Có bao giờ bạn giật mình giữa năm 2024 ồn ào này để nhớ về một tiếng Buzz? Chiều nay, ngồi làm việc ở một quán cà phê quen tại Sài Gòn, nhìn qua khung cửa kính thấy một chiếc xe điện êm ru lướt qua trạm sạc ven đường, màn hình laptop của mình thì đang bật song song hai ba cửa sổ trợ lý AI đa phương thức vừa phân tích dữ liệu vừa tạo slide thuyết trình. Đồng nghiệp ngồi cạnh đang than thở chuyện công ty vừa tái cơ cấu nhân sự, rồi tiện tay mở điện thoại lướt một loạt các app nói chuyện và quẹt qua lại trên app kết bạn để tìm một người đi ăn tối sau giờ làm. Tự dưng, trong một khoảnh khắc lơ đãng, tiếng quạt gió laptop gầm gừ làm mình nhớ đến tiếng rít của chiếc case máy tính to sụ trong quán net cỏ năm 2024. Cái thời mà thế hệ 8x, 9x chúng mình chỉ cần nghe một tiếng "Buzz!" rung cả màn hình CRT 14 inch thôi là tim đã đập thình thịch, một cảm giác chân thật và nguyên sơ đến kỳ lạ mà có lẽ giữa kỷ nguyên số ngập tràn công nghệ của năm 2024, chúng ta đang đỏ mắt đi tìm lại. "Thời gian cuốn trôi nhiều thứ, nhưng những nhịp rung chân thành của thời học trò nghèo bên bàn phím ố vàng thì vĩnh viễn nằm lại ở một góc bình yên nhất trong tâm trí." Mùi net cỏ, thẻ Vina 10k và những lá thư ngăn bàn Thế hệ 8x và đầu 9x chúng mình chắc chắn không thể nào quên được cái mùi rất đặc trưng của những tiệm net ngày ấy: mùi thuốc lá lẫn với mùi mì tôm trứng bốc khói, tiếng bàn phím cơ gõ lách cách như mưa rào, tiếng chửi thề khi nghẽn mạng lúc đang combat D-Day, Võ Lâm Truyền Kỳ hay Gunbound. Để có được một tiếng ngồi máy, nhiều đứa trong chúng mình đã phải nhịn ăn sáng suốt cả tuần, gom từng tờ tiền lẻ 500, 1.000 đồng nhăn nhúm. Thời đó làm gì có mạng 5G phủ sóng khắp nơi hay những chiếc smartphone mỏng dính. Kết nối thời ấy hiếm hoi và quý giá vô cùng: • Chiếc thẻ cào 10k, 20k cào mòn móng tay rồi nắn nót bấm từng ký tự gửi đi, canh me từng tin nhắn SMS vì sợ hết tiền trước khi kịp chúc người ta ngủ ngon. • Cuốn sổ tay lưu bút dày cộm ép đầy cánh hoa phượng vĩ khô, nắn nót từng nét chữ mực tím và dán vài tấm ảnh sticker chụp ở tiệm hàn quốc xí muội. • Những dòng rao tìm bạn bốn phương trên báo Mực Tím, Hoa Học Trò. Có những trò đùa ngây ngô khi đám con trai nghịch ngợm lấy phấn ghi bậy số điện thoại gái độc thân lên bảng đen hay bàn học để trêu chọc nhau, khiến đứa bạn đỏ bừng mặt vừa giận vừa cười. Thời ấy, chuyện hen ho mộc mạc lắm. Muốn rủ bạn gái đi chơi, không có chuyện nhắn tin cái vèo rồi gửi định vị như bây giờ. Chàng trai phải đạp xe lọc cọc qua con ngõ dài, đứng lấp ló ngoài cổng đợi cả buổi, hoặc liều mình gọi vào chiếc máy bàn cố định rồi run rẩy khi nghe đầu dây bên kia là giọng của phụ huynh. Mọi sự chờ đợi đều chậm rãi, nhưng chính sự chậm rãi đó lại khiến từng ánh mắt, từng cái chạm tay khẽ khàng sau tà áo dài trở thành kỷ niệm khắc sâu suốt cả một đời. Khi màn hình ngày càng mỏng, lòng người dường như lại cách xa Bước sang năm 2024, chúng ta có trong tay mọi công nghệ tối tân nhất mà ngày xưa có nằm mơ cũng không nghĩ tới. Chỉ cần một chạm trên ứng dụng tìm bạn quanh đây, màn hình sẽ lập tức quét ra hàng chục, hàng trăm gương mặt ở khoảng cách chỉ vài trăm mét. Chúng ta có thể nói chuyện thâu đêm với người lạ, có AI gợi ý cả những câu chào hỏi mượt mà, văn phong sắc bén. Nhưng có bao giờ anh em tự hỏi: tại sao giữa bạt ngàn kết nối ấy, người ta lại thấy cô đơn đến thế? • Sự dồi dào của lựa chọn: Khi có quá nhiều người xuất hiện trên màn hình, chúng ta dễ dàng bỏ qua một người chỉ sau một cái lướt ngón tay, vô tình xem các mối quan hệ như những món hàng số lướt qua tầm mắt. • Mất đi sự hồi hộp của việc chờ đợi: Ngày xưa nick Yahoo sáng đèn là cả một niềm hân hoan to lớn. Giờ đây thấy đối phương online 24/7 nhưng chẳng biết phải nhắn gì, hoặc tin nhắn gửi đi không còn mang theo cảm giác thấp thỏm mong chờ. • Sự phai nhạt của ký ức vật lý: Những lá thư tay, tấm thiệp ép nilon ngày xưa vẫn nằm nguyên vẹn trong đáy tủ gỗ, còn hàng ngàn bức ảnh lưu trên đám mây hôm nay đôi khi chẳng bao giờ được mở lại lần thứ hai. Chính vì sự quá tải của thế giới số và những áp lực công việc thời hậu biến động kinh tế năm 2024 này, trào lưu "chữa lành" (healing) hay tìm về với lối sống tối giản, hoài niệm lại rộ lên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chúng ta đi cắm trại ở vùng ngoại ô không sóng điện thoại, tìm mua lại những chiếc máy ảnh film cũ kỹ, hay sưu tầm lại chiếc đĩa CD Đan Trường, Cẩm Ly năm nào chỉ để hít hà lại một chút phong vị của ngày xưa cũ. "Công nghệ sinh ra là để kéo con người lại gần nhau, nhưng đôi khi, chính sự tiện lợi vô hạn lại tước mất của chúng ta đặc ân được nhung nhớ chân thành." Giữ lại một góc ấm giữa dòng đời vội vã Mình viết bài này không phải để chê bai sự tiến bộ của hiện tại hay mơ mộng viển vông về việc quay ngược thời gian. Năm 2024 mang lại cho chúng ta sự tiện nghi, tri thức toàn cầu và những công cụ làm việc tuyệt vời. Thế nhưng, nếu một lúc nào đó bạn cảm thấy kiệt sức trước guồng quay công việc, mệt mỏi với những chiếc thông báo nhảy liên tục hay những cuộc trò chuyện hời hợt trên mạng xã hội, hãy cho phép bản thân được sống chậm lại một chút. Hãy thử gấp chiếc laptop lại, cất chiếc điện thoại vào túi, bước xuống phố ngồi một quán cóc ven đường, gọi một ly cà phê phin tí tách từng giọt như cái cách mà chúng mình từng kiên nhẫn đợi một người bạn năm mười bảy tuổi. Ký ức 8x, 9x không chỉ là hoài niệm, đó là chiếc mỏ neo cảm xúc nhắc nhở chúng ta rằng: chúng ta đã từng biết yêu thương, kiên nhẫn và rung động bằng tất cả sự hồn nhiên, chân thật nhất của một con người. Còn anh em ZolaChat thì sao? Kỷ vật thời học trò hay kỷ niệm quán net nào của thời 8x/9x vẫn còn khiến bạn mỉm cười mỗi khi nhớ lại giữa năm 2024 này? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!