luận và lời khuyên cho anh em Trong bối cảnh giãn cách xã hội năm 2020, việc kết nối là nhu cầu thiết yếu. Tuy nhiên, anh em cần tỉnh táo để bảo vệ thông tin cá nhân của mình: • Đối với công việc nhạy cảm, giao dịch tài chính: Hãy ưu tiên dùng Signal hoặc tính năng Secret Chat của Telegram. • Đối với liên lạc hằng ngày trên Zalo/Messenger: Hãy vào phần cài đặt tài khoản, tắt bớt các tính năng định vị, chặn người lạ tìm kiếm bằng số điện thoại và hạn chế click vào các đường link lạ từ người không quen biết. Còn anh em thì sao? Anh em đang tin dùng ứng dụng nhắn tin nào nhất trong mùa dịch này? Liệu anh em có sẵn sàng từ bỏ sự tiện lợi của Messenger để đổi lấy sự an toàn của Signal hay không? Hãy cùng để lại ý kiến thảo luận ở bên dưới nhé!