Chào anh em ZolaChat,
Năm 2023 sắp khép lại, một năm mà có lẽ ai trong chúng ta cũng cảm thấy nhịp sống vừa dồn dập lại vừa chông chênh. Sau những ngày bão sa thải, sau chuỗi giờ ngồi làm việc hybrid nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính với hàng tá câu lệnh nhờ ChatGPT viết hộ từng đoạn email, đôi lúc mình tự hỏi: Đã bao lâu rồi mình chưa ngồi đối diện một người xa lạ, uống trọn một ly trà và lắng nghe nhau mà không cần vội vã?
Nhân một chiều Sài Gòn mưa rả rích, mình xin gửi tặng anh em một mẩu truyện ngắn – lát cắt cảm xúc về những con người bình thường giữa thời đại công nghệ số này.
1. Những dòng chữ xanh và khoảng trống vô hình
Kim đồng hồ chỉ 17h30. Hoàng gập chiếc laptop xuống, đưa tay day day hai bên thái dương. Hôm nay là ngày làm việc từ xa thứ tư trong tuần. Căn phòng trọ ba mươi mét vuông tĩnh lặng đến mức nghe rõ cả tiếng vo ve của quạt tản nhiệt và tiếng mưa đầu mùa gõ đều trên mái tôn.
Năm 2023, công việc làm sáng tạo nội dung của Hoàng dường như bớt cực hơn về mặt thao tác nhờ có AI hỗ trợ, nhưng lại trống trải hơn bao giờ hết. Mọi thứ đều được tự động hóa, những buổi họp chuyển thành các ô vuông vô cảm trên màn hình họp trực tuyến. Đến cả giỏ hàng mua sắm cũng chỉ cần vài cú chạm trên các phiên livestream TikTok rộn rã mỗi tối. Tiện ích đủ đầy, nhưng sự kết nối giữa người với người dường như cứ mỏng manh dần.
Bật màn hình điện thoại, Hoàng lướt qua một lượt danh bạ im lìm. Bất chợt, anh nhớ đến những ngày xưa cũ thời sinh viên, khi người ta còn vào từng trang web tim ban để đọc những dòng tự giới thiệu mộc mạc, ngây ngô. Còn bây giờ, thị trường ngập tràn các app hẹn hò việt nam với thuật toán gợi ý chuẩn xác đến từng sở thích, vị trí địa lý và cả thói quen nghe nhạc.
Do dự một chút, Hoàng mở lại một ứng dụng hẹn hò ở việt nam mà anh đã cài đặt từ vài tháng trước nhưng bỏ xó. Có lẽ, trong một buổi chiều ẩm ướt như thế này, ai cũng có một góc yếu lòng muốn được sẻ chia.
2. Cuộc gặp gỡ không dùng kịch bản
Khác với những hồ sơ bóng bẩy, ảnh đại diện đã qua nhiều lớp chỉnh sửa hay những dòng mô tả phô trương tài chính, trang cá nhân của Hạ – cô gái cách Hoàng 3 cây số – chỉ vỏn vẹn bức ảnh chụp góc ban công trồng mấy chậu sen đá đẫm nước mưa, kèm một câu ngắn ngủn:
"Hôm nay thành phố mưa to quá. Có ai đang nghe một bản nhạc không lời và ngửi thấy mùi đất ẩm như mình không?"
Chẳng hiểu sao, câu hỏi bâng quơ ấy lại giữ chân Hoàng lâu hơn bất kỳ thuật toán gợi ý nào trên các ứng dụng tìm bạn quanh đây. Anh bấm kết nối và gõ một dòng tin nhắn thật chậm:
"Chào bạn, mình đang nghe bài hát cũ của Chopin, và tách cà phê bên cạnh vừa nguội mất rồi."
Không có những câu thả thính hoa mỹ, không có những bài kiểm tra tâm lý phức tạp. Họ bắt đầu câu chuyện từ những điều rất đời thường của năm 2023: chuyện công ty cắt giảm nhân sự khiến mỗi người phải gồng gánh thêm việc, chuyện tập làm quen với những công cụ trí tuệ nhân tạo mới, và nỗi nhớ những buổi chiều rong ruổi ngắm phố phường mà không phải lo nghĩ về deadline.
Hạ làm kế toán cho một công ty bán lẻ, cũng làm việc theo hình thức hybrid. Cô bảo, ngày trước cứ nghĩ phong trào tim ban 4 phuong chỉ dành cho những người rảnh rỗi hoặc cô đơn tuyệt vọng. Nhưng đến khi bước qua tuổi 26 giữa một thành phố đông đúc hàng triệu dân, cô mới hiểu rằng đôi khi người ta mở app không phải để tìm một người yêu lý tưởng, mà chỉ để tìm một ai đó chịu nghe mình kể chuyện mà không phán xét.
"Nếu bạn không ngại trời ướt, ở góc đường Trần Cao Vân có một quán trà nhỏ rất vắng. Bạn có muốn ghé qua không?" – Hạ nhắn, kèm một biểu tượng mặt cười mộc mạc.
3. Tách trà ấm giữa lòng đô thị
Quán trà nằm sâu trong một con hẻm nhỏ, không gian vàng ấm tách biệt hoàn toàn với tiếng còi xe hối hả ngoài đại lộ. Hạ ngoài đời nhỏ nhắn hơn trong tưởng tượng của Hoàng, mặc chiếc áo len mỏng màu be, đôi mắt ánh lên nét mệt mỏi của một ngày dài dán mắt vào bảng biểu Excel, nhưng nụ cười lại rất tươi.
Họ ngồi đối diện nhau, giữa một bàn gỗ mộc và ấm trà hoa cúc bốc khói nhẹ. Lúc đầu còn đôi chút ngượng ngùng – cái ngượng ngùng rất đỗi tự nhiên của những người quen giao tiếp qua màn hình phẳng nay phải chạm mặt trực tiếp. Nhưng rồi, hơi ấm từ tách trà đã xóa tan khoảng cách.
Hoàng kể cho Hạ nghe về những áp lực vô hình khi công nghệ phát triển quá nhanh, nỗi sợ bị tụt lại phía sau nếu không kịp thích nghi với làn sóng số hóa năm 2023. Hạ lắng nghe, thỉnh thoảng gật đầu đồng cảm và chia sẻ về những chậu cây nhỏ cô tự tay ươm nơi ban công – thứ duy nhất nhắc cô nhớ rằng cuộc sống vẫn đang lớn lên từng ngày ngoài thế giới ảo.
• Không ai nhìn vào điện thoại suốt hai tiếng đồng hồ.
• Không ai để ý đến những thông báo tin nhắn công việc hay các video ngắn đang thịnh hành.
• Chỉ có hai con người thật, giọng nói thật và những câu chuyện rất đỗi chân thành.
Khi cơn mưa ngớt hạt, thành phố lên đèn phản chiếu lung linh trên những vũng nước đọng dưới lòng đường. Họ chào nhau ở đầu con hẻm, không có lời hẹn thề to tát, cũng không vội vàng đặt tên cho mối quan hệ. Nhưng Hoàng nhận ra, bước chân về nhà của mình bỗng nhẹ nhõm hơn hẳn.
Lời kết
Công nghệ năm 2023 mang lại cho chúng ta sự tiện lợi chưa từng có, từ việc giải quyết công việc trong chớp mắt cho đến việc kết nối hàng nghìn người chỉ bằng một nút lướt chạm. Thế nhưng, giá trị cốt lõi của một mối quan hệ chưa bao giờ nằm ở thuật toán tinh vi hay màn hình hiển thị rực rỡ. Nó nằm ở khoảnh khắc ta dám gạt bỏ lớp vỏ bọc, bước ra ngoài đời thực và chìa bàn tay ấm áp về phía một người khác.
Không biết trong cộng đồng ZolaChat mình, có anh em nào từng tìm được một người bạn tâm giao, một người tri kỷ hay người thương từ những cuộc gặp gỡ tình cờ như thế giữa năm 2023 này chưa? Hãy để lại bình luận chia sẻ câu chuyện của bạn nhé!