Một buổi chiều tháng 11 năm 2023, mình ngồi lại góc quán quen nhìn dòng người hối hả ngược xuôi trên phố. Mùa đông miền Bắc đã bắt đầu gõ cửa bằng những cơn gió se lạnh đầu mùa. Trước mặt mình là chiếc laptop đang sáng đèn với một bên là cửa sổ ChatGPT – công cụ mà suốt cả năm nay đã làm thay đổi hoàn toàn thói quen làm việc của một gã làm nội dung tự do như mình, còn một bên là bảng báo cáo tài chính đang dở dang. 2023 thực sự là một năm quá nhiều biến động và cảm xúc đan xen. Nhìn lại một năm qua, cụm từ "bão sa thải" và "thắt chặt chi tiêu" dường như phủ bóng lên hầu hết các cuộc trò chuyện của anh em. Những buổi sáng bật điện thoại lên, lướt thấy TikTok Shop rộn ràng những phiên livestream hàng chục tiếng đồng hồ, ai nấy đều cố gắng nỗ lực để bắt kịp nhịp sống số hóa. Nhưng khi gập máy lại, bước ra khỏi thế giới ảo, điều còn đọng lại trong lòng những người trẻ chạm ngưỡng 30 như mình đôi khi chỉ là sự chông chênh đến nao lòng. 1. Những trăn trở công việc giữa thời kỳ chuyển giao công nghệ Chưa bao giờ ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân lại mong manh như năm nay. Xu hướng làm việc kết hợp (hybrid work) và remote mang lại cho mình sự tự do về địa lý, nhưng đổi lại là cảm giác cô đơn vô hình. Có những ngày làm việc từ sáng đến đêm chỉ đối thoại với các dòng lệnh prompt AI, tối ưu từng đoạn mã, trau chuốt từng văn bản để gửi đối tác. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trong năm 2023 khiến không ít người hoang mang. Đã có những đêm mình tự hỏi: Nếu một cỗ máy có thể viết văn, vẽ tranh, phân tích dữ liệu nhanh hơn con người gấp trăm lần, thì giá trị cốt lõi của một người lao động bình thường sẽ nằm ở đâu? Nhưng rồi sau nhiều lần va vấp, mình nhận ra: "Công nghệ có thể tạo ra hàng ngàn câu trả lời hoàn hảo trong chớp mắt, nhưng cảm xúc, sự thấu cảm và trải nghiệm thực tế giữa con người với con người là thứ mà không một thuật toán nào có thể thay thế được." 2. Áp lực yên bề gia thất và những ngã rẽ tình cảm Bước sang tuổi 30, mỗi lần gọi video về quê cho bố mẹ, câu hỏi quen thuộc không còn là "Dạo này công việc thế nào con?" mà chuyển thành "Bao giờ dắt người yêu về ra mắt?". Có lẽ bất kỳ ai ở độ tuổi này cũng hiểu cảm giác nặng trĩu ấy. Xung quanh mình, bạn bè đã lục đục làm đám cưới, bế con đầy tháng; còn bản thân vẫn lẻ bóng đi về sau những giờ làm việc căng thẳng. Thời buổi kết nối số hóa, việc tìm một người để trò chuyện dường như vừa dễ lại vừa khó. Lên mạng xã hội, không khó để bắt gặp những dòng tin tuyển mộ giật gân, những chiêu trò lừa đảo ẩn nấp dưới dạng chia sẻ số điện thoại zalo trai đẹp để dẫn dụ người nhẹ dạ vào các hội nhóm đầu tư ảo. Tình cảm thời nay đôi lúc bị thương mại hóa đến xót xa. Một số người bạn của mình vì quá mệt mỏi với sự hối thúc từ gia đình mà nảy sinh những suy nghĩ bồng bột. Hôm nọ, một cậu bạn thân tâm sự trong cơn say rằng cậu ấy đang cân nhắc việc lên diễn đàn để tìm người kết hôn hợp đồng, chỉ mong có một bản thỏa thuận trên giấy tờ để đối phó với cha mẹ hai bên dịp Tết sắp tới. Mình nghe mà vừa giận vừa thương. Hôn nhân vốn dĩ là chuyện cả đời, nếu xây dựng trên một hợp đồng dối lừa thì liệu sự bình yên có thể tồn tại được bao lâu? Ngược lại, có những cô gái trẻ ôm mộng đổi đời chốn phồn hoa, tìm kiếm những cơ hội tìm trai tây với hy vọng về một cuộc sống màu hồng nơi trời Tây xa xôi mà quên mất rằng sự đồng điệu về văn hóa, tư tưởng mới là gốc rễ của hạnh phúc bền vững. Trong khi đó, một người anh đồng nghiệp cũ sau đợt cắt giảm nhân sự hồi giữa năm đã quyết định rời bỏ thành phố ồn ào, về quê lập nghiệp và giản dị đăng bài mong muốn tìm bạn gái diên khánh để cùng nhau xây đắp cuộc sống mộc mạc, bình yên gần gia đình ở vùng đất Khánh Hòa hiền hòa. Ngẫm cho cùng, ai cũng có một lựa chọn riêng, nhưng mục đích cuối cùng của mỗi người chúng ta khi trưởng thành vẫn luôn là mong mỏi tìm vợ nghiêm túc, tìm một người bạn đời chân thành sẵn sàng cùng mình đi qua những ngày mưa bão của cuộc đời. 3. Tự học cách chữa lành và tìm lại nhịp thở chậm Để không bị cuốn trôi bởi sự âu lo trong giai đoạn kinh tế phục hồi đầy thách thức này, mình đã tự đặt ra cho bản thân một số nguyên tắc sống nhỏ để giữ vững tâm lý: • Dành ra ít nhất một buổi tối cuối tuần không màn hình thiết bị số, tắt thông báo mạng xã hội để đọc một cuốn sách giấy hoặc tự tay nấu một bữa ăn nóng hổi. • Chấp nhận rằng mỗi người có một múi giờ phát triển riêng; không so sánh sự nghiệp hay tình duyên của mình với những hình mẫu lung linh trên dòng thời gian của người khác. • Trân trọng những kết nối thật ở đời thực, dành thời gian cà phê chuyện trò trực tiếp với bạn bè thân thiết thay vì chỉ nhắn tin vội vã qua các ứng dụng chat. • Giữ cho trái tim sự chân thành, không vội vã nắm bắt một mối quan hệ tạm bợ chỉ để khỏa lấp nỗi cô đơn ngắn hạn. Năm 2023 sắp khép lại với biết bao bài học đắt giá. Dù công việc có lúc bấp bênh, dù đường tình duyên vẫn còn nhiều ngổn ngang, mình vẫn tin rằng chỉ cần bản thân kiên định, nỗ lực làm việc và đối đãi với mọi người bằng sự tử tế, những điều tốt đẹp nhất rồi sẽ tự tìm đến đúng thời điểm. Không biết anh em ZolaChat năm nay thế nào rồi? Các bạn đã đạt được mục tiêu nào trong năm 2023, và có đang mang trong mình những trăn trở gì về công việc hay chuyện gia đình giống mình không? Hãy cùng để lại đôi dòng tâm sự bên dưới để chúng ta tiếp thêm cho nhau chút ấm áp trong những ngày cuối năm này nhé!