Khởi hành từ một khoảng trống
Tháng Năm năm 2024, công ty công nghệ nơi tôi gắn bó gần bốn năm gửi đi một email tái cơ cấu vỏn vẹn hai trang. Làn sóng cắt giảm nhân sự của ngành tech càn quét qua bàn làm việc của tôi êm ắng hệt như cách một dòng lệnh được thực thi. Ngày dọn đồ ra khỏi tòa nhà kính ở trung tâm thành phố, tôi không buồn, chỉ thấy đầu óc mình như một chiếc máy tính bị ép xung quá mức suốt thời gian dài, quạt tản nhiệt rít lên từng hồi mệt mỏi.
Tôi quyết định gom vài bộ quần áo tối giản, chiếc laptop cũ và lái chiếc xe điện vừa mua trả góp cuối năm ngoái rời khỏi thành phố. Năm 2024 rồi, các trạm sạc EV đã phủ khắp từ quốc lộ cho đến những thị trấn nhỏ ven đèo, việc làm một chuyến độc hành chữa lành không còn là điều quá xa xỉ hay mạo hiểm.
"Đôi khi, việc cạn pin không phải là dấu chấm hết, mà là lời nhắc nhở rằng chúng ta cần một khoảng dừng đủ lâu để nạp lại chính mình."
Những tín hiệu lạc trôi giữa thế giới ảo
Trước chuyến đi này, tôi từng có những chuỗi ngày dài chìm trong sự cô đơn đặc quánh. Hằng đêm, khi đối diện với bốn bức tường, tôi từng mở chiếc web chat trực tuyến lên như một thói quen vô thức. Ở kỷ nguyên mà AI đa phương thức có thể giả lập giọng nói ngọt ngào, tạo ra những bức ảnh lung linh chỉ sau vài giây gõ prompt, con người ta kỳ lạ thay lại thèm một hơi ấm thực sự từ một sinh linh bằng xương bằng thịt.
Trên những ô chat ngẫu nhiên của một trang web chat với người lạ, tôi đã gặp đủ mọi mảnh đời. Có chàng trai miền Tây đêm nào cũng gõ tìm kiếm cơ hội tìm gái vĩnh long chỉ để mong có ai đó lắng nghe giọng nói rặt chất Nam Bộ của mình sau ca làm ca ba vất vả. Có người anh đồng hương xứ Bắc tha hương, mải miết gõ phím mong tìm bạn gái ở thanh hóa để vơi bớt nỗi nhớ nồi canh chua cá mát quê nhà. Ai nấy đều vội vã, nhập vài dòng tin nhắn, lướt qua nhau như những bóng ma kỹ thuật số. Chúng ta có cả ngàn ứng dụng để đặt hẹn hò, nhưng lại quá thiếu kiên nhẫn để ngồi lại lắng nghe một nhịp thở thật lòng.
Tôi gập màn hình lại giữa những đêm ấy, lòng trống trải hơn cả khi chưa bấm kết nối.
Trạm sạc ven hồ và tách trà nguội
Điểm dừng chân thứ tư của tôi là một thị trấn nhỏ sương mù bao phủ ven sườn đồi. Trạm sạc nhanh nằm nép mình bên cạnh một quán cà phê gỗ mộc mạc, nhìn thẳng ra thung lũng thông reo. Màn hình trụ sạc báo thời gian nạp từ 20% lên 80% mất khoảng 35 phút.
Tôi bước vào quán, gọi một tách trà atiso ấm. Quán vắng tanh, chỉ có tiếng nhạc lofi khe khẽ phát ra từ chiếc loa nhỏ để trên kệ sách. Phía góc ban công, một cô gái mặc áo len màu be đang ngồi chăm chú phác thảo gì đó vào cuốn sổ tay dày cộp.
• Không có màn hình iPad sáng rực.
• Không có tai nghe chống ồn che kín thế giới riêng.
• Chỉ có tiếng ngòi bút chì sột soạt lướt trên mặt giấy ráp.
Tôi ngồi cách cô một bàn, lặng lẽ ngắm nhìn làn sương mỏng lảng bảng trôi qua những rặng thông. Mùi nhựa thông ngai ngái quyện với hương đất ẩm sau cơn mưa đầu mùa khiến lồng ngực tôi bỗng nhẹ bẫng. Một cảm giác bình yên mà suốt những năm tháng mải miết chạy theo deadline, KPI và những cuộc họp trực tuyến xuyên biên giới, tôi chưa từng được chạm tới.
"Anh cũng đang đợi xe sạc điện à?"
Giọng nói cất lên bất ngờ, trong trẻo như giọt sương rơi trên phiến lá. Tôi giật mình quay sang. Cô gái đã gấp cuốn sổ lại từ lúc nào, trên môi nở một nụ cười nhẹ tênh.
"À... ừ, mình sạc nhờ ở trạm ngoài kia. Khoảng hai mươi phút nữa là đầy," tôi ấp úng, bỗng thấy kỹ năng giao tiếp ngoài đời thực của mình vụng về đến thảm hại so với những lần gõ phím thoăn thoắt trên mạng.
"Em cũng thế. Xe em còn 15% pin, đủ để ngồi ngắm hết một vệt nắng chiều," cô đưa tay chỉ chiếc xe điện cỡ nhỏ màu xanh ngọc đậu ngay cạnh xe tôi ngoài bãi đỗ.
Cuộc gặp gỡ không dùng thuật toán
Chúng tôi bắt đầu trò chuyện như thế. Không cần vuốt sang phải, không cần kiểm tra hồ sơ cá nhân, cũng chẳng có thuật toán nào gợi ý độ tương thích 98%.
Em tên An, từng làm việc trong ngành thiết kế tại Sài Gòn. Giống như tôi, em vừa trải qua một đợt sa thải vào đầu năm 2024 khi làn sóng công cụ tạo ảnh tự động bắt đầu thay thế các vị trí vẽ minh họa cơ bản. Em chọn cách bán bớt đồ đạc không cần thiết, chuyển sang lối sống tối giản, gom góp số tiền tích lũy ít ỏi để mua chiếc xe nhỏ và bắt đầu hành trình vẽ lại những cảnh sắc thiên nhiên của đất nước.
"Lúc đầu em hoang mang lắm anh ạ," An mân mê miệng tách trà đã nguội, mắt nhìn xa xăm về phía chân trời đang dần ửng hồng. "Em từng nghĩ nếu máy móc có thể vẽ đẹp hơn em trong mười giây, thì giá trị của em nằm ở đâu? Em từng lên mạng tìm kiếm sự an ủi, lướt hết diễn đàn này đến ứng dụng nọ, nhưng càng lướt càng thấy mình rỗng tuếch."
"Rồi sao nữa?" tôi hỏi, cảm thấy từng lời em nói như gãi đúng vào vết thương chưa lành của chính mình.
"Rồi em nhận ra, máy tính có thể vẽ một hoàng hôn rực rỡ không tì vết, nhưng nó không biết lạnh khi gió đồi thổi qua, không biết mùi thơm của tách trà nguội, và quan trọng nhất, nó không biết rung động trước một ánh nhìn chân thành." Em mỉm cười nhìn thẳng vào mắt tôi.
Khoảnh khắc ấy, tôi nghe thấy tiếng bíp dài phát ra từ trụ sạc ngoài sân. Chiếc xe của tôi đã nạp đủ năng lượng. Nhưng lạ lùng thay, đôi chân tôi không muốn bước ra cánh cửa kia một chút nào.
"Hóa ra, khoảng cách xa nhất giữa hai con người không phải là hàng ngàn cây số địa lý, mà là khi ta ngồi sát cạnh nhau nhưng tâm trí lại trôi dạt trong những dòng dữ liệu ảo."
Một lời hẹn để mở
Chúng tôi ngồi lại với nhau thêm hai tiếng đồng hồ, cho đến khi bầu trời chuyển sang màu chàm sẫm và những ngọn đèn vàng quanh thung lũng bắt đầu thắp sáng. Không ai nhắc đến chuyện trao đổi tài khoản mạng xã hội hay số điện thoại. Chúng tôi chỉ chia sẻ về những cung đường đèo sắp đi qua, về những quán ăn bình dị ven đường, và về cách mà mỗi người đang học cách yêu lại cuộc sống này từ những điều vụn vặt nhất.
Trước khi rời đi, An xé một trang giấy nhỏ từ cuốn sổ tay, vẽ nhanh hình một trụ sạc pin cách điệu bên cạnh một mầm cây xanh, rồi đưa cho tôi:
"Nếu có duyên, trạm sạc tiếp theo ở phía Bắc đèo, chúng ta lại vô tình gặp nhau nhé?"
Tôi nhận lấy mảnh giấy, cất cẩn thận vào ngăn ví trong cùng. Lên xe, nổ máy không tiếng động, tôi nhìn qua gương chiếu hậu thấy bóng An vẫy tay chào dưới ánh đèn vàng của quán ven hồ.
Năm 2024, giữa một thế giới vận hành quá nhanh bằng những dòng lệnh và các thuật toán tinh vi, tôi nhận ra rằng những kết nối đẹp đẽ nhất của đời người đôi khi lại bắt đầu từ một lần dám bước chậm lại, can đảm đối diện với sự cô đơn của chính mình để đón nhận một tâm hồn đồng điệu.
Các bạn trên ZolaChat thân mến, đã bao lâu rồi anh em chưa có một cuộc trò chuyện ngoài đời thực mà không cần chạm vào màn hình điện thoại? Hãy chia sẻ câu chuyện của các bạn phía dưới nhé!