Chiều thứ Bảy, trời đổ một cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái nóng oi ả đặc trưng của phố thị. Mình ngồi ở góc quán quen, trước mặt là ly cà phê phin đã nhỏ giọt xong tự lúc nào, cạnh bên là chiếc laptop đang mở dở cửa sổ ChatGPT với vài dòng prompt dang dở cho bản báo cáo tuần. Năm 2023 thực sự là một năm quá nhiều biến động và xáo trộn, từ kinh tế còn nhiều bấp bênh sau đại dịch cho đến sự bùng nổ của AI khiến ai nấy đều có cảm giác nếu đứng yên một giây thôi là sẽ bị guồng quay thời cuộc bỏ lại phía sau.
Nhìn quanh quán, hầu như chiếc bàn nào cũng sáng lên ánh đèn màn hình. Người thì cắm tai nghe họp hybrid qua Zoom, kẻ thì hí hoáy lướt chiếc điện thoại gập bóng bẩy xem chốt đơn trên TikTok Shop. Đôi lúc mình tự hỏi, chúng ta đang kết nối với cả thế giới trong từng mili-giây, nhưng tại sao nỗi cô đơn trong lòng người trẻ vẫn cứ dày lên từng ngày?
1. Cơm áo gạo tiền và những áp lực vô hình của năm 2023
Năm nay, đi đâu cũng nghe anh em than thở chuyện cắt giảm nhân sự, chuyện doanh số chững lại, chuyện làm sao để thích nghi với công nghệ mới. Bản thân mình cũng không ngoại lệ. Mỗi sáng thức dậy, mở mắt ra là thấy tin tức về công nghệ thay đổi chóng mặt, học thêm công cụ này, thử nghiệm tính năng kia để không bị tụt hậu. Mô hình làm việc kết hợp (hybrid working) mang lại cho chúng ta sự tự do về mặt địa lý, nhưng cũng vô tình xóa nhòa ranh giới giữa giờ làm và giờ nghỉ.
"Có những tối muộn gập máy tính lại, mình bỗng nhận ra suốt cả ngày dài bản thân chỉ đối thoại với các dòng mã lệnh, với trợ lý ảo và những thông báo tin nhắn không cảm xúc. Một sự trống trải kỳ lạ bủa vây lấy căn phòng trọ nhỏ."
Cơm áo vốn đã là một bài toán nặng gánh, nhưng gánh nặng lớn hơn lại là sự chông chênh của tâm hồn. Người ta bảo người trẻ bây giờ đủ đầy tiện nghi, nhưng có lẽ thứ chúng ta thiếu thốn nhất lại là những cái chạm tay chân thành ngoài đời thực.
2. Khi chiếc màn hình gánh vác mọi khát khao gắn kết
Trong lúc ngồi đợi mưa ngớt, mấy cậu em bàn bên cạnh rôm rả bàn tán về chuyện tình cảm thời nay. Một cậu bạn thở dài than thở tìm kiếm người thương khó quá, mở điện thoại lên gõ tìm cách để có người yêu qua mạng mà áp dụng mãi vẫn chẳng đi đến đâu. Cả nhóm phá lên cười, nhưng nụ cười dường như có chút gì đó chua chát và đồng cảm.
Thời buổi này, internet mở ra vạn lối đi, biến việc tìm kiếm tri kỷ thành những chuỗi thuật toán quẹt trái, quẹt phải. Con người ta ở mọi độ tuổi, mọi hoàn cảnh đều đang nỗ lực tìm kiếm một người lắng nghe mình qua màn hình phẳng:
• Có những anh đồng nghiệp của mình làm mảng xuất nhập khẩu, ngày đêm cày tiếng để kết bạn trung quốc trên các diễn đàn thương mại, vừa tìm nguồn hàng vừa mong tìm được đối tác hay người bạn phương xa để trò chuyện mở mang góc nhìn.
• Có cậu bạn thân từ quê lên phố trọ học, bố mẹ ở nhà giục cưới suốt ngày nên hay lên các hội nhóm đồng hương gõ tìm kiếm kiểu tìm gái thái bình chỉ với ước mong giản dị là gặp được một người cùng quê, chung nếp sống để cùng san sẻ ngọt bùi nơi đất khách.
• Lại có những người lớn tuổi, những cô chú sau biến cố đổ vỡ hay góa bụa, cũng bắt đầu lướt nét vào các chuyên mục tìm u50 để tìm một người bạn già bầu bạn lúc xế chiều, xua đi cái tĩnh lặng đến nao lòng của ngôi nhà vắng.
• Thậm chí một người em họ thuộc cộng đồng LGBT từng tâm sự với mình rằng, việc tìm được một app video gay an toàn, văn minh để chia sẻ tâm tư thầm kín nơi xứ người là chiếc phao cứu sinh tinh thần lớn nhất giúp cậu vượt qua những ngày trầm cảm vì định kiến.
Thế đấy, thế giới số hóa không phân biệt lứa tuổi hay giới tính. Ai trong chúng ta cũng mang trong mình một khoảng trống cần được lấp đầy. Nhưng giữa biển thông tin mênh mông, giữa hàng ngàn cú click chuột và tin nhắn rep tự động, chúng ta lại thường dễ lướt qua nhau như những người xa lạ trên phố đông.
3. Học cách sống chậm và trân trọng những giá trị thật
Năm 2023 dạy cho mình một bài học sâu sắc: Công nghệ sinh ra để phục vụ cuộc sống chứ không phải để thay thế cảm xúc. Trí tuệ nhân tạo có thể viết cho bạn một bức thư tình mùi mẫn chỉ trong 3 giây, nhưng nó không thể thay bạn cảm nhận được nhịp đập rộn ràng nơi lồng ngực khi vô tình chạm ánh mắt ai đó nơi góc phố.
"Kết nối mạng có thể nhanh, nhưng tình cảm chân thật thì luôn cần thời gian ủ men qua những buổi chuyện trò không có tiếng gõ bàn phím."
Mình nhận ra rằng, dù tìm kiếm bạn bè hay tình yêu ở đâu — ngoài đời hay trên không gian mạng — điều cốt lõi vẫn là sự chân thành và dũng cảm cởi bỏ lớp vỏ bọc. Đừng chỉ biến đối phương thành một hình mẫu lý tưởng trên profile hay một cái tên sau khung chat. Hãy sẵn sàng bước ra khỏi màn hình, cùng nhau uống một tách trà nóng, cùng chia sẻ về những thất bại trong công việc hay những ước mơ dang dở tuổi trẻ.
Cơn mưa chiều bên ngoài đã dứt, những ngọn đèn đường bắt đầu bật sáng rực rỡ, phản chiếu lung linh trên những vũng nước đọng. Mình tắt màn hình laptop, nhấp nốt ngụm cà phê cuối cùng và cảm thấy lòng nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Cuộc sống năm 2023 dẫu còn nhiều chật vật, nhưng chỉ cần chúng ta vẫn còn giữ được niềm tin vào sự gắn kết chân thành giữa con người với con người, thì ngày mai chắc chắn sẽ bớt đơn độc.
Còn các bạn ở ZolaChat thì sao? Những ngày này của năm 2023, bạn đang đối mặt với những lo toan gì trong công việc và cuộc sống? Có lúc nào bạn cảm thấy cô đơn giữa thế giới số này chưa? Cùng để lại đôi dòng tâm sự dưới bài viết để tụi mình cùng san sẻ nhé!