Góc quán quen, tiếng mưa rào và màn hình không ngủ
Tháng Mười năm 2023, những cơn mưa chiều Sài Gòn cứ bất chợt đổ xuống dồn dập, kéo theo sự ẩm ướt và se lạnh lùa qua khung cửa kính. Mình ngồi ở góc quen của một quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, cắm cúi gõ những dòng prompt dở dang cho ChatGPT để kịp hoàn thiện kịch bản marketing cho khách hàng. Chiếc điện thoại gập đặt bên cạnh thỉnh thoảng lại rung lên những thông báo đơn hàng từ TikTok Shop, tiếng nhạc lofi lách tách hòa cùng tiếng gõ phím lộc cộc của những người làm việc tự do giống như mình.
Năm 2023 là một năm kỳ lạ với mình và có lẽ với nhiều anh em nơi đây. Kinh tế dần nhúc nhích sau chuỗi ngày dài ảm đạm, công việc chuyển dịch sang mô hình hybrid, ở nhà nhiều hơn, đối thoại với màn hình nhiều hơn đối thoại với con người. Đôi khi, mình thấy bản thân như một chiếc máy thu phát tín hiệu số: chuẩn xác, nhanh chóng, nhưng trống rỗng đến nao lòng.
"Giữa thời đại mà trí tuệ nhân tạo có thể viết hộ bạn một bức thư tình trong ba giây, điều khó khăn nhất lại là tìm được một người thật sự muốn đọc bức thư ấy."
Những khoảng trống mang tên cô đơn thời đại số
Có những đêm muộn trở về căn trọ nhỏ, tắt hết đèn, ánh sáng xanh từ chiếc điện thoại hắt lên trần nhà lạnh ngắt. Đã có lúc mình rơi vào trạng thái thèm được nói chuyện kinh khủng. Anh em có bao giờ cảm thấy, danh bạ có hàng trăm số liên lạc, mạng xã hội có hàng nghìn bạn bè, nhưng chẳng thể bấm gọi cho một ai?
Trong những lúc chông chênh ấy, mình từng lang thang khắp các diễn đàn, từng vô thức gõ cụm từ tìm bạn gái tâm sự có số điện thoại lên thanh tìm kiếm chỉ để tìm kiếm một giọng nói thật, một hơi ấm vô hình nào đó xua đi sự quạnh vắng. Mình cũng từng tải về đủ loại app kiếm bạn nói chuyện, mong mỏi một phép màu ngẫu nhiên nào đó. Thế nhưng, giữa muôn vàn profile bóng bẩy, những thuật toán ghép đôi vô cảm, mình lại chỉ bắt gặp những lời chào mời hời hợt, hoặc những quảng cáo thô kệch gắn mác app tim gai đầy rẫy rủi ro và cạm bẫy.
Nó làm mình nhớ lại ký ức của những năm hai nghìn lẻ mấy, khi Internet mới chập chững vào từng xóm trọ, anh em ta thường vào các chuyên mục tim ban bon phuong co hinh trên mấy tờ báo giấy hay diễn đàn Yahoo 360. Hồi đó ngây ngô mà ấm áp, bức ảnh thẻ mờ mờ, vài dòng giới thiệu vụng về nhưng ai cũng gửi gắm trọn vẹn sự chân thành. Còn giờ đây, việc tim ban gai o vietnam giữa kỷ nguyên số tưởng chừng chỉ cách một cái quẹt màn hình, nhưng hóa ra khoảng cách giữa hai trái tim lại xa xôi hơn bao giờ hết.
Cuộc gặp gỡ tình cờ dưới mái hiên tháng Mười
Cho đến một buổi chiều cuối tuần, trời mưa to đến mức ngập cả lối đi trước quán. Một cô gái bước vào, chiếc áo khoác gió sũng nước, vội vã ôm chiếc balo đựng laptop vào lòng như sợ đồ nghề thiết kế bị ướt. Quán đã hết sạch bàn đơn, chỉ còn duy nhất chiếc ghế trống đối diện bàn mình.
- "Dạ xin lỗi anh, bàn mình còn chỗ, em ngồi nhờ một lát chờ ngớt mưa được không ạ?"
- "À, bạn cứ ngồi tự nhiên đi."
Cô ấy gọi một ly trà lài ấm, rồi cẩn thận mở máy ra làm việc. Mình thoáng nhìn thấy trên màn hình là bản vẽ phác thảo đồ họa dang dở. Hai người ngồi đối diện nhau, không ai nói câu nào, chỉ có tiếng mưa và tiếng quạt trần quay đều đều. Nhưng kỳ lạ thay, cảm giác ngồi cạnh một con người bằng xương bằng thịt, nghe tiếng thở nhẹ và ngửi thấy mùi hương nhài thoang thoảng lại dễ chịu hơn hàng nghìn dòng tin nhắn trên mạng xã hội.
Mãi đến khi mạng Wi-Fi của quán chập chờn vì giông bão, cô ấy khẽ thở dài vì chưa kịp tải file tài liệu, mình mới chủ động bật điểm phát sóng di động từ máy mình sang:
- "Bạn dùng tạm 4G của mình đi, mạng quán này mưa là hay bị rớt lắm."
- "Ôi may quá, em cảm ơn anh nhiều nhé! Em đang phải gửi gấp market cho khách trước sáu giờ, khách hối suốt từ trưa đến giờ."
Từ chiếc mật khẩu Wi-Fi chia sẻ vội, câu chuyện giữa hai kẻ xa lạ bắt đầu rôm rả hơn. Chúng mình nói về những áp lực công việc của năm 2023, về làn sóng AI đang khiến những người làm nghề sáng tạo như cô ấy hay viết lách như mình phải loay hoay thích nghi, về những bữa cơm trưa văn phòng vội vã và cả nỗi cô đơn của những người trẻ rời quê lên thành phố lập nghiệp.
• Không có những profile được tô vẽ hoàn hảo.
• Không có những câu tán tỉnh được sao chép từ ChatGPT.
• Không cần sự hỗ trợ của bất kỳ thuật toán ghép đôi nào.
Chỉ là hai con người thật, nhìn vào mắt nhau, lắng nghe nhau bằng tất cả sự thấu cảm. Buổi chiều hôm ấy, mưa tạnh lúc nào chẳng hay, để lại bầu trời hoàng hôn tím thẫm phản chiếu trên những vũng nước đọng mặt đường.
Học cách trân trọng những kết nối thật
Trước khi ra về, cô ấy mỉm cười đưa cho mình một mẩu giấy ghi chú nhỏ xé vội từ cuốn sổ tay, trên đó nắn nót vài con số:
- "Cảm ơn anh vì ly trà và mạng 4G chiều nay. Khi nào rảnh, mình lại ngồi làm việc chung nhé!"
Đó là một số điện thoại thực sự, được trao đi không phải từ một thuật toán tìm kiếm hay một cú quẹt phải vu vơ trên mạng, mà từ một khoảnh khắc đồng điệu giữa cuộc sống thực. Cầm mẩu giấy còn vương mùi giấy mới, mình chợt nhận ra rằng, công nghệ dù có phát triển đến đâu, điện thoại có gập đôi, gập ba hay AI có thông minh đến mức nào, thì khao khát cơ bản nhất của con người vẫn là được thấu hiểu bằng một cái chạm tay, một ánh mắt nhìn và một nụ cười ấm áp.
Năm 2023 đang trôi dần về những tháng cuối cùng, nhịp sống ngoài kia vẫn cuồn cuộn chảy với bao lo toan cơm áo gạo tiền. Nhưng mình tin, đâu đó quanh mỗi góc phố, dưới mỗi mái hiên trú mưa, sự chân thành vẫn luôn hiện hữu, chỉ cần chúng ta chịu buông màn hình xuống một chút để ngước nhìn cuộc đời.
Anh em ZolaChat thì sao? Trong năm nay, đã có khoảnh khắc nào ngoài đời thực khiến anh em cảm thấy được sưởi ấm tâm hồn sau những giờ miệt mài bên máy móc chưa? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé, mình luôn ở đây để lắng nghe.