Một buổi chiều dọn kho bất chợt giữa năm 2024 Chiều thứ Bảy vừa rồi, sau cả tuần căng thẳng với những đợt tái cơ cấu nhân sự dồn dập tại công ty công nghệ nơi mình làm việc, mình quyết định tắt laptop, tạm gác lại các mô hình AI đa phương thức hay những cuộc họp xuyên biên giới để dọn dẹp lại căn gác xép. Trong chiếc thùng các-tông phủ đầy bụi mịn của năm tháng, mình tình cờ chạm tay vào một bọc ni lông cũ. Mở ra, cả một khoảng trời niên thiếu của lứa 8x, đầu 9x ùa về khiến sống mũi cay cay: vài cuốn truyện tranh Đôrêmon giá 3.500 đồng, một chiếc máy Walkman Sony tróc sơn, cây bút chì gãy ngòi dùng để xoay băng cassette và đặc biệt nhất là cuốn sổ chép bài hát được bọc cẩn thận bằng giấy báo Tiền Phong số năm 1999. Đặt cuốn sổ xuống sàn gỗ, lật từng trang giấy kẻ ngang ngả vàng loang lổ vết mực Bến Nghé tím ngắt, mình tự hỏi: Đã bao lâu rồi chúng ta không còn nắn nót viết từng dòng chữ cho một ai đó, hay kiên nhẫn chờ đợi một điều gì đó thật dịu dàng? "Có những kỷ niệm nằm im lìm trong góc tối của thời gian, không ồn ào nhưng chỉ cần một cái chạm nhẹ, cả thanh xuân rực rỡ lại thức giấc giữa nhịp sống hối hả hôm nay." Thời của những chiếc băng cassette và cuốn sổ dán hình thần tượng Anh em 8x, 9x ở đây chắc khó quên được cảm giác canh giờ mở radio nghe chương trình Làn Sóng Xanh hay Quick & Snow Show mỗi cuối tuần. Hồi đó làm gì có Spotify hay YouTube nghe nhạc chất lượng cao như năm 2024 này. Muốn lưu lại một bài hát của anh Bo Đan Trường, chị Mỹ Tâm hay Ưng Hoàng Phúc, tụi mình phải: • Ngồi trực bên chiếc đài cassette với hai ngón tay đặt sẵn trên cụm phím Play + Record, chỉ chờ MC ngắt lời là bấm thật nhanh để thâu bài hát vào băng. • Hì hục tua đi tua lại hàng chục lần, dùng đầu ngón tay ấn nút Pause liên tục để chép từng câu chữ vào cuốn sổ tay. • Tiết kiệm từng đồng ăn sáng 500 đồng, 1.000 đồng ghé tiệm tạp hóa mua những tấm hình decal bé xíu của thần tượng về cắt dán, nắn nót vẽ hoa dây viền quanh mép giấy. Cuốn sổ ấy ngày đó quý như báu vật. Đem đến lớp cho bạn bè chuyền tay nhau mượn, đứa nào lỡ làm quăn mép hay dây mực ra là giận nhau cả tuần trời. Tình cảm thời ấy mộc mạc thế đấy, chẳng cần mạng xã hội, chẳng cần thông báo đẩy, mà kết nối giữa người với người lại bền chặt đến lạ lùng. Khi công nghệ xóa nhòa khoảng cách nhưng kéo giãn tâm hồn Bước sang năm 2024, thế giới chuyển mình với tốc độ chóng mặt. Đi trên đường phố từ Hà Nội, Đà Nẵng đến Sài Gòn, đâu đâu cũng thấy trạm sạc xe điện phủ khắp, người người nói về AI có thể tự làm thơ, vẽ tranh, giả lập cả giọng nói người thật chỉ sau vài giây. Mọi thứ trở nên quá nhanh, quá tiện lợi, nhưng hình như chúng ta lại dễ cô đơn hơn. Mình có cậu em đồng nghiệp sinh năm 1998, tối nào tan ca cũng than thở muốn có ny để cùng đi cà phê, đi phượt chữa lành cuối tuần. Thế nhưng thay vì bước ra ngoài gặp gỡ, cậu ấy lại vùi mình vào những hội nhóm trên mạng, từ việc lướt nhóm zalo kín nghệ an để tìm bạn đồng hương cho đến việc thức trắng đêm bật tính năng chat với người lạ video để mong tìm được người tâm đầu ý hợp qua những khung hình giật lag. Cậu ấy bảo với mình: "Em thấy tìm một người hiểu mình bây giờ khó quá anh ạ. Nhiều lúc quẫn quá em tính bảo bố mẹ nộp hồ sơ, muốn đăng ký chương trình bạn muốn hẹn hò luôn cho rồi, nhờ cậy bà mối hẹn hò mát tay bấm chuông giùm chứ tự tìm trên mạng thấy mông lung quá!" Nghe cậu em tâm sự, mình vừa thương vừa buồn cười, nhưng cũng giật mình nhận ra một nghịch lý của thế hệ số. Ngày xưa, chúng mình thích thầm một người chỉ dám gửi cánh thư tay kẹp trong ngăn bàn, đợi cả tuần để nhận lại một mẩu giấy gấp hình trái tim vỏn vẹn hai chữ "Đồng ý". Sự chờ đợi ấy tuy hồi hộp, phấp phỏng nhưng đầy thi vị và trân quý. Còn bây giờ, một cú quẹt ngón tay có thể kết nối với hàng chục người, một tin nhắn gửi đi đòi hỏi đối phương phải trả lời ngay lập tức, nhưng cảm xúc lại trôi tuột đi rất nhanh. Nhặt lại sự bình yên từ những kỷ vật xưa cũ Giữa một năm 2024 đầy biến động, khi làn sóng tối giản và trào lưu tìm về thiên nhiên đang thôi thúc nhiều người sống chậm lại, việc lật lại những kỷ vật xưa cũ không đơn thuần là hoài niệm sáo rỗng. Đó là cách chúng ta tự cân bằng lại năng lượng bên trong mình. Nhìn cây bút chì cắm vào bánh răng của cuốn băng cassette để tua tay nhằm tiết kiệm đôi pin con thỏ, mình bỗng nhận ra thế hệ 8x, 9x chúng mình từng kiên nhẫn đến nhường nào. Chúng mình từng biết trân trọng từng phút giây chuyện trò trực tiếp, biết lắng nghe một giai điệu trọn vẹn từ đầu đến cuối mà không bấm nút "bỏ qua" (skip), và biết gìn giữ từng kỷ vật dù nó chỉ là một chiếc vé xem phim hay vỏ bao kẹo cao su thơm mùi quế. Lời kết: Bạn còn giữ kỷ vật nào của thanh xuân? Cuộc sống hiện đại dẫu có hối hả, công nghệ dẫu có thông minh đến đâu thì những rung cảm chân thành xuất phát từ trái tim vẫn là điều không thuật toán nào thay thế được. Tối nay, sau khi đọc xong bài viết này, nếu có thời gian, anh em thử tạm gác điện thoại sang một bên, lục lại chiếc hòm gỗ cũ hay góc tủ của gia đình xem sao. Biết đâu, bạn sẽ tìm lại được một phần tuổi thơ đã vô tình đánh rơi đâu đó giữa dòng đời tất bật. Còn bạn, kỷ vật thời học trò 8x/9x mà bạn nâng niu nhất đến tận năm 2024 này là gì? Hãy chia sẻ cùng mình ở phần bình luận bên dưới nhé!