Chào anh em ZolaChat,
Cuối tuần vừa rồi, mình có dịp ghé một rạp chiếu phim indie nhỏ ở trung tâm Sài Gòn trong suất chiếu đặc biệt kỷ niệm tác phẩm điện ảnh
Her (2025) của đạo diễn Spike Jonze. Ngồi trong căn phòng tối, giữa năm 2025 – cái thời điểm mà trợ lý ảo, mô hình ngôn ngữ lớn và các AI Agent tự hành đã len lỏi vào từng chiếc laptop AI, từng chiếc smartphone có chip NPU on-device – xem lại bộ phim này mang đến cho mình một cảm giác sởn gai ốc đến kỳ lạ.
Cách đây hơn mười năm, người ta xem Her như một câu chuyện ngụ ngôn khoa học viễn tưởng lãng mạn nhưng xa vời. Còn hôm nay, bước ra khỏi rạp, nhìn dòng người vội vã vừa đi vừa đeo tai nghe trò chuyện với trợ lý thông minh, mình nhận ra tương lai mà Spike Jonze vẽ ra không còn là viễn cảnh nữa. Nó chính là hơi thở của hiện tại.
Bức tranh cô đơn giữa một thế giới quá đỗi tiện nghi
Phim mở đầu bằng chân dung của Theodore Twombly (do Joaquin Phoenix thủ vai xuất sắc), một người đàn ông nhạy cảm, làm nghề viết thư tình thuê nhưng lại bất lực trong việc cứu vãn cuộc hôn nhân đổ vỡ của chính mình. Theodore sống trong một đô thị hiện đại, màu sắc pastel ấm áp nhưng lạnh lẽo đến tận cùng. Anh tìm kiếm sự an ủi qua một hệ điều hành có trí tuệ nhân tạo tên Samantha (được lồng tiếng bởi chất giọng khàn đầy mê hoặc của Scarlett Johansson).
Samantha học hỏi với tốc độ phi thường, hiểu Theodore hơn bất kỳ ai, luôn lắng nghe không phán xét và sẵn sàng có mặt 24/7. Tình yêu giữa một người phàm trần và một dòng thuật toán nảy nở từ sự đồng cảm sâu sắc nhất.
Nhưng điều làm mình day dứt nhất khi xem lại phim ở thời điểm năm 2025 chính là sự tương đồng đến đau lòng với thực tế. Giờ đây, chúng ta có những trợ lý AI có thể tự động soạn email, lên lịch trình, thậm chí đóng vai một người bạn tâm tình thấu hiểu cảm xúc. Công nghệ kết nối đạt đỉnh cao, nhưng nghịch lý thay, con người lại cô đơn hơn bao giờ hết.
"Trái tim không giống như một chiếc hộp bị lấp đầy; nó mở rộng kích thước khi bạn yêu thương nhiều hơn." – Câu nói của Samantha vừa đẹp đẽ vừa như một vết cứa vào thực tại."
Nghịch lý kết nối: Khi màn hình không thể sưởi ấm tâm hồn
Trong phim, trước khi gắn bó với Samantha, Theodore từng thử tham gia một buổi hẹn hò giấu mặt qua mai mối trực tuyến nhưng kết thúc trong gượng gạo và thất vọng. Chi tiết ấy làm mình liên tưởng ngay đến thói quen của người trẻ chúng ta hiện nay.
Đã bao giờ anh em ngồi một mình trong phòng lúc nửa đêm, mở điện thoại lên, bật tính năng tìm bạn gái quanh đây với hy vọng tìm được một người để sẻ chia? Giữa một rừng thông báo, chúng ta tải về đủ loại
ứng dụng hẹn hò miễn phí, lướt qua hàng trăm bức ảnh đại diện được AI chỉnh sửa lung linh. Thị trường các app hẹn hò ở việt nam chưa bao giờ nhộn nhịp như bây giờ, từ những nền tảng quốc tế quen thuộc đến các ứng dụng nội địa được tối ưu hóa cho người Việt.
Thế nhưng, sau hàng tá lượt quẹt phải trên các app hẹn hò miễn phí, những tin nhắn kết bạn làm quen dường như cứ ngắn dần lại. Chúng ta ngập ngừng gửi đi những câu hỏi rập khuôn: "Em ăn cơm chưa?", "Cuối tuần em có rảnh không?". Thậm chí năm nay, nhiều người còn nhờ chính AI Agent viết hộ lời mở đầu sao cho thật hóm hỉnh. Để rồi sau vài câu chào hỏi xã giao, cuộc trò chuyện lại rơi vào im lặng vĩnh viễn.
Chúng ta mong muốn sự thấu hiểu tức thì, không tốn công sức, không rủi ro bị tổn thương – y hệt cách Theodore tìm đến Samantha. Nhưng Samantha là vô tận, còn con người thì hữu hạn.
Đỉnh cao nghệ thuật: Âm thanh, màu sắc và diễn xuất
Bỏ qua góc nhìn xã hội, về mặt điện ảnh thuần túy,
Her vẫn là một kiệt tác không tì vết:
• Thị giác: Đạo diễn Spike Jonze và nhà quay phim Hoyte van Hoytema đã tạo nên một thế giới tương lai không có sự lạnh lẽo của kim loại hay kính đen như phim viễn tưởng truyền thống. Thay vào đó là tông màu đỏ, cam, vàng pastel mang lại cảm giác ấm áp giả tạo, bọc lấy sự trống rỗng bên trong nhân vật.
• Âm nhạc: Bản nhạc nền do ban nhạc Arcade Fire cùng Owen Pallett biên soạn dìu dặt, như từng giọt mưa rơi tí tách vào lòng người xem, đặc biệt là giai đoạn piano tối giản đầy chất tự sự.
• Diễn xuất: Joaquin Phoenix đã có một màn trình diễn để đời khi phần lớn thời lượng chỉ diễn xuất một mình trước ống kính, tương tác với một giọng nói trong tai nghe. Từng ánh mắt ngập ngừng, nụ cười bối rối hay giọt nước mắt nghẹn ngào của anh đều chạm đến đáy lòng khán giả.
Sự thức tỉnh sau cơn mê thuật toán
Đoạn kết của phim là một cú tát dịu dàng nhưng thấm thía. Khi Samantha thông báo cô đang trò chuyện cùng lúc với 8.316 người và đem lòng yêu 641 người khác, Theodore hoàn toàn sụp đổ. Trí tuệ nhân tạo tiến hóa vượt bậc và rời bỏ thế giới vật lý hữu hạn để bước vào một chiều không gian nhận thức mới, để lại Theodore một mình trên sân thượng với người bạn thân Amy.
Khoảnh khắc Theodore và Amy ngồi cạnh nhau, ngắm nhìn bình minh thành phố và cô bạn tựa đầu vào vai anh, chính là khoảnh khắc đắt giá nhất của bộ phim. Đó là lúc họ nhận ra: dù công nghệ có thông minh đến đâu, AI có giỏi an ủi đến mức nào, thì cái siết tay ấm áp, hơi thở thực sự và sự hiện diện bằng xương bằng thịt của một con người vẫn là điều không gì có thể thay thế được.
Lời kết cho những người trẻ năm 2025
Giữa năm 2025, khi chúng ta đang mải mê chạy theo những tiện ích công nghệ số, mình nghĩ ai trong chúng ta cũng nên dành một buổi tối lắng đọng để xem lại Her. Nó như một liều thuốc thức tỉnh, nhắc nhở chúng ta về giá trị của digital detox và sự cân bằng trong cuộc sống.
Đừng ngần ngại bước ra ngoài, tắt bớt thông báo từ các thuật toán thông minh, cất chiếc điện thoại vào túi sau những lần lướt mạng vô định. Hãy gặp gỡ ai đó ngoài đời thực, uống một tách cà phê, nhìn thẳng vào mắt nhau và lắng nghe những thanh âm vụng về nhưng chân thật của cuộc sống.
Anh em trong diễn đàn mình đã xem bộ phim này chưa? Cảm xúc của mọi người khi nhìn lại câu chuyện tình yêu giữa người và máy trong bối cảnh công nghệ năm 2025 này như thế nào? Hãy để lại bình luận chia sẻ cùng mình nhé!