Chào anh em ZolaChat, những người bạn đồng hành qua bao thăng trầm của công nghệ và cuộc sống. Năm 2024 có lẽ là một năm với quá nhiều biến động và xáo trộn đối với nhiều người trong chúng ta. Giữa làn sóng tái cơ cấu nhân sự ngành công nghệ diễn ra dồn dập, khi những mô hình AI đa phương thức bắt đầu biết vẽ tranh, làm thơ và viết mã thay cho hàng giờ gõ phím cặm cụi, mình bỗng thấy bản thân như một bánh răng bị trượt nhịp. Sau quyết định rời khỏi văn phòng máy lạnh ngột ngạt ở quận 1, mình xách ba lô lên chuyến xe điện hướng về miền Tây sông nước để tìm lại một nhịp thở tự nhiên. Và câu chuyện nhỏ dưới đây là những gì mình đã góp nhặt được bên dòng sông Cổ Chiên hiền hòa, gửi tặng anh em như một nốt trầm sau chuỗi ngày mải miết chạy theo những tín hiệu số. 1. Những cú quẹt vô hồn giữa màn hình rực rỡ Trước khi có chuyến đi này, cuộc sống của mình chỉ thu bé lại trong màn hình 6.7 inch. Đêm về trong căn phòng trọ, cảm giác trống trải thường đẩy người ta vào những hành vi vô định. Mình nhớ hồi còn sinh viên, đám bạn cùng phòng thường rỉ tai nhau cách tìm bạn bốn phương trên zalo hay tò mò tra cứu xem app có tìm quanh đây nào đang thịnh hành để mong tìm một người chuyện trò lúc nửa đêm. Lớn hơn một chút, khi công việc cuốn phăng thanh xuân, những người trẻ thành thị như mình lại rơi vào sự nôn nóng kỳ lạ. Trên các diễn đàn, không ít anh em hỏi nhau cách kiếm ny nhanh nhất, tải hàng tá ứng dụng hẹn hò với hy vọng thuật toán sẽ gán ghép đúng nửa kia hoàn hảo chỉ sau vài cú quẹt sang phải. Nhưng rồi sao? Những hồ sơ được tô vẽ lộng lẫy, những bức ảnh filter rực rỡ khiến người ta cứ mải mê tìm kiếm những hình mẫu xa vời kiểu lướt mạng tim gai dep, để rồi nhận lại chỉ là những câu chào xã giao lạnh tanh, những đoạn hội thoại 'seen' không hồi đáp. Chúng ta có trong tay mạng 5G siêu tốc, có AI gợi ý từng câu thả thính mượt mà, nhưng dường như trái tim lại chậm chạp và vụng về hơn bao giờ hết khi muốn chạm vào nhau thật sự. 2. Bụi gốm đỏ và nụ cười không có bộ lọc Mang Thít (Vĩnh Long) đón mình bằng một buổi chiều đầy nắng vàng như mật đổ trên những vòm lò gạch rêu phong. Nơi đây, người ta gọi là 'vương quốc gốm đỏ', nằm nép mình bên dòng sông chở nặng phù sa. Tại homestay nhỏ gần bờ sông, mình gặp Lam. Cô gái nhỏ nhắn, mặc chiếc áo bà ba màu nâu sẫm, đôi tay dính đầy bụi đất sét mịn màng. Lam từng làm thiết kế đồ họa tại Cần Thơ, nhưng đầu năm 2024 này, cô quyết định về lại mảnh đất quê hương để phụ gia đình phục dựng lại xưởng gốm thủ công kết hợp làm du lịch trải nghiệm. Buổi chiều hôm ấy, chiếc xe máy cũ của Lam bị hỏng bugi ngay trước cổng lò nung, mình tình cờ có mặt và giúp cô ấy sửa lại chấu lửa. Lam nhìn mình, quệt vệt mồ hôi trên trán làm lem một vệt đất đỏ, cười bảo: "Anh từ Sài Gòn xuống đây 'chữa lành' hả? Mấy tháng nay em thấy nhiều anh chị công nghệ về đây lắm. Người ta nói thành phố thông minh quá chừng, mà sao ai về đây trông cũng mệt mỏi như sắp hết pin vậy anh?" Câu hỏi hồn nhiên của Lam làm mình khựng lại. Mình bật cười, tự nhiên thấy lòng nhẹ bẫng. Trong giây phút đó, mình bỗng nhớ lại lời trêu chọc của mấy ông bạn thân lúc mình rời bến xe miền Tây: 'Xuống đó nhớ mở mạng mà tìm gái vĩnh long hiền thục nết na nhé'. Cuộc sống đôi khi buồn cười như vậy, khi bạn cố gắng tìm kiếm qua những dòng lệnh tìm kiếm vô hồn thì chẳng thấy đâu, nhưng khi bạn buông bỏ chiếc điện thoại để lắng nghe đời sống thực, một cái duyên mộc mạc lại xuất hiện tự nhiên như ngọn gió sông. 3. Tách trà sen bên chuyến phà muộn Chiều hôm sau, Lam rủ mình ra bến phà đón hoàng hôn. Trên chiếc phà sắt cọt kẹt trôi chầm chậm giữa dòng nước đục ngầu phù sa, Lam đưa cho mình một ly trà ướp cánh sen hái từ đầm sau nhà. Gió sông thổi phần phật tà áo, mang theo hương vị ngai ngái của đất bãi và lục bình trôi. Chúng mình nói với nhau về rất nhiều thứ mà chẳng cần dựa vào một chủ đề định sẵn nào: • Nói về cảm giác bất an khi trí tuệ nhân tạo ngày càng thông minh, nhưng con người lại dần quên mất cách lắng nghe tiếng thở dài của người ngồi đối diện. • Nói về sự tối giản trong cuộc sống, khi mỗi ngày chỉ cần ngắm nhìn một mẻ gốm ra lò nguyên vẹn cũng đủ mang lại niềm vui lớn hơn bất kỳ dòng thông báo 'notification' nào trên mạng xã hội. • Nói về cách hai tâm hồn xa lạ có thể tìm thấy sự đồng điệu chỉ qua ánh mắt và sự chân thành không giấu giếm. Lam nhìn dòng nước cuộn xoáy dưới mũi phà, khẽ nói: "Người ở phố quen với tốc độ cáp quang, cái gì cũng muốn nhanh, muốn tiện. Nhưng làm đất, nung gốm hay yêu một người cũng vậy anh à, phải ủ lửa từ từ, phải canh từng độ gió, vội vàng là nứt vỡ hết trơn." Lời nói của Lam như rót vào lòng mình một sự thức tỉnh sâu sắc. Suốt những năm tháng qua, mình đã quá quen với việc tối ưu hóa mọi thứ, từ dòng mã lập trình cho đến cả chuyện cảm xúc, để rồi quên mất rằng tình cảm con người vốn là thứ duy nhất không thể ép xung nhịp hay tăng tốc. 4. Trở về với trái tim rộng mở Chuyến đi Vĩnh Long khép lại sau ba ngày ngắn ngủi. Mình trở về Sài Gòn, đối diện với những buổi phỏng vấn mới, những dự án chuyển đổi công nghệ mới của năm 2024. Nhưng lần này, tâm thế của mình đã hoàn toàn khác. Mình đã xóa bớt những ứng dụng tìm kiếm vội vã, không còn lang thang vô định trên mạng mỗi khi đêm xuống. Trên bàn làm việc của mình giờ đây có thêm một chiếc tách nhỏ bằng gốm đất nung màu đỏ mộc do chính Lam nặn tặng. Mỗi sáng pha trà, chạm tay vào bề mặt thô ráp nhưng ấm áp ấy, mình lại nhớ đến nụ cười rạng rỡ bên bờ phù sa Mang Thít. "Tình yêu và sự gắn kết chân thành chưa bao giờ nằm ở việc chúng ta sử dụng công cụ tìm kiếm nào tinh vi nhất, mà nằm ở việc chúng ta có dám gạt màn hình sang một bên, bước ra ngoài đời thực và chìa bàn tay ấm nóng của mình cho một người khác hay không." Năm 2024 đầy biến chuyển này, giữa những bộn bề lo toan và sự bủa vây của thế giới ảo, anh em ZolaChat đã tìm thấy cho mình một khoảng lặng chân thật nào chưa? Anh em có từng gặp được một người khiến mình muốn tắt hết mọi thông báo trên điện thoại chỉ để ngồi yên lắng nghe họ nói? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của các bạn phía dưới nhé!