Nhật ký 2023: Khi ChatGPT không thể trả lời câu hỏi về sự cô đơn

Chào anh em ZolaChat, lại là mình đây. Một buổi tối cuối năm 2023, Sài Gòn bắt đầu đón những đợt gió se lạnh hiếm hoi. Ngồi trong căn phòng trọ nhỏ, nhìn ra cửa sổ thấy dòng người hối hả ngược xuôi, tự dưng mình thấy lòng chùng xuống. Năm 2023 sắp qua đi, một năm mà mình nghĩ là có quá nhiều biến động và những bước chuyển mình chóng mặt của công nghệ. Đi đâu cũng nghe người ta bàn tán về ChatGPT, về AI tạo sinh, về những con chatbot thông minh có thể trả lời mọi câu hỏi trên đời chỉ trong vài giây. Chính mình cũng là một người thụ hưởng từ làn sóng đó. Công việc hybrid-office cho phép mình ngồi nhà, làm bạn với chiếc màn hình máy tính gập thế hệ mới và gõ phím. Cần viết một đoạn code, cần lên một ý tưởng nội dung, hay thậm chí là dịch một tài liệu tiếng Anh phức tạp, mình chỉ cần gõ vài dòng lệnh vào ChatGPT. Tiện thật đấy, nhanh thật đấy. Nhưng có một buổi tối, sau khi hoàn thành xong dự án lúc 2h đêm, mình ngồi thẫn thờ trước màn hình và chợt nhận ra: Mình đã không trò chuyện trực tiếp với một con người bằng xương bằng thịt suốt cả tuần qua. Mình thử gõ vào khung chat của AI: "Làm sao để bớt cô đơn hả bạn?". Con chatbot trả lời rất nhanh, đưa ra một danh sách dài 10 gạch đầu dòng chuẩn chỉnh: từ việc tập thể dục, thiền định, cho đến việc tham gia các câu lạc bộ... Câu trả lời hoàn hảo không một lỗi chính tả, nhưng nó lạnh ngắt. Lúc đó, mình hiểu rằng, công nghệ dù có tối tân đến đâu cũng không thể thay thế được hơi ấm của sự kết nối giữa người với người. Hành trình tìm lại những kết nối thực giữa đời thực Cảm giác trống trải đó thôi thúc mình phải thay đổi. Mình chợt nhớ về những năm tháng cũ, cái thời mà mạng internet chưa phổ biến như bây giờ, khi thế hệ 8x, 9x tụi mình muốn kết bạn thường phải lật giở từng trang báo giấy, tìm kiếm chuyên mục tìm bạn bốn phương có hình có số điện thoại để mong chờ một cánh thư tay hay một cuộc gọi từ người lạ ở một tỉnh thành xa xôi nào đó. Cái thời ấy sao mà chậm rãi, hồi hộp và chân thành đến thế. Còn bây giờ, giữa năm 2023, mọi thứ nằm gọn trong lòng bàn tay. Chỉ cần mở điện thoại lên, tải một app tim ban quanh day là chúng ta đã có thể thấy hàng trăm profile của những người cũng đang tìm kiếm một sự sẻ chia giống như mình. Sự tiện lợi của các ứng dụng tìm bạn bè quanh đây giúp chúng ta rút ngắn khoảng cách địa lý một cách đáng kinh ngạc. Nhưng đi kèm với sự tiện lợi đó lại là sự hời hợt. Người ta dễ dàng lướt qua nhau bằng những cú quẹt trái, quẹt phải chỉ dựa vào một vài bức ảnh bộ lọc lung linh. Mình đã tự hỏi: Liệu có thể tìm thấy một tâm hồn đồng điệu thực sự qua những ứng dụng này không? Và mình quyết định thử nghiệm. Chuyến đi Bình Dương và cuộc gặp gỡ bất ngờ Tháng 9 vừa qua, công ty điều mình xuống Bình Dương để hỗ trợ một dự án ngắn hạn kéo dài hai tuần. Ở một thành phố công nghiệp năng động nhưng xa lạ, sau giờ làm việc, mình lại đối mặt với bốn bức tường khách sạn. Sự cô đơn một lần nữa bủa vây. Quyết không để bản thân chìm vào sự u uất, mình đã mở điện thoại và tìm kiếm từ khóa tìm bạn bốn phương bình dương trên các diễn đàn kết nối và ứng dụng định vị. Mình không tìm kiếm những mối quan hệ chóng vánh, mình chỉ đơn giản muốn tìm một người bạn bản địa để cùng đi uống ly cafe sữa đá, nghe họ kể về nhịp sống nơi đây, hoặc chỉ để có một người cùng ngồi đối diện trò chuyện. Và may mắn đã mỉm cười với mình. Qua một nhóm cộng đồng thuộc mạng lưới tim ban bon phuong viet nam, mình quen được Nam - một kỹ sư cơ khí đang làm việc tại Thuận An. Nam cũng là người miền Trung vào đây lập nghiệp, cũng đang trải qua những ngày tháng cô đơn của tuổi trẻ xa nhà. "Hóa ra, giữa một thành phố công nghiệp ồn ào và bụi bặm, vẫn có những tâm hồn đồng điệu đang tìm kiếm nhau chỉ để sẻ chia một chút hơi ấm đồng hương." Buổi tối hôm đó, hai thằng con trai ngồi ở một quán cafe cóc ven đường đại lộ Bình Dương. Không có những câu chuyện đao to búa lớn về AI, về suy thoái kinh tế hay công nghệ gập này nọ. Tụi mình chỉ nói về quê hương, về những món ăn mẹ nấu ở quê, về những áp lực cơm áo gạo tiền và cả những dự định dở dang của tuổi trẻ. Buổi trò chuyện giản dị đó đã sưởi ấm tâm hồn mình suốt cả chuyến công tác dài ngày. Chúng ta cần công nghệ để kết nối, chứ không phải để cô lập Trở về Sài Gòn sau chuyến đi, mình có một cái nhìn rất khác về cuộc sống số hiện tại. Năm 2023 là năm của AI, của sự bùng nổ TikTok Shop khiến người ta có thể mua cả thế giới chỉ bằng vài cái chạm, của những chiếc điện thoại gập sành điệu thể hiện đẳng cấp công nghệ. Nhưng sâu thẳm bên trong mỗi con người, nhu cầu được lắng nghe, được thấu hiểu bằng cảm xúc thật vẫn là thứ không bao giờ thay đổi. Công nghệ không có lỗi. Các ứng dụng kết bạn quanh đây hay các diễn đàn tìm bạn bốn phương thực chất chỉ là những chiếc cầu nối. Nó có giúp chúng ta tìm thấy nhau hay không, điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào sự chân thành và cách chúng ta mở lòng khi bước ra khỏi màn hình ảo. Nếu anh em cũng đang cảm thấy cô đơn giữa kỷ nguyên số này, mình có vài lời khuyên nho nhỏ rút ra từ chính trải nghiệm của bản thân: • Đừng ngại ngần sử dụng công nghệ như một công cụ mở đường. Hãy dùng các ứng dụng tìm bạn để chủ động tìm kiếm những người có cùng tần số ở gần mình. • Khi trò chuyện, hãy bớt đi những lời sáo rỗng hay những tấm ảnh bộ lọc quá đà. Hãy chia sẻ những câu chuyện thật, những sở thích thật của bản thân. • Nhanh chóng chuyển từ những dòng tin nhắn ảo sang một cuộc hẹn cafe thực tế. Chỉ có ánh mắt, nụ cười và giọng nói trực tiếp mới có thể tạo nên sợi dây liên kết thực sự. • Hãy kiên nhẫn. Tìm một người bạn tri kỷ hay một người bạn đời chưa bao giờ là việc dễ dàng, dù là ở thời đại báo giấy ngày xưa hay thời đại AI ngày nay. Năm 2023 sắp khép lại rồi, mình hy vọng rằng mỗi anh em trong cộng đồng ZolaChat chúng ta đều sẽ tìm được cho mình những kết nối thật ý nghĩa. Để mỗi khi đêm về, thay vì gõ những câu hỏi vô hồn vào ChatGPT, chúng ta có thể nhấc máy lên và gọi cho một người bạn thực sự, nghe họ cười và nói: "Đi cafe không? Tớ bao!". Còn các bạn thì sao? Có ai trong số các bạn đã từng tìm được những người bạn, người thương thực sự qua các ứng dụng kết kết nối chưa? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của mọi người dưới phần bình luận nhé, mình rất muốn được lắng nghe tâm sự của anh em! Thân ái và chúc anh em một mùa cuối năm ấm áp!