Một buổi tối cuối tuần giữa tháng 11 năm 2023, ngồi co ro bên bàn làm việc với ly trà gừng bốc khói, mình vừa đóng lại cửa sổ ChatGPT sau khi nhờ nó tra cứu một vài dàn ý công việc, vừa lắng nghe tiếng chuông báo đơn hàng TikTok Shop vừa giao tới dưới sảnh chung cư. Giữa nhịp sống hối hả của một năm 2023 đầy biến động – khi công việc chuyển đổi linh hoạt giữa văn phòng và remote (hybrid), kinh tế đòi hỏi mỗi người phải thắt lưng buộc bụng hơn, và công nghệ AI len lỏi vào từng ngõ ngách – mình bất chợt nhận được một cuộc gọi từ người chú ruột dưới quê. Cuộc trò chuyện vỏn vẹn hai mươi phút ấy đã để lại trong lòng mình những đợt sóng ngầm khó tả về sự cô đơn của con người trong thời đại số.Khi người trẻ lạc lõng giữa ma trận kết nốiThế hệ chúng mình, những người trẻ ở độ tuổi ngoài đôi mươi hay chạm ngưỡng ba mươi trong năm 2023 này, dường như đang sở hữu mọi công cụ để không bao giờ phải một mình. Chúng ta có smartphone màn hình gập thời thượng, có tai nghe chống ồn, có hàng tá mạng xã hội để lướt thâu đêm. Thế nhưng, đằng sau màn hình sáng loáng ấy lại là những khoảng trống hoác.Đã có những đêm tăng ca mệt nhoài, mình tải thử một app nói chuyện với người la miễn phí chỉ để tìm một ai đó hoàn toàn không quen biết, lắng nghe mình than thở vài câu vu vơ về áp lực công việc rồi lại vội vã nhấn nút thoát khi câu chuyện bắt đầu đi vào ngõ cụt. Chúng ta kết nối quá nhanh, nhưng rời bỏ nhau cũng quá vội. Sự tiện lợi của thế giới ảo vô tình tạo nên một bức tường vô hình ngăn cách những cảm xúc chân thật nhất.Băn khoăn của người chú U50 và câu chuyện tìm bạn tuổi xế chiềuQuay lại cuộc gọi của chú mình tối nay. Chú năm nay ngoài năm mươi, vợ mất sớm vì bạo bệnh từ đợt dịch hai năm trước, con cái thì đi làm ăn xa xứ. Giọng chú ngập ngừng qua ống nghe, mãi sau mới dám hỏi một câu khiến mình vừa bất ngờ vừa cay mắt:
"Chú thấy người ta bảo trên mạng bây giờ có mấy cái app hẹn hò cho người lớn tuổi, mày rành công nghệ xem có cái nào đàng hoàng bày cho chú với. Ở quê một mình thui thủi, đêm hôm trái gió trở trời, muốn có người cùng tuổi trò chuyện cho đỡ quạnh quẽ quá..."
Nghe chú tâm sự, mình mới vỡ lẽ. Hóa ra mấy tháng nay, chú tự mày mò trên chiếc điện thoại thông minh cũ kỹ, thấy người ta chỉ nhau tìm kiếm các cụm từ như tìm bạn bốn phương u50 có số điện thoại hay zalo tìm bạn gái có số điện thoại trên Google. Nhưng kết quả chú nhận được phần lớn là những đường link quảng cáo mập mờ, các diễn đàn như henho top với đủ loại thông tin hỗn loạn, thậm chí suýt nữa chú còn bị những kẻ lừa đảo qua mạng dụ dỗ chuyển tiền làm quen.Mình ngồi hàng giờ giải thích cho chú về những cạm bẫy trên không gian mạng năm 2023 này – nơi mà chiêu trò lừa đảo tình cảm trực tuyến ngày càng tinh vi và nhắm thẳng vào sự thiếu thốn tình cảm của người lớn tuổi. Chú thở dài, một tiếng thở dài trĩu nặng của một người đàn ông cả đời lam lũ giờ đây chỉ khát khao một tri kỷ để chuyện trò khi hoàng hôn cuộc đời buông xuống.Nhu cầu được thấu hiểu không phân biệt tuổi tácCuộc gọi với chú làm mình nhận ra một góc nhìn rất khác về thế giới số:
• Người trẻ chúng mình thường nghĩ cô đơn là "đặc sản" của tuổi thanh xuân, của những áp lực đồng trang lứa và khủng hoảng hiện sinh giữa thời đại AI bùng nổ.
• Nhưng thực chất, thế hệ cha chú – những người bước vào độ tuổi U50, U60 – mới là những người dễ tổn thương nhất trước sự cô độc và khoảng cách công nghệ.
• Họ cần một người đồng hành thực sự để chia sẻ bữa cơm, nhắc nhau uống viên thuốc huyết áp, chứ không phải những cú quẹt màn hình hời hợt hay những tin nhắn làm quen ảo.
• Việc tìm kiếm một nền tảng lành mạnh, một app hẹn hò cho người lớn tuổi thực sự an toàn và văn minh tại Việt Nam vẫn còn là một khoảng trống rất lớn, khiến nhiều người phải mạo hiểm tìm đến những trang web trôi nổi.
Tự dặn lòng chậm lại giữa dòng chảy 2023Khép lại cuộc trò chuyện, mình chỉ cho chú cách tham gia vào câu lạc bộ dưỡng sinh và hội đồng hương ở địa phương, dặn chú tuyệt đối không tin vào những lời mời gọi tìm bạn qua số điện thoại lạ trên mạng. Và quan trọng hơn cả, mình tự hứa mỗi tuần sẽ gọi về cho chú ít nhất hai lần.Năm 2023 đang trôi dần về những tháng cuối cùng. Ngoài kia, người ta vẫn đang mải miết bàn về việc AI sẽ thay thế công việc nào, chiếc điện thoại gập nào vừa ra mắt, hay trào lưu livestream bán hàng nào đang dẫn đầu xu hướng. Nhưng sau tất cả, thứ gắn kết con người với nhau bền bỉ nhất vẫn là sự chân thành và thấu cảm đời thường.Đôi khi, liều thuốc chữa lành cho nỗi cô đơn không nằm ở những phần mềm thông minh hay các ứng dụng kết bạn ngẫu hứng, mà nằm ở việc chúng ta chịu nhấc máy lên, gọi cho những người thân yêu và lắng nghe họ bằng cả trái tim.Không biết ở đây có anh em nào trong gia đình cũng từng gặp hoàn cảnh tương tự như chú của mình chưa? Mọi người thường giúp bố mẹ, cô chú vượt qua nỗi trống trải tuổi xế chiều như thế nào giữa thời đại số hóa này? Hãy cùng chia sẻ bên dưới nhé!
