Chào anh em ZolaChat,
Bây giờ là 23h45 một đêm giữa tuần của năm 2023. Mình vừa gập chiếc điện thoại màn hình gập lại sau khi tắt thông báo của Slack và ChatGPT. Căn phòng trọ nhỏ ở tầng ba bỗng chìm vào khoảng không tĩnh mịch, chỉ còn tiếng quạt gió laptop rì rầm tản nhiệt và tiếng mưa rả rích bên khung cửa sổ. Năm nay mình 28 tuổi, cái tuổi không còn quá bồng bột để lao vào những cuộc vui thâu đêm, nhưng cũng chưa đủ vững chãi để thấy lòng mình hoàn toàn an yên.
Năm 2023 này, cuộc sống của mình và có lẽ nhiều anh em ở đây đã đổi thay rất nhiều. Sau những tháng ngày chao đảo vì dịch bệnh, kinh tế đang chầm chậm gượng dậy, nhưng áp lực mưu sinh dường như chẳng hề vơi bớt. Công ty chuyển sang mô hình hybrid work – nửa tuần lên văn phòng, nửa tuần làm việc tại nhà. Nghe thì có vẻ tự do và hiện đại, nhưng thực tế lại mang đến những chuỗi ngày đối diện với bốn bức tường nhiều hơn là chạm mặt con người.
1. Khi AI làm việc hộ ta, nhưng không thể sống hộ ta
Từ đầu năm đến giờ, cơn sốt trí tuệ nhân tạo tạo sinh bùng nổ khắp mọi ngóc ngách. Đi đâu cũng nghe người ta bàn tán về prompt, về cách dùng bot viết lách, code hộ hay vẽ tranh. Bản thân mình cũng dùng nó hàng ngày để tối ưu công việc, viết email nhanh hơn, tóm tắt tài liệu chỉ trong vài giây.
Thế nhưng, có một điều kỳ lạ là năng suất tăng lên bao nhiêu thì thời gian rảnh rỗi dường như lại co rút lại bấy nhiêu. Mình không còn phải đánh vật với những tác vụ lặp đi lặp lại, nhưng đổi lại, khối lượng việc đổ về dồn dập hơn. Đến cuối ngày, khi nhìn vào màn hình máy tính đầy ắp các tab công việc và dòng phản hồi trơn tru không tì vết của AI, mình chợt nhận ra: máy móc có thể trả lời mọi câu hỏi logic nhất trên đời, nhưng nó không thể hiểu được cảm giác thắt lại ở ngực khi chiều muộn nhìn dòng người kẹt cứng dưới chân cầu.
"Công nghệ có thể kết nối hàng triệu dữ liệu chỉ trong một phần nghìn giây, nhưng khoảng cách giữa hai trái tim cô đơn trong căn phòng trọ thì chưa có thuật toán nào tự động rút ngắn được."
2. Nhu cầu kết nối và những lần lướt vội giữa thế giới ảo
Đôi lúc mệt mỏi, mình cũng muốn tim ban chat để xả bớt những suy nghĩ vụn vặt trong ngày. Tuổi này, bạn bè cấp ba, đại học đứa thì bận rộn bỉm sữa, đứa thì theo đuổi sự nghiệp riêng, đâu thể cứ hễ buồn là réo gọi nhau đi nhậu như thời sinh viên. Thế là mình lại tìm đến những ứng dụng trên điện thoại.
Mình từng cài thử vài app chat miễn phí với mong muốn đơn giản là tìm một người lạ cùng cảnh ngộ, lắng nghe nhau mà không phán xét. Nhưng lướt một hồi, giữa hàng tá profile lấp lánh được chụp từ những góc máy ảo diệu, những lời chào hỏi rập khuôn, mình lại cảm thấy lạc lõng hơn. Mọi thứ diễn ra quá vội vàng. Người ta quẹt phải quẹt trái như cách người ta lướt xem các phiên livestream bán hàng dồn dập trên TikTok Shop vậy: nhanh, tiện, nhưng dễ trôi tuột.
Tháng trước, thằng bạn thân của mình vừa kết thúc 3 năm tu nghiệp sinh trở về nước. Ngồi uống bia vỉa hè, nó kể về văn hóa kết đôi bên xứ hoa anh đào. Nó bảo bên đó, người trẻ cũng cô đơn khủng khiếp. Họ thường tìm đến các app hẹn hò nhật bản như Pairs hay Omiai với quy trình xác thực danh tính vô cùng khắt khe. Ở đó, người ta không vội vã; họ điền từng sở thích nhỏ nhặt, đọc hồ sơ rất kỹ và nhắn tin chậm rãi từng ngày trước khi quyết định gặp mặt. Nghe nó kể, mình bỗng thấy trân trọng sự cẩn trọng ấy. Giữa một thời đại mà cái gì cũng cần "nhanh", sự kiên nhẫn bỗng chốn trở thành món quà xa xỉ.
3. Nỗi e ngại mở lòng và cái giá của sự trưởng thành
Thực lòng mà nói, ở tuổi 28, mình nhận thấy bản thân và nhiều bạn bè xung quanh bắt đầu mang tâm lý e hẹn hò. Nỗi e dè ấy không hẳn vì sợ bị từ chối, mà là sợ tốn kém thời gian, sợ những kỳ vọng không thành, và sợ phải bắt đầu lại từ đầu câu chuyện: "Em tên gì, quê ở đâu, sở thích là gì...".
• Chúng ta sợ bước vào một mối quan hệ khi tài chính chưa thực sự vững vàng sau những năm tháng bất ổn định.
• Chúng ta ngại một buổi hen hò ngoài đời thực vì đã quá quen với lớp vỏ bọc an toàn phía sau màn hình nhắn tin.
• Chúng ta ngập ngừng vì không biết liệu đối phương có đủ kiên nhẫn để thấu hiểu những vết xước trong tâm hồn mình hay không.
Thế nhưng, sau tất cả những toan tính và âu lo ấy, sâu thẳm trong lòng mỗi người vẫn luôn âm ỉ một khát khao được gắn kết. Con người ta không thể tồn tại như những hòn đảo cô lập mãi được.
4. Học cách bao dung với chính mình
Năm 2023 sắp sửa bước qua những tháng cuối cùng. Dạo gần đây, mình học cách bớt khắt khe với bản thân. Mình cho phép mình được mệt mỏi sau những giờ làm việc căng thẳng. Thay vì cố gắng quẹt màn hình trong vô thức để lấp đầy khoảng trống, mình bắt đầu dành thời gian tự nấu một bữa tối tươm tất, pha một ấm trà nóng và ngồi viết những dòng này gửi lên diễn đàn ZolaChat.
Có những tối, mình gập laptop lại sớm hơn 30 phút, đi bộ quanh khu chung cư, ngắm nhìn những quán ăn vỉa hè bốc khói nghi ngút, nhìn các cặp đôi đèo nhau trên chiếc xe máy cũ. Cuộc sống thực ngoài kia vẫn đang cuộn chảy, sống động và ấm áp hơn bất kỳ dòng lệnh hay giao diện số nào.
Nếu bạn cũng đang ở trong độ tuổi chênh vênh như mình, đang cảm thấy lạc lõng giữa guồng quay quá nhanh của công nghệ và cơm áo gạo tiền, thì hãy tin rằng bạn không hề đơn độc. Ai trong chúng ta rồi cũng sẽ có những giai đoạn phải tự mình đi qua những đêm dài im ắng như thế này để biết mình thực sự cần gì.
Đêm đã về khuya rồi. Chúc anh em diễn đàn có một giấc ngủ thật ngon, gác lại âu lo của công việc và tìm thấy sự bình yên trong tâm trí. Anh em ở đây có ai đang trong tâm trạng giống mình những ngày này không, cùng để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé!