Cuối tuần vừa rồi, mình có dịp lái chiếc xe điện thong dong về thăm nhà bố mẹ ở ngoại thành. Dừng chân tại trạm sạc ven đường khi chiều buông, ngắm nhìn dòng người hối hả với những thiết bị công nghệ hiện đại trên tay, lòng mình bỗng chùng xuống. Năm 2024 rồi, mọi thứ diễn ra nhanh đến chóng mặt. Trí tuệ nhân tạo đa phương thức có thể vẽ tranh, làm thơ, tóm tắt cả một cuốn sách chỉ sau vài giây gõ phím. Những đợt tái cơ cấu nhân sự ngành công nghệ khiến ai nấy đều bận rộn thích nghi, rồi ai cũng tìm kiếm những chuyến đi "chữa lành", tối giản hóa cuộc sống để giải tỏa áp lực. Về đến nhà, dọn dẹp lại căn gác xép cũ, mình vô tình chạm tay vào một chiếc hộp thiếc gỉ sét nằm sâu trong góc tủ. Mở nắp hộp, một mùi giấy ố vàng thân thuộc xộc vào cánh mũi. Đó là cuốn lưu bút năm cuối cấp và xấp thư tay được buộc cẩn thận bằng sợi len đỏ. Ký ức của một thời học trò thế hệ 8x, đầu 9x bỗng chốc ùa về vẹn nguyên, trong trẻo như chưa từng phai nhạt. Mùi mực Cánh Én và những trang lưu bút ép cánh phượng Anh em thế hệ 8x và 9x đời đầu chắc chắn không thể nào quên được không khí những ngày cuối tháng Năm của thời áo trắng. Khi tiếng ve bắt đầu râm ran trên những vòm xà cừ cổ thụ, cả lớp lại nháo nhào chuyền tay nhau những cuốn sổ bìa cứng dày cộp. Mỗi trang viết là một bầu trời sáng tạo: • Nắn nót từng nét chữ mực tím Cánh Én hoặc mực đen Bến Nghé, trang trí viền bằng đủ loại bút dạ quang lấp lánh. • Cẩn thận ép từng cánh hoa phượng đỏ rực hình con bướm vào giữa trang giấy, dán băng dính trong để giữ màu qua năm tháng. • Dán kèm một tấm ảnh thẻ 3x4 chụp nghiêm túc ở tiệm ảnh đầu phố, phía sau ghi vài dòng chúc thi đỗ tốt nghiệp và đại học. Ngày ấy, chúng mình chẳng có điện thoại thông minh để selfie hàng trăm tấm mỗi ngày, cũng không có bộ nhớ đám mây để lưu trữ vô tận. Một tấm ảnh nhỏ xíu dán trong cuốn sổ lưu niệm trở thành tài sản vô giá, cất giữ nụ cười ngây ngô và ánh mắt thơ ngây của bạn bè năm 17, 18 tuổi. Thời của những mục kết bạn báo giấy và góc quán net đầu đời Nhìn giới trẻ năm 2024 chỉ cần mở ứng dụng định vị, lướt màn hình là có thể tìm bạn gái quanh đây hay tham gia một nhóm tìm bạn chỉ bằng một cú chạm, mình lại bồi hồi nhớ về cái thời kết nối đầy mộc mạc và nhẫn nại của lứa học trò xưa. Ngày đó, niềm háo hức lớn nhất mỗi sáng thứ Hai hay thứ Năm là chờ mua tờ báo Hoa Học Trò, Mực Tím hay Thiếu Niên Tiền Phong. Lật ngay về những trang cuối, mục kết bạn bốn phương luôn là nơi được ngóng đợi nhiều nhất. Thời ấy làm gì có mạng xã hội, muốn kết bạn làm quen thì phải canh từng mẩu tin ngắn cũn cỡn. Lâu lâu mới thấy một dòng tin nhắn dạng ban bon phuong co so dien thoai bàn kèm mã vùng dài ngoằng, còn phần lớn chỉ vỏn vẹn họ tên, sở thích và một địa chỉ bưu điện thôn, xóm xa xôi. "Những lá thư tay gửi đi phải mất cả tuần mới đến nơi. Từng câu chữ viết ra được cân nhắc kỹ lưỡng, hồi hộp ngóng bác đưa thư bấm chuông trước cổng mỗi buổi trưa hè. Sự chờ đợi ấy tuy chậm chạp nhưng chứa đựng một tấm chân tình nguyên sơ mà thời đại tin nhắn tức thời khó lòng tìm lại." Rồi đến giai đoạn internet băng thông rộng bắt đầu len lỏi vào các ngõ phố. Những quán net cỏ xuất hiện với dàn máy tính màn hình CRT to đùng kêu ro ro. Thế hệ học sinh chúng mình bắt đầu biết đến thế giới mạng qua các phòng chat trực tuyến. Những buổi trưa trốn học đi gõ phím cành cạch, say sưa bên những khung cửa sổ Yahoo Messenger, hay mày mò truy cập các trang cộng đồng đời đầu như chat gaubong, Blog Yahoo 360 để viết đôi dòng tâm sự vụn vặt. Không filter lộng lẫy, không thuật toán đề xuất nội dung, mạng ảo thời ấy đơn sơ nhưng người với người đối đãi với nhau thật ấm áp và chân thành. Những kỷ vật thời gian giữ giùm thanh xuân Lật tiếp những kỷ vật trong chiếc hộp cũ, mình tìm thấy chiếc máy nghe nhạc MP3 dung lượng chỉ 256MB chứa vỏn vẹn khoảng 40 bài hát của Đan Trường, Cẩm Ly, Ưng Hoàng Phúc và nhóm HAT; vài chiếc đĩa mềm màu đen; một chiếc nhẫn cỏ khô đã giòn vụn và vài tấm vé xe buýt tuyến 01, 02 gấp hình trái tim. Những món đồ ấy nằm yên ở đó suốt hai mươi năm, chứng kiến chúng mình từ những cô cậu học trò vô lo vô nghĩ, bước qua bao thăng trầm của cuộc đời, trải qua những giai đoạn chuyển giao công nghệ vĩ đại để trở thành những người trưởng thành của năm 2024. Giờ đây, chúng mình có thể sở hữu tai nghe chống ồn chủ động, stream hàng triệu bài hát chất lượng cao từ Spotify, trò chuyện video sắc nét xuyên lục địa, nhưng cảm giác hồi hộp khi ngồi canh radio chương trình Làn Sóng Xanh mỗi tối Chủ Nhật để ấn nút ghi âm vào băng cassette thì mãi mãi là độc bản. Tìm lại một khoảng lặng bình yên Giữa năm 2024 nhiều biến động, khi nhịp sống công sở cuốn chúng ta vào những guồng quay bất tận của KPI, công nghệ mới và những lo toan cơm áo gạo tiền, việc dừng lại một chút để chạm vào ký ức tuổi thơ không phải là sự trốn tránh thực tại. Đó là một cách sạc lại tinh thần, một liệu pháp chữa lành tự nhiên nhất để nhắc nhở bản thân rằng: chúng ta đã từng có một thanh xuân rực rỡ, chân thành và ấm áp đến thế. Khép lại cuốn lưu bút cũ, đặt chiếc hộp thiếc ngay ngắn lên giá sách, mình thấy lòng nhẹ nhõm và an yên đến lạ kỳ. Không biết anh em 8x, 9x trên ZolaChat có ai còn giữ được cuốn sổ lưu bút thời học trò hay những bức thư tay ngày xưa không? Món kỷ vật tuổi thơ nào khiến bạn xúc động nhất mỗi khi nhớ về? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của bạn bên dưới phần bình luận nhé!