11 giờ đêm, tiếng quạt gió laptop và những câu hỏi không lời đáp
Căn phòng trọ chừng hai mươi mét vuông giữa lòng thành phố lúc này chỉ còn lại tiếng rít nhè nhẹ của chiếc quạt tản nhiệt laptop và tiếng mưa rả rích ngoài ban công. Đồng hồ điểm gần nửa đêm. Trước mắt mình là màn hình chia đôi: một bên là bảng tính dự toán chi phí đang dang dở, bên kia là giao diện ChatGPT quen thuộc với hàng tá câu lệnh prompt mà mình đang cố tối ưu để kịp hoàn thành báo cáo cho ngày mai.
Năm 2023 thực sự là một năm kỳ lạ với thế hệ chúng mình – những người trẻ đang chập chững ở ngưỡng cửa 25, 26 tuổi. Xung quanh chúng ta, làn sóng sa thải và thắt chặt chi tiêu vẫn âm ỉ đè nặng lên từng bữa ăn, từng lần đi siêu thị. Mọi người cuống cuồng nói về trí tuệ nhân tạo, về nguy cơ bị thay thế, về việc phải làm sao để kiếm thêm thu nhập từ bán hàng online, từ TikTok Shop, hay học cách làm việc remote để tiết kiệm chi phí sinh hoạt.
Nhưng có bao giờ anh em tự hỏi: Phía sau sự tất bật chạy đua với công nghệ và cơm áo gạo tiền ấy, tâm hồn chúng mình đang ở đâu?
Áp lực vô hình: Khi sự tự do biến thành chiếc lồng son
Chuyển sang chế độ làm việc kết hợp (hybrid working) từ đầu năm nay, ban đầu mình từng nghĩ đây là giấc mơ có thật. Không còn cảnh chen chúc kẹt xe mỗi sáng, có thể tự pha một tách cà phê tại bàn làm việc ở nhà. Thế nhưng, ranh giới giữa công việc và đời sống riêng tư cũng dần biến mất lúc nào không hay.
• Công việc có mặt ở khắp mọi nơi: Tiếng chuông thông báo từ Slack, Zalo, Teams reo lên bất kể lúc ăn cơm hay chuẩn bị đi ngủ.
• Áp lực chứng minh năng lực: Vì không gặp nhau trực tiếp mỗi ngày, nỗi sợ bị đánh giá "làm việc không hiệu quả" khiến mình luôn trong trạng thái trực tuyến 24/7.
• Nỗi lo toan từ gia đình: Những cuộc gọi cuối tuần từ bố mẹ ở quê dạo này luôn kèm theo tiếng thở dài: "Năm nay kinh tế khó khăn, công ty con có ổn không?", "Bao giờ thì tính chuyện lập gia đình, ổn định để bố mẹ an lòng?"
Những câu hỏi ấy như tảng đá đè nặng trong lòng. Mình không dám than vãn với gia đình vì sợ người lớn lo lắng. Mình cũng chẳng nỡ kể lể với bạn bè thân thiết, bởi đứa nào trong năm nay cũng đều đang oằn mình gánh những áp lực riêng về chỉ tiêu, nợ nần hoặc vừa mới nhận quyết định cắt giảm biên chế.
"Trưởng thành không phải là khi chúng ta kiếm được nhiều tiền hơn, mà là khi có những nỗi buồn chỉ dám giấu kín sau nụ cười gượng gạo, sợ chạm vào sẽ làm phiền đến cuộc sống của người khác."
Nghịch lý kết nối: Trò chuyện với máy thông minh, nhưng lòng người vẫn trống trải
Có những đêm bế tắc, mình đã thử gõ vào cửa sổ chat với AI: "Làm sao để vượt qua cảm giác cô đơn và lạc lối ở tuổi 25?". Chỉ trong vài giây, màn hình hiển thị một danh sách mười điều cần làm: tập thể dục, viết nhật ký, hít thở sâu, xây dựng mục tiêu SMART... Rất logic, rất chuẩn mực khoa học.
Thế nhưng, đọc xong những dòng chữ mượt mà ấy, lòng mình lại càng lạnh ngắt. AI có thể cho ta giải pháp kỹ thuật, nhưng nó không có hơi ấm của một trái tim biết đau, không có sự thấu cảm của một người từng trải qua cảm giác chông chênh giữa đêm khuya.
Đó là lúc mình nhận ra bản thân khao khát một sự kết nối giữa người với người đến nhường nào. Nhưng mở danh bạ điện thoại ra, có hàng trăm cái tên mà chẳng biết gửi tin nhắn cho ai mà không cảm thấy ngượng ngùng hay làm phiền họ.
Trong khoảnh khắc ấy, mình đã tìm đến những không gian số mở – nơi chúng ta không bị trói buộc bởi danh tính ngoài đời thực. Đôi khi, chỉ cần bật một app nhắn tin với người lạ hay tìm kiếm một app chat với người lạ uy tín, ta lại dễ dàng trút bỏ lớp mặt nạ mạnh mẽ thường ngày hơn bất kỳ nơi đâu. Ở đó, không ai biết bạn đang làm chức vụ gì, lương tháng bao nhiêu triệu, hay đang dùng điện thoại đời cũ hay mới.
Những nhịp cầu vô hình giữa dòng đời hối hả
Trước đây, mình từng mang định kiến rằng những khái niệm như ket ban bon phuong hay tìm kiếm một app hẹn hò không mất phí chỉ dành cho những người rảnh rỗi hoặc có mục đích phù phiếm. Nhưng đi qua những ngày tháng nhiều biến động của năm 2023, góc nhìn của mình đã thay đổi hoàn toàn.
Giữa một xã hội đang quay cuồng với nhịp sống số, nhu cầu ket ban hen ho hay đơn giản là tìm một tâm hồn đồng điệu để trò chuyện chân thành là một nhu cầu vô cùng nhân văn:
• Được lắng nghe không phán xét: Người ở đầu dây bên kia không biết quá khứ của bạn, họ lắng nghe câu chuyện của bạn với một tâm thế thuần khiết nhất.
• Sự đồng cảm giữa những người xa lạ: Đôi khi một người bạn ở tít một vùng quê xa xôi hay một múi giờ khác lại có cùng trăn trở về tương lai giống hệt như bạn.
• Một trạm sạc tinh thần không áp lực: Trò chuyện xong, cả hai có thể chúc nhau một giấc ngủ ngon, nhẹ nhõm bước tiếp vào guồng quay ngày mới.
Mình nhớ có một đêm tháng 8 vừa rồi, khi bản thân gần như kiệt sức vì dự án bị hủy đột ngột, mình đã ngồi trò chuyện gần hai tiếng đồng hồ với một bạn sinh viên năm cuối qua một diễn đàn mở. Bạn ấy kể về nỗi lo chuẩn bị ra trường đúng lúc thị trường tuyển dụng đóng băng; mình kể về cảm giác chênh vênh của một người đi làm được vài năm nhưng vẫn chưa có gì trong tay. Hai con người xa lạ, không hề biết mặt nhau, nhưng đã cùng động viên nhau vượt qua đêm dài. Sáng hôm sau thức dậy, bầu trời dường như bớt xám xịt đi rất nhiều.
Lời kết: Hãy dịu dàng với chính mình trong những ngày cuối năm 2023
Năm 2023 sắp khép lại. Dù năm nay anh em đã đạt được những cột mốc rực rỡ hay vẫn đang chật vật vá víu lại những mảnh vỡ trong sự nghiệp và tình cảm, thì xin hãy nhớ rằng: Bạn đã rất kiên cường khi đi được đến ngày hôm nay.
Đừng ngần ngại thừa nhận rằng mình đang mệt mỏi. Đừng ngại tìm kiếm sự sẻ chia từ cộng đồng, từ những người bạn mới, hay thậm chí từ những cuộc trò chuyện tình cờ trong không gian mạng. Đôi khi, chỉ cần một dòng tin nhắn hồi đáp đúng lúc cũng đủ để thắp sáng lại niềm tin vào cuộc sống.
Đêm đã về khuya, mình xin phép dừng bút tại đây để gập lại chiếc máy tính và pha một ly nước ấm. Còn anh em ZolaChat thì sao? Năm 2023 của các bạn đã trôi qua như thế nào? Những đêm mất ngủ, các bạn thường làm gì để vượt qua cảm giác cô đơn? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, biết đâu chúng ta lại tìm thấy những người tri kỷ ngay tại góc nhỏ này!