Tháng mười một năm 2023, Hà Nội đón những đợt gió lạnh đầu mùa bằng những cơn mưa phùn dai dẳng. Đêm buông xuống, khu chung cư nơi Hoàng ở vẫn sáng rực ánh đèn. Từ căn hộ bên cạnh, tiếng chuông thông báo đơn hàng TikTok Shop vang lên đều đặn xen lẫn tiếng cười nói livestream bán hàng rôm rả. Hoàng tựa lưng vào ghế, gập hờ chiếc điện thoại màn hình gập vừa tậu sau đợt thưởng dự án, thở dài một hơi dài buốt giá.
Năm 2023 này, công việc của một copywriter tự do như Hoàng thay đổi chóng mặt. Kể từ ngày ChatGPT và các công cụ AI tạo sinh bùng nổ, anh học cách sống chung với những dòng prompt, làm việc theo mô hình kết hợp (hybrid) rồi dần chuyển hẳn sang làm từ xa tại nhà. Mọi thứ trở nên nhanh hơn, tiện hơn, nhưng cũng lạnh lẽo và xa cách hơn bao giờ hết. Chiếc máy tính có thể viết cho anh một bài thơ tình chỉ trong ba giây, nhưng tuyệt nhiên không thể lau đi cảm giác hụt hẫng sau một ngày dài dán mắt vào màn hình led.
Những khoảng trống không thuật toán nào lấp đầy
Đêm càng về khuya, những dòng suy nghĩ miên man lại kéo về. Hoàng lướt qua diễn đàn ZolaChat, ghé qua vài chuyên mục thân quen. Thế giới số năm 2023 đông đúc kỳ lạ, ai cũng vội vã kết nối nhưng ai cũng mang một nỗi niềm chực trào:
• Có những người anh lướt qua một mẩu tin ngắn muốn tìm bạn tâm sự chuyện gia đình, giãi bày nỗi lòng sau chuỗi ngày kinh tế khó khăn, áp lực cơm áo đè nặng lên từng bữa ăn vợ chồng.
• Ở góc khác, một nhóm bạn đang tụ họp xôm tụ trong phòng chat tây ninh, kể cho nhau nghe tiếng ve sầu mùa nắng cháy và bát bánh canh Trảng Bàng ấm nồng để xua đi sự quạnh quẽ xứ người.
• Thỉnh thoảng trên bảng tin, Hoàng lại bật cười khi đọc được những dòng tâm sự hoài niệm thời dùng điện thoại 'cục gạch', như lời đùa tếu táo của một chàng trai muốn tìm bạn gái có số điện thoại phú thọ chỉ để nghe lại giọng nói mộc mạc quê trung du.
• Lại có những người đồng nghiệp cũ của anh, sau chuỗi ngày cô đơn đã tìm kiếm cơ hội hẹn hò quốc tế qua các ứng dụng xuyên biên giới, mong tìm thấy một nửa ở một múi giờ xa xôi.
• Và cả những người bạn trẻ vừa rời phố về biển gia nhập hội độc thân đà nẵng, tối tối ngồi ban công ngắm cầu Rồng thở dài tự hỏi bao giờ tim mình mới lại rung lên.
Ai cũng đi tìm một điều gì đó thật sự sống động, một nhịp đập có hơi ấm của con người giữa kỷ nguyên số ngập tràn dữ liệu.
Mẩu tin nhắn lúc hai giờ sáng
Hoàng dừng lại ở một bài viết ngắn trong chuyên mục Truyện Ngắn & Thơ của ZolaChat. Dòng trạng thái vỏn vẹn hai câu thơ được đăng từ tài khoản có tên "Mùa Lá Bay":
"Phố cũ đêm nay dài hun hút,
Người đi gom góp chút tàn phai..."
Không hiểu vì điều gì, ngón tay Hoàng tự động gõ một phản hồi: "Đêm nay người gom tàn phai, còn tôi gom những dòng prompt dở dang giữa căn phòng không có tiếng người."
Chỉ vài giây sau, khung chat riêng nhấp nháy.
- "Bạn cũng chưa ngủ à? Lại chạy deadline với AI sao?" - Tin nhắn từ Mùa Lá Bay gửi tới.
Đó là An. Cô làm thiết kế đồ họa tại Đà Nẵng, cũng đang trải qua chuỗi ngày làm việc remote mệt nhoài. Họ bắt đầu trò chuyện, ban đầu là những phàn nàn vụn vặt về con bot viết lách đôi khi ngớ ngẩn, về xu hướng video ngắn làm người ta mất kiên nhẫn với một trang sách, rồi dần dần chuyển sang những tâm tư sâu kín nhất.
An kể về gia đình cô ở miền Trung, về những tháng ngày dịch bệnh vừa đi qua để lại những vết thương chưa lành hẳn, về nỗi sợ một ngày nào đó những nét vẽ tay tỉ mỉ của cô sẽ bị thay thế bởi những cú click chuột vô hồn. Hoàng lắng nghe, không phán xét, không đưa ra lời khuyên sáo rỗng. Anh kể cho An nghe tiếng còi tàu đêm vọng lại từ ga Giáp Bát, về bát phở gánh đầu ngõ mà anh thường ghé ăn mỗi khi cạn kiệt ý tưởng.
"Giữa một năm mà cái gì người ta cũng muốn nhanh, muốn tự động hóa, nói chuyện với một người chịu gõ từng con chữ chậm rãi thế này... cảm giác bình yên thật sự." - An nhắn, kèm theo một biểu tượng mặt cười quen thuộc."
Cuộc gặp không hẹn trước
Một tháng sau, Hoàng có chuyến công tác ngắn ngày vào miền Trung. Thành phố biển đón anh bằng một ngày nắng hanh hao cuối năm. Sau khi kết thúc buổi hội thảo về truyền thông số, Hoàng đứng bên bờ sông Hàn, gió thổi lồng lộng qua từng vạt áo.
Anh mở máy, gửi một tin nhắn ngắn vào ZolaChat: "Mình đang đứng ở chân cầu Rồng. Nếu cậu rảnh, có thể cho mình xin một ly cà phê muối được không?"
Mười lăm phút sau, một cô gái mặc áo len vàng mù tạt, tay cầm chiếc mũ bảo hiểm in hình hoa cúc bước tới. Không có bộ lọc lấp lánh như trên mạng xã hội, không có những câu chào được trau chuốt bởi AI, An ngoài đời nhỏ nhắn, đôi mắt sáng và nụ cười mang theo chút bối rối đáng yêu.
Họ ngồi ở một quán cóc ven đường, uống hai ly cà phê béo ngậy vị muối biển. Hoàng không mở chiếc điện thoại gập ra để kiểm tra tin nhắn công việc, An cũng cất hẳn chiếc tablet vẽ vời vào ba lô. Họ nói về cuộc đời thực: về những lo âu tuổi ba mươi, về việc kinh tế đang chật vật ra sao và niềm hy vọng năm mới 2023 sẽ mở ra những cánh cửa bớt chông chênh hơn. Giọng nói của An hòa cùng tiếng sóng biển vỗ về bờ cát, chân thực và ấm áp hơn bất kỳ giai điệu synthwave nào Hoàng từng nghe qua tai nghe chống ồn.
Khi chuyến xe buýt cuối cùng trong ngày chạy ngang qua, hắt ánh đèn vàng ấm áp lên vỉa hè, Hoàng chợt nhận ra: Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, dù AI có thể vẽ tranh, viết văn hay mô phỏng giọng nói tài tình đến mức nào, thì khao khát được chạm vào tâm hồn của một con người bằng xương bằng thịt vẫn là điều nguyên bản nhất.
Lời kết cho những ngày cuối năm
Năm 2023 sắp khép lại. Chúng ta đã đi qua một năm với quá nhiều biến động, từ những trào lưu công nghệ thay đổi từng ngày cho đến những áp lực mưu sinh vô hình. Nhưng mình tin rằng, dù bạn đang ở đâu, dù đang đơn độc giữa phố thị phồn hoa hay lặng lẽ bên góc bàn làm việc khuya khoắt, luôn có một sự kết nối chân thành đang chờ đợi bạn ngoài kia.
Đừng ngần ngại mở lòng, gõ một dòng tin nhắn thật lòng, hoặc can đảm bước ra ngoài màn hình để đón nhận một cái nắm tay giữa đời thực.
Còn anh em ZolaChat thì sao? Năm 2023 này, có cuộc gặp gỡ hay dòng tin nhắn tình cờ nào đã sưởi ấm những ngày chông chênh của các bạn không? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của mình bên dưới nhé!