Những cú vấp ngã ngớ ngẩn thuở đầu tập tành chơi mạng xã hội và bài học cho chúng ta

Chào anh em ZolaChat, Giữa những ngày tháng 8 năm 2020 đầy biến động này, khi cả nước đang cùng nhau chung tay chống dịch Covid-19, hầu hết chúng ta đều phải ở nhà thực hiện giãn cách xã hội. Việc học tập, làm việc thì chuyển hết sang Zoom, Google Meet, còn liên lạc với bạn bè, người thân thì chủ yếu qua Messenger hay Zalo trên chiếc điện thoại Android cũ kỹ. Ngồi rảnh rỗi ôm chiếc laptop chạy Windows 10 lướt web suốt cả ngày, mình chợt nhớ lại những ngày đầu tiên chập chững bước chân vào thế giới Internet mười năm trước. Thời đó, mạng xã hội đối với mình là một thế giới cực kỳ mới mẻ, đầy màu sắc nhưng cũng đầy rẫy những cạm bẫy mà một đứa nhóc ngây ngô như mình không lường trước được. Hôm nay, mình muốn chia sẻ lại những sai lầm ngớ ngẩn mà bản thân từng mắc phải khi mới tham gia mạng xã hội. Hy vọng câu chuyện của mình sẽ mang lại chút tiếng cười giải trí và cả những bài học cảnh giác cho anh em trong mùa dịch này. 1. Cơn sốt tìm kiếm tình yêu ảo và những cú lừa nhớ đời Thuở mới lớn, ai trong chúng ta chẳng muốn có một người để trò chuyện, tâm sự mỗi đêm. Khi ấy, thay vì chọn những phương thức truyền thống, tốn kém như tìm đến các trung tâm mai mối ở sài gòn vốn chỉ dành cho những người lớn tuổi, thế hệ trẻ tụi mình lại chọn cách lên mạng tìm kiếm. Mình nhớ hồi đó, từ khóa hot nhất trong lịch sử duyệt web của mình chính là cách tìm ny trên mạng. Nghe theo lời rủ rê của đám bạn trên các diễn đàn, mình bắt đầu lùng sục khắp nơi. Mình đã tải không biết bao nhiêu cái app ghép cặp đôi được quảng cáo rầm rộ trên các kho ứng dụng. Lúc đó, cứ nghĩ đơn giản là chỉ cần quẹt phải, thả tim là sẽ tìm được "nửa kia" đích thực. Nhưng đời không như là mơ, anh em ạ. Sai lầm lớn nhất của mình là quá tin người. Mình từng nhắn tin ròng rã suốt 3 tháng trời với một tài khoản có avatar là một cô nàng cực kỳ xinh xắn, dễ thương. Mình thậm chí còn mua thẻ cào điện thoại tặng cô ấy để "nạp tiền mạng" nói chuyện cho tiện. Kết quả là gì? Đến ngày hẹn gặp mặt trực tiếp, mình bị chặn liên lạc hoàn toàn. Sau này dò hỏi mới biết, đó là tài khoản giả mạo do một gã con trai lập ra để đi lừa thẻ cào của những tấm chiếu mới ngây thơ như mình. Đúng là một bài học đắt giá trị giá vài trăm nghìn đồng thời sinh viên nghèo! 2. Thử thách bản thân với các trang web trò chuyện ẩn danh Sau thất bại ê chề từ các ứng dụng hẹn hò, mình lại dại dột chuyển hướng sang một trò tiêu khiển khác cũng thịnh hành không kém lúc bấy giờ: trò chuyện với người lạ qua camera. Mình mò mẫm vào những trang web ghép đôi tự động, nơi hệ thống sẽ ngẫu nhiên kết nối hai người xa lạ với nhau qua khung chat. Chưa dừng lại ở đó, mình còn dấn thân vào các web call video với người la mà không hề có bất kỳ sự chuẩn bị hay phòng bị nào. "Sự tò mò luôn đi kèm với rủi ro, đặc biệt là trên không gian mạng không có sự kiểm duyệt." Chỉ sau vài lần bấm nút "Next" để tìm người trò chuyện, mình đã phải đỏ mặt tía tai tắt vội trình duyệt vì đập vào mắt là những hình ảnh vô cùng nhạy cảm, thậm chí là dung tục từ những kẻ biến thái ẩn danh phía bên kia màn hình. Chưa kể, việc để lộ khuôn mặt và giọng nói trên các trang web trôi nổi này tiềm ẩn nguy cơ bị ghi hình lại và phát tán ngoài ý muốn cực kỳ cao. Đó là một trải nghiệm kinh hoàng mà đến tận bây giờ mình vẫn không bao giờ muốn thử lại lần thứ hai. 3. Công khai quá nhiều thông tin cá nhân lên trang cá nhân Một sai lầm kinh điển khác mà mình nghĩ rất nhiều anh em thế hệ 8x, 9x đời đầu đều từng mắc phải, đó là xem mạng xã hội như một cuốn nhật ký mở. Thời mới dùng Facebook, mình có thói quen cực kỳ tai hại: • Đi đâu, làm gì cũng phải check-in địa điểm chính xác từng mét. • Đăng ảnh thẻ học sinh, thẻ sinh viên có đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh và cả số chứng minh nhân dân lên để khoe. • Để số điện thoại cá nhân ở chế độ công khai trên phần thông tin giới thiệu để "ai cần thì liên lạc cho tiện". Hậu quả của việc này đến rất nhanh. Mình liên tục nhận được hàng chục cuộc gọi rác mỗi ngày từ các dịch vụ môi giới, cho vay, mời chào mua bất động sản. Tệ hơn nữa, tài khoản Yahoo và sau đó là Facebook của mình liên tục bị cố gắng đăng nhập trái phép từ những địa điểm lạ. May mắn là mình đã kịp thời phát hiện và thay đổi thói quen trước khi có những thiệt hại nghiêm trọng hơn về tài chính hay danh tính xảy ra. 4. Bài học rút ra cho anh em ZolaChat trong mùa dịch 2020 Hiện tại, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp, chúng ta dành phần lớn thời gian tương tác trên không gian mạng. Nhu cầu kết nối, tìm bạn, thậm chí là tìm người yêu qua internet ngày càng tăng cao khi không thể ra ngoài gặp gỡ trực tiếp. Tuy nhiên, từ những vấp ngã xương máu của bản thân ngày trước, mình muốn nhắn nhủ tới anh em vài điều cốt lõi:

Bảo mật thông tin -> Xác thực đối phương -> Luôn giữ sự tỉnh táo

• Tuyệt đối không chia sẻ các thông tin nhạy cảm như địa chỉ nhà, số CMND, tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội. • Cảnh giác với các lời mời gọi đầu tư tài chính, mua bán thẻ cào hoặc chuyển khoản từ những người bạn mới quen qua mạng. • Nếu muốn tìm kiếm người yêu trực tuyến, hãy chọn những nền tảng uy tín, có xác thực danh tính rõ ràng và tuyệt đối không vội vã tin vào những lời đường mật khi chưa từng gặp gỡ hay gọi video xác thực ngoài đời thực. Mạng xã hội là một công cụ tuyệt vời để kết nối chúng ta lại gần nhau hơn, nhất là trong những ngày giãn cách xã hội cô đơn này. Thế nhưng, nó chỉ thực sự an toàn khi chúng ta trang bị cho mình đầy đủ kiến thức và sự tỉnh táo cần thiết. Còn anh em thì sao? Thuở mới bắt đầu chơi hệ "sống ảo", anh em đã từng mắc phải những sai lầm dại dột nào? Hãy cùng chia sẻ ở phía dưới để mọi người cùng bàn luận và rút kinh nghiệm nhé!