Chào cả nhà ZolaChat,
Những ngày cuối năm 2023 này, có lúc nào anh em giật mình nhận ra mình đang dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo không? Cả ngày ngồi làm việc hybrid, mắt dán chặt vào màn hình máy tính, bí ý tưởng thì gõ lệnh hỏi ChatGPT, trưa đói bụng thì lướt màn hình gập mở TikTok Shop chốt đơn đồ ăn sẵn hoặc mì gói sốt cay. Tối về mệt nhoài, ta lại quen tay mở chiếc web nói chuyện hay lướt vài lượt trên các nền tảng mạng để tìm ai đó tán gẫu cho bớt trống trải.
Nhưng có một sự thật mà chính bản thân mình vừa trải nghiệm: dù công nghệ AI có viết hộ bạn một bài thơ tình ngọt ngào đến đâu, thuật toán có thông minh gợi ý món ngon chuẩn xác cỡ nào, nó cũng không thể thay bạn ngửi thấy mùi hành phi thơm nức mũi, hay nếm được vị ngọt thanh đậm đà của một nồi lẩu riêu cua đồng đang sôi sùng sục giữa chiều trở gió.
Ẩm thực, tự bao đời nay, vẫn là lý do nguyên bản và ấm áp nhất để con người bước ra khỏi bốn bức tường và ngồi lại cùng nhau.
Khi ẩm thực vùng miền trở thành chiếc cầu nối tự nhiên nhất
Năm 2023, chúng ta nói nhiều về sự chữa lành sau những năm tháng biến động vì dịch bệnh và áp lực kinh tế. Với mình, phương thuốc chữa lành hữu hiệu nhất luôn bắt đầu từ một bữa ăn tử tế.
Tuần trước, mình có hẹn gặp một người bạn quen qua web trò chuyện. Lúc đầu cả hai đều ngập ngừng, bởi nói qua bàn phím thì mượt mà chứ ra ngoài đời thực ai cũng sợ cảm giác gượng gạo. Thay vì chọn một quán cà phê máy lạnh kín bưng, mình rủ bạn ghé một quán cháo sườn sụn gia truyền nằm sâu trong con ngõ nhỏ ở phố cổ Hà Nội.
Giữa tiết trời se se lạnh, hai đứa ngồi trên chiếc ghế nhựa con con, bưng bát cháo sườn bốc khói nghi ngút, rắc chút ớt bột, tiêu cay nồng và vài miếng quẩy giòn tan. Kỳ lạ thay, mọi khoảng cách ban đầu bỗng biến mất sạch sẽ sau muỗng cháo đầu tiên. Chúng mình rôm rả kể cho nhau nghe về ký ức tuổi thơ, về bát cháo của mẹ ngày mưa, rồi từ đó mở rộng sang những câu chuyện công việc, áp lực cơm áo gạo tiền.
"Hương vị món ăn có một quyền năng kỳ diệu: nó đánh thức ký ức và mở khóa sự chân thành nhanh hơn bất kỳ lời chào xã giao nào."
Từ "quẹt màn hình" đến cái gật đầu ngoài quán quen
Thời buổi này, việc tìm kiếm một mối quan hệ trên ứng dụng hẹn hò hay kết nối qua mạng đã trở thành thói quen quen thuộc của người trẻ. Thế nhưng, không ít anh em tâm sự với mình rằng họ thấy kiệt sức vì những cuộc trò chuyện vô tận không có hồi kết. Cứ nhắn tin qua lại, hỏi thăm vài câu mẫu rập khuôn rồi dần dần rơi vào im lặng.
Nếu bạn cũng đang ở trong vòng lặp đó, thử đổi cách tiếp cận xem sao:
• Thay vì hỏi "Em ăn cơm chưa?", hãy bắt đầu bằng một chủ đề vị giác: "Hôm nay trời lành lạnh, tự nhiên mình thèm một tô bún bò Huế chuẩn vị nước dùng hầm xương ruốc sả, bạn biết quán nào ngon không?"
• Khi đã tìm thấy sự đồng điệu cơ bản trên app hẹn hò, đừng ngần ngại ngỏ một lời rủ rê chân thành ra đời thực. Một quán ốc vỉa hè nghi ngút khói sả ớt, hay một hàng bánh xèo miền Tây vỏ giòn rụm với rổ rau rừng xanh mướt luôn là không gian lý tưởng để kết bạn tự nhiên nhất.
• Ăn uống cùng nhau giúp ta quan sát được sự tinh tế của đối phương: cách họ lấy đôi đũa lau sạch cho bạn, cách họ từ tốn gắp miếng ăn, hay sự kiên nhẫn khi đợi món ra bàn. Những điều đó, không hồ sơ trực tuyến nào có thể hiển thị được.
Tự vào bếp: Khi công nghệ hỗ trợ, còn tình cảm là do mình nêm nếm
Bên cạnh việc la cà quán xá, xu hướng tự nấu ăn tại nhà (home-cooking) trong năm 2023 cũng mang một sắc thái rất riêng. Với sự trợ giúp của AI, bạn chỉ cần gõ: "Tủ lạnh còn 300g thịt bò, 2 quả cà chua và nửa củ hành tây, hãy gợi ý món ngon cho 2 người" – chưa đầy ba giây sau, công thức chi tiết đã hiện ra.
Nhưng công nghệ chỉ dừng lại ở danh sách nguyên liệu. Việc bạn tự tay ra chợ cóc đầu hẻm, tỉ mẩn chọn từng mớ rau tươi, đứng bên bếp canh lửa liu riu để nước dùng trong veo, rồi nêm vào đó chút nước mắm truyền thống dậy mùi thơm... đó là trải nghiệm sống thuần khiết mà máy móc không bao giờ làm thay được.
Chủ nhật vừa rồi, nhóm bạn thân cùng làm việc tự do của mình tụ tập tại nhà. Đứa thì mang con gà đồi mẹ gửi từ quê lên, đứa mang ít rau thơm hái ngoài vườn, đứa phụ trách pha nước chấm tỏi ớt. Chúng mình nấu một nồi lẩu gà lá é thơm nồng nàn. Mùi lá é thanh the quyện với vị ngọt của thịt gà, tiếng cười nói giòn tan át cả tiếng thông báo công việc dồn dập trên điện thoại. Lúc đó, mình mới thấm thía rằng: một bữa cơm tự nấu ấm cúng chính là sợi dây neo giữ tâm hồn ta bình yên giữa thời đại số hóa vội vã.
Lời kết
Năm 2023 sắp khép lại. Sau những giờ phút căng thẳng với công việc, với màn hình số và thuật toán, mong rằng anh em ZolaChat sẽ dành thời gian chăm sóc cho chiếc dạ dày và tâm hồn của mình. Đừng để những cuộc trò chuyện chỉ mãi dừng lại ở những dòng tin nhắn vô hồn.
Hãy mạnh dạn hẹn một người bạn mới ra quán ăn quen, cùng thưởng thức một đĩa bánh cuốn nóng hổi buổi sớm, hay tự tay vào bếp nấu một món thật ngon cho những người mình thương quý.
Còn bạn, món ăn hay quán quen nào ở nơi bạn sống đã từng giúp bạn có thêm một người bạn tri kỷ ngoài đời thực? Hãy chia sẻ câu chuyện và địa chỉ tâm đắc bên dưới phần bình luận nhé, biết đâu chúng ta lại vô tình tìm thấy một "tâm hồn ăn uống" đồng điệu ngay tại đây!