Đồng hồ trên góc phải màn hình laptop vừa điểm 23 giờ 45 phút. Ngoài cửa sổ, những cơn gió lạnh đầu đông của năm 2023 bắt đầu ùa về từng đợt, mang theo cái se thắt đặc trưng của những ngày cuối năm. Mình vừa gửi đi dòng lệnh cuối cùng cho ChatGPT để hoàn tất bản đề xuất kế hoạch cho quý tới, gập chiếc điện thoại lại sau khi lướt qua vài phiên livestream trên TikTok Shop. Căn phòng bỗng chốc trở về với sự tĩnh lặng tuyệt đối, chỉ còn tiếng quạt tản nhiệt quay ro ro và tiếng tích tắc của đồng hồ.
Ngồi tựa lưng vào ghế, nhấp một ngụm trà atisô đã nguội ngắt, mình bỗng nhận ra một cảm giác trống trải đến lạ kỳ. Năm 2023 này, nhịp sống của chúng ta dường như trôi nhanh gấp đôi. Guồng quay công nghệ cuốn phăng mọi thứ, nhưng khoảng lặng trong tâm hồn thì dường như cứ ngày một rộng thêm.
1. Một năm 2023 đầy biến động và những khoảng trống vô hình
Có lẽ với nhiều anh em trong cộng đồng ZolaChat, năm 2023 là một năm để lại quá nhiều cảm xúc đan xen. Sau những đợt sóng gió của nền kinh tế hậu đại dịch, những đợt thanh lọc nhân sự khắp nơi, mình may mắn vẫn giữ được công việc nhờ chế độ làm việc kết hợp (hybrid). Thế nhưng, cái giá của việc ngồi nhà ôm máy tính 3-4 ngày mỗi tuần chính là sự thui chột dần những tương tác người - người bằng xương bằng thịt.
Cả ngày mình nói chuyện với đồng nghiệp qua Slack, trao đổi công việc bằng Google Meet, và giải quyết mọi tắc nghẽn tư duy bằng cách chat với AI. Đôi khi, mình giật mình nhận ra người mình trò chuyện nhiều nhất trong ngày không phải là một con người bằng xương bằng thịt, mà lại là một cỗ máy xử lý ngôn ngữ. AI có thể viết code giúp mình, có thể sửa ngữ pháp tiếng Anh, thậm chí đưa ra lời khuyên logic khi mình bế tắc, nhưng nó chẳng thể cùng mình chia sẻ một tiếng thở dài hay cái rét se sắt của đêm đông này.
"Công nghệ càng thông minh, con người dường như càng trở nên cô độc trong ốc đảo tiện nghi của chính mình."
2. Tiếng thở dài của mẹ và bài toán 'tìm vợ bốn phương'
Tối qua, mẹ gọi video call từ quê lên. Vẫn là những câu chuyện quen thuộc quanh vườn rau, con gà, rồi mẹ lại ngập ngừng chuyển hướng sang chuyện cưới xin: "Năm nay gần ba mươi rồi con, bạn bè cùng lứa ở làng con bồng con bế cả rồi. Tết này có dắt đứa nào về ra mắt không con?".
Mình chỉ biết cười xòa, bảo công việc bận rộn quá mẹ ơi, rồi nửa đùa nửa thật: "Hay để con lên mạng đăng tin tìm vợ bốn phương mẹ nhé, biết đâu duyên số lại tới". Mẹ mắng yêu bảo mình cứ bông phùa mãi. Nhưng khi màn hình tắt ngúm, câu nói đùa ấy lại đọng lại như một dấu chấm hỏi lớn trong lòng.
Nhớ lại những năm tháng đầu đời internet của thế hệ 8x, đầu 9x, khái niệm kết nối mộc mạc làm sao. Ngày xưa, những chuyên mục tìm bạn bốn phương có hình có số điện thoại in trên báo giấy hay các trang tin sơ khai thuở trước luôn chất chứa sự chân phương, nghiêm túc đến lạ. Người ta viết từng bức thư, gửi từng tấm ảnh chụp bằng máy ảnh cơ, trao nhau số điện thoại bàn hay sim mười một số với hy vọng tìm kiếm một người bạn đời bền vững. Còn thời nay, mọi thứ đều nằm gọn trong lòng bàn tay, nhanh đến chóng mặt nhưng cũng dễ dàng trôi tuột đi trong vô vọng.
3. Lạc lõng giữa những chiếc 'quẹt' vội vã
Thực lòng mà nói, không phải người trẻ chúng mình không nỗ lực tìm kiếm sự đồng điệu. Trong chiếc điện thoại của mình, cũng từng có lúc hiện diện dăm ba cái app tim ban quanh day. Những tối cuối tuần lủi thủi một mình, mình cũng từng tải thử ứng dụng tìm bạn bè quanh đây với mong muốn kết nối cùng ai đó ở cùng quận, để rủ nhau đi uống một ly cà phê muối vỉa hè, hay đơn giản là ngồi nghe nhau kể về một ngày làm việc mệt mỏi.
Thế nhưng, trải nghiệm nhận lại thường là sự hụt hẫng:
• Những dòng profile được chải chuốt kỹ lưỡng, những tấm hình lọc qua hàng chục lớp filter lung linh nhưng thiếu đi cái hồn thực tế.
• Những cuộc trò chuyện mở đầu bằng vài ba câu chào hỏi rập khuôn, rồi nhanh chóng chìm vào im lặng chỉ sau vài lượt tin nhắn.
• Sự thiếu kiên nhẫn khi chỉ cần một khoảng lặng nhỏ, đối phương đã vội vã lướt sang một hồ sơ khác rực rỡ hơn.
Chúng ta có hàng ngàn bạn bè trên mạng xã hội, có hàng chục kết nối hiển thị trong bán kính 2km, nhưng khi muốn tìm một người để gọi điện lúc 12 giờ đêm chỉ để nói "Hôm nay tôi mệt quá", danh bạ lại trở nên xa lạ đến ngậm ngùi.
4. Mong ước giản đơn cho một sự thấu cảm thực chất
Bước qua những năm tháng tuổi trẻ bồng bột, mình nhận ra điều ta tìm kiếm không còn là sự hào nhoáng hay những rung động chớp nhoáng trên mạng. Giữa không gian rộng lớn của mạng lưới tim ban bon phuong viet nam, cái ta thực sự khao khát là một người sẵn sàng chậm lại cùng mình.
Một người không phán xét khi thấy mình mặc chiếc áo thun cũ kỹ ngồi ăn bát mì gói đêm tăng ca. Một người không đo đếm vị thế xã hội bằng chiếc xe ta đi hay vị trí công việc ta đang làm, mà nhìn vào cách ta đối xử với gia đình, cách ta kiên trì vượt qua giai đoạn kinh tế khó khăn này. Một mối quan hệ mà ở đó, hai người có thể ngồi cạnh nhau hàng giờ liền, mỗi người làm một việc trên chiếc laptop của mình, không cần nói quá nhiều nhưng vẫn cảm nhận được hơi ấm và sự an tâm từ người kia.
Năm 2023 sắp khép lại. Dù ngoài kia thế giới đang bàn tán về sự thay thế của trí tuệ nhân tạo, về những xu hướng tiêu dùng mới hay những kỷ nguyên công nghệ tiếp theo, thì mình tin chắc rằng: trái tim con người vẫn luôn có những ngóc ngách mà không một dòng mã nào có thể chạm tới được. Đó là nhu cầu được yêu thương, được lắng nghe và được thấu hiểu một cách trọn vẹn nhất.
Đêm đã về khuya, gió ngoài ban công vẫn rít từng cơn lạnh buốt. Viết những dòng nhật ký này gửi lên diễn đàn ZolaChat, mình không mong cầu điều gì quá xa xôi, chỉ muốn gửi gắm một chút tâm tư của một người trẻ đang học cách trưởng thành giữa nhịp sống hiện đại.
Các bạn ở ZolaChat thì sao? Năm 2023 này của các bạn có nhiều trăn trở như mình không? Anh em đã tìm thấy nửa kia để cùng sưởi ấm mùa đông này chưa, hay vẫn đang một mình chiến đấu với deadline như mình? Hãy để lại vài dòng tâm sự phía dưới nhé, để chúng ta biết rằng giữa thế giới rộng lớn này, ta không hề đơn độc.