Một buổi tối tháng 11 năm 2023, gió lạnh đầu mùa bắt đầu luồn qua ô cửa sổ căn phòng trọ nhỏ ở Cầu Giấy. Mình vừa gập chiếc laptop công ty lại sau hơn ba tiếng miệt mài gõ prompt cho ChatGPT để tối ưu nốt bản kế hoạch truyền thông quý 4. Tiếng chuông báo quen thuộc từ shipper giao kiện đồ săn sale TikTok Shop réo lên cắt ngang mạch suy nghĩ. Bước xuống nhận gói hàng vô thưởng vô phạt mà mình tiện tay đặt trong một phiên livestream nửa đêm hôm trước, bất giác mình tự hỏi: Đã bao lâu rồi mình không có một cuộc trò chuyện thật sự sâu sắc với một con người bằng xương bằng thịt?
Năm 2023 sắp sửa khép lại, một năm mà có lẽ với nhiều người trong chúng ta, hai chữ "bình yên" bỗng trở thành một điều gì đó thật xa xỉ.
Năm 2023: Khi guồng quay cơm áo cuốn phăng những thảnh thơi
Chưa có năm nào mình thấy bạn bè xung quanh lại hoang mang nhiều như năm nay. Làn sóng cắt giảm nhân sự (layoff) quét qua từ đầu năm đến giờ vẫn chưa có dấu hiệu dừng hẳn. Những người bạn làm IT, Marketing hay Nhân sự từng có mức lương đáng mơ ước bỗng chốc nhận email chia tay chỉ sau một đêm. Kinh tế sau đại dịch phục hồi chậm hơn kỳ vọng, giá cả thì leo thang từng ngày.
Để không bị đào thải, mình và các bạn đồng nghiệp bị cuốn vào cuộc đua nâng cấp bản thân cấp tốc. Nửa đầu năm còn bỡ ngỡ với AI tạo sinh, thì đến nửa cuối năm ai nấy đều phải học cách làm việc cùng nó để tăng gấp đôi năng suất giữa mô hình làm việc hybrid. Áp lực vô hình khiến chiếc điện thoại dường như trở thành vật bất ly thân nhưng cũng là gông cùm trói buộc. Đi làm về đến nhà, năng lượng cạn kiệt, mình chỉ muốn nằm bẹp trên giường, không còn chút tha thiết nào để bước chân ra đường hay chuẩn bị một bữa tối tươm tất.
Lạc lõng giữa kỷ nguyên số và những kết nối vội vàng
Càng kiệt sức vì công việc, con người ta lại càng thèm cảm giác được lắng nghe. Thế nhưng, nghịch lý là chúng ta lại ngại mở lòng với những người ở quá gần. Đã có những đêm dài mất ngủ, mình mở các web chat ngẫu nhiên hay tải lại các ứng dụng trò chuyện với người lạ chỉ để tìm kiếm một người hoàn toàn không quen biết, giấu tên, để có thể trút bỏ những âu lo mà không sợ bị đánh giá.
Việc kết bạn qua mạng ở năm 2023 này dễ dàng đến mức đáng sợ. Chỉ cần vài cái quẹt màn hình, vài dòng bio được chau chuốt kỹ lưỡng, chúng ta đã có thể bước vào một cuộc trò chuyện. Nhưng rồi, sự tiện lợi ấy cũng mang lại không ít hụt hẫng:
• Những màn chào hỏi rập khuôn: Hầu hết chỉ dừng lại ở vài câu xã giao rồi chìm vào im lặng sau 24 giờ.
• Áp lực về sự hoàn hảo: Người ta dễ dàng bị cuốn vào những hình ảnh lung linh trên mạng xã hội, để rồi khi gặp gỡ ngoài đời thực lại thấy lạc lõng.
• Nỗi sợ cam kết: Trong thế giới mà việc hò hẹn hò diễn ra với tốc độ tên lửa, ai cũng sợ tổn thương, sợ ràng buộc, nên người ta chọn cách "ghosting" nhau không một lời từ biệt.
"Giữa muôn vàn tín hiệu wifi căng đét và hàng chục thông báo nhảy liên tục mỗi phút, khoảng cách giữa hai tâm hồn đôi khi lại xa xôi hơn cả một đại dương."
Mình nhận ra, những cú chạm vô hồn trên màn hình không thể xua đi được cảm giác cô đơn đang gặm nhấm tuổi trẻ. Ta mải miết tìm kiếm sự đồng điệu ở những phương trời xa lạ, mà quên mất rằng những gì mình cần đôi khi chỉ là sự chân thành mộc mạc nhất.
Học cách sống chậm lại và tìm về những giá trị thật
Sau những ngày tháng chênh vênh, mình quyết định tự bấm nút "pause" cho cuộc sống của chính mình. Thay vì tiếp tục thức thâu đêm lướt mạng vô định, mình bắt đầu thay đổi từ những điều rất nhỏ:
• Chủ động nối lại liên lạc cũ: Dành thời gian chat với bạn bè thân thiết từ thời đại học, không phải để than vãn hay khoe khoang, mà chỉ để hỏi một câu giản dị: "Dạo này bồ ổn không, bữa nào rảnh cà phê nhé?".
• Buông điện thoại sau 10 giờ tối: Đọc vài trang sách giấy hoặc tự pha một tách trà nóng, tận hưởng sự tĩnh lặng của căn phòng mà không bị quấy rầy bởi chuông báo tin nhắn.
• Chấp nhận sự không hoàn hảo: Nhận ra rằng mình không cần phải trở thành một phiên bản siêu phàm bắt kịp mọi xu hướng công nghệ, chỉ cần hôm nay làm tốt hơn hôm qua một chút là đã rất đáng tự hào rồi.
Vào một buổi chiều Chủ nhật tuần trước, mình đã có một buổi hẹn cà phê đúng nghĩa với người bạn thân lâu ngày không gặp. Hai đứa ngồi ở quán cóc ven đường, không ai cắm mặt vào điện thoại, chỉ có tiếng cười giòn tan khi nhắc lại những kỷ niệm ngây ngô thời sinh viên và những sẻ chia thật lòng về nỗi lo phụng dưỡng gia đình, chuyện kết hôn ở ngưỡng tuổi 26. Giây phút ấy, mình nhận ra năng lượng tích cực và sự ấm áp thực sự chỉ có thể sinh ra từ những cái nhìn trực diện, từ giọng nói và ánh mắt biết sẻ chia.
Lời nhắn gửi cho những ngày cuối năm
Năm 2023 có thể đã lấy đi của chúng ta nhiều thứ: sự ổn định trong công việc, những ảo tưởng về tương lai, hay những mối quan hệ tưởng chừng không thể tách rời. Nhưng nó cũng dạy cho chúng ta bài học đắt giá về việc trân trọng những gì hiện hữu.
Công nghệ, AI hay các nền tảng mạng xã hội sinh ra là để phục vụ cuộc sống của chúng ta, chứ không phải để thay thế hoàn toàn cảm xúc con người. Đừng để chiếc màn hình lạnh lẽo ngăn bạn dang tay đón nhận một cái ôm ấm áp.
Năm nay của anh em thế nào? Có những trăn trở hay bước ngoặt nào trong công việc và tình cảm mà các bạn vẫn đang giữ trong lòng không? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới cùng mình nhé, vì ít nhất ở góc nhỏ ZolaChat này, chúng ta vẫn luôn sẵn sàng lắng nghe nhau!