Đồng hồ điểm 11 giờ rưỡi đêm. Góc bàn làm việc của mình vẫn sáng đèn, ánh sáng xanh từ màn hình laptop hắt lên cốc trà hoa cúc đã nguội ngắt từ bao giờ. Năm 2023 sắp khép lại với biết bao chuyển dịch dồn dập. Một năm mà công việc làm việc từ xa (remote) và hybrid đã trở thành thói quen thường nhật, một năm mà trí tuệ nhân tạo như ChatGPT phủ sóng khắp các cuộc trò chuyện công sở, và các buổi livestream chốt đơn trên TikTok Shop rộn ràng suốt ngày đêm.
Thế nhưng, giữa một thế giới mà chỉ cần gõ vài câu lệnh là có ngay câu trả lời hoàn hảo, mình lại nhận ra một khoảng trống kỳ lạ: dường như con người chúng ta chưa bao giờ dễ kết nối, nhưng cũng chưa bao giờ thấy cô đơn đến thế.
1. Những đêm dài đối diện với chiếc màn hình
Sau đợt tái cấu trúc nhân sự và áp lực phục hồi kinh tế hậu đại dịch, nhịp sống dường như bị đẩy nhanh hơn gấp đôi. Ban ngày, mình cuộn tròn trong guồng quay công việc, trao đổi với đồng nghiệp qua Slack, viết tài liệu với sự trợ giúp của AI. Đến tối, khi cánh cửa phòng khép lại, sự im ắng đến ngột ngạt mới thực sự ùa về.
Có những đêm mệt mỏi, mình chẳng buồn lướt mạng xã hội xem những video ngắn lung linh nữa. Tự dưng, mình thấy nhớ cái cảm giác được chuyện trò không toan tính thời xưa. Nhớ hồi còn dùng máy bàn chạy Windows XP, mấy đứa con trai mới lớn hay vào mấy phòng chat Yahoo, gõ vội từ khóa ngô nghê như tim gai kết bạn bốn phương để rồi hồi hộp chờ từng tiếng chuông buzz rung màn hình. Thời ấy vụng về, câu chữ mộc mạc nhưng sao lại ấm áp đến lạ.
Còn bây giờ, công nghệ phát triển vượt bậc. Khi cảm thấy trống trải, người ta dễ dàng tìm đến một trang web chat với người la trực tuyến chỉ bằng một cú click chuột, hoặc quẹt trái quẹt phải trên một ứng dụng hẹn hò việt nam để tìm một người cùng tần số chuyện trò đêm khuya. Tiện lợi thật đấy, nhưng đôi khi những cuộc hội thoại ấy lại trôi qua nhanh như một cái chớp mắt, sáng hôm sau chẳng ai còn nhớ tên ai.
"Công nghệ mang cả thế giới đến trước mắt ta trong một phần nghìn giây, nhưng sự thấu cảm giữa hai tâm hồn vẫn cần những khoảng lặng thật dài để ươm mầm."
2. Nỗi niềm người trẻ tha hương và khát khao được sẻ chia
Tuần trước, mình có cuộc gọi video dài hơn hai tiếng với Tuấn – cậu bạn nối khố thời đại học hiện đang làm kỹ sư tại Osaka. Giữa mùa đông Nhật Bản tuyết rơi lạnh giá, sau một ngày dài tăng ca tại xưởng, Tuấn ngồi ăn bát mì ăn liền một mình và tâm sự:
• Ở xứ người, rào cản ngôn ngữ và nhịp sống khép kín của người bản địa khiến nỗi cô đơn nhân lên gấp bội.
• Cậu ấy bảo đã thử cài vài app hẹn hò miễn phí ở nhật với hy vọng tìm được một đồng hương để cùng chia sẻ một bữa cơm ấm cúng, hay đơn giản chỉ là được nói tiếng mẹ đẻ cho đỡ nhớ nhà.
• Nhưng rồi, việc làm quen qua màn hình đôi lúc cũng khiến người ta dè chừng, bởi đằng sau mỗi chiếc ảnh đại diện được trau chuốt là những bất an khó giãi bày.
Cùng lúc đó, cô em họ của mình đang du học và đi làm tại bờ Tây nước Mỹ cũng nhắn về kể chuyện hẹn hò us. Giữa một xã hội đa văn hóa và nhịp sống năng động, áp lực cuộc sống và chi phí đắt đỏ của năm 2023 khiến những buổi hẹn cà phê ngoài đời thực trở thành một thứ xa xỉ. Ai cũng bận rộn, ai cũng có một danh sách mục tiêu phải hoàn thành, và người ta dễ dàng gạt nhau sang một bên nếu cảm thấy không "khớp nhịp" ngay từ buổi gặp đầu tiên.
Nghe câu chuyện của bạn bè từ Á sang Âu, mình chợt nhận ra: dù ở Sài Gòn, Hà Nội, Tokyo hay New York, nỗi trăn trở của tuổi trẻ năm 2023 này vẫn chung một màu sắc. Chúng ta nỗ lực khẳng định bản thân trong sự nghiệp, loay hoay với bài toán tài chính, và luôn khao khát có một người bên cạnh để cùng sẻ chia những ngày giông bão.
3. Học lại cách mở lòng giữa kỷ nguyên số hóa
Có người từng nói với mình rằng: "Càng dựa dẫm vào thế giới ảo, khả năng chịu đựng sự tổn thương ngoài đời thực của chúng ta càng yếu đi." Điều đó có lẽ đúng. Trong thời buổi mà thuật toán có thể gợi ý cho ta mọi thứ từ bài hát, món ăn đến mẫu người lý tưởng, chúng ta dường như ngại va chạm, ngại những vụng về ban đầu của một cuộc gặp gỡ thực thụ.
Thế nhưng, sau những cuộc trò chuyện vu vơ trên mạng, sau những dòng tin nhắn trôi đi vô tận, mình nhận ra:
• Không một dòng code hay thuật toán gợi ý nào thay thế được ánh mắt chân thành khi đối diện.
• Không có một phản hồi nào từ AI tạo sinh ấm áp bằng một cái ôm siết chặt hay cái vỗ vai từ người thân thương.
• Để có được một mối quan hệ bền vững, ta buộc phải chấp nhận sự không hoàn hảo của đối phương và của chính mình.
Năm 2023 đã dạy cho mình bài học về việc sống chậm lại. Thay vì thức thâu đêm lướt điện thoại vô định, mình bắt đầu đặt máy xuống lúc 11 giờ. Thay vì chỉ nhắn tin hỏi thăm qua loa, cuối tuần mình chủ động rủ vài người bạn thân ra quán cà phê cóc ven đường, cùng ngắm phố xá đang nhộn nhịp chuẩn bị đón năm mới, nghe tiếng xe cộ qua lại và kể cho nhau nghe những trăn trở cơm áo gạo tiền.
Lời kết cho một đêm trở gió
Năm 2023 với những thăng trầm sắp sửa khép lại để nhường chỗ cho một chu kỳ mới. Dù bạn đang ở đâu, dù đang miệt mài gõ phím nơi góc phòng trọ, tăng ca nơi xứ người hay đang lướt màn hình tìm kiếm một người tri kỷ, mình mong rằng bạn sẽ luôn giữ được sự ấm áp trong tim.
Đừng ngại mở lòng, cũng đừng sợ những va vấp. Bởi vì sau cùng, điều giữ cho tâm hồn chúng ta không bị nguội lạnh giữa thời đại số hóa này, chính là dũng khí đi tìm và trân trọng những rung động chân thật nhất.
Còn bạn, năm 2023 này đã để lại trong bạn những tâm sự gì về công việc, tình cảm và những mối quan hệ xung quanh? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới cùng mình và anh em ZolaChat nhé!