Hà Nội những ngày tháng Mười, gió heo may mang theo từng cơn mưa lạnh đầu mùa.
Ngồi nép mình trong một góc quán cà phê nhỏ trên phố Trấn Vũ, nhìn mặt hồ Trúc Bạch phủ một làn sương mờ đục, mình bỗng nhận ra năm 2023 đang trôi qua nhanh đến nghẹt thở. Một năm của những đổi thay chóng mặt: nơi góc công sở người ta bàn tán về AI và ChatGPT có thể thay thế lập trình viên hay copywriter bất kỳ lúc nào; trên màn hình điện thoại thì các phiên livestream TikTok Shop rộn ràng thâu đêm suốt sáng; còn những chiếc điện thoại gập bóng bẩy xuất hiện ngày càng nhiều trên tay giới trẻ.
Thế nhưng, giữa một thế giới mà chỉ cần gõ vài câu lệnh là có ngay cả một bài thơ tình ướt át, con người ta hình như lại càng chật vật hơn trong việc chạm vào trái tim nhau.
Mẩu tin nhắn lúc nửa đêm và những cú quẹt vô hồn
Nhân vật trong câu chuyện chiều nay của mình tên là Hoàng – một anh bạn đồng nghiệp làm việc từ xa (remote) suốt từ đợt dịch tới nay. Hoàng là mẫu người điển hình của năm 2023: cả ngày vùi đầu vào màn hình kép, trao đổi công việc qua Slack, bữa trưa đặt qua ứng dụng, và buổi tối thì trò chuyện với bot để giải tỏa bớt căng thẳng. Có những tuần, người duy nhất Hoàng nói chuyện bằng giọng thật chỉ là bác shipper giao cơm hộp.
Hoàng từng cài không dưới ba cái app hen ho mien phi trên chiếc smartphone gập mới mua. Cậu bảo với mình:
"Cứ nghĩ công nghệ hiện đại giúp người ta dễ gần nhau hơn, nhưng quẹt phải hàng trăm lần, match được vài chục người, cuối cùng cuộc trò chuyện cũng chỉ dừng lại ở mấy câu 'Em ăn cơm chưa', 'Dạo này rảnh không', rồi biến mất vào khoảng không. Nó lạnh lùng như một dòng code bị lỗi timeout vậy."
Trong một tối muộn ngồi nhâm nhi chút bia lạnh, Hoàng nửa đùa nửa thật gõ lên thanh tìm kiếm những cụm từ ngỡ như đã thuộc về một thập kỷ trước: kết bạn bốn phương hà nội, hay tìm kiếm các hội nhóm kết bạn tâm sự kín tiếng trên mạng xã hội. Thậm chí, cậu còn vô tình lướt thấy những mẩu tin rao vặt kỳ lạ kiểu như "tìm bạn gái hà tĩnh có số điện thoại" trên một diễn đàn cũ từ thời sinh viên còn sót lại. Đọc vừa buồn cười vừa thấy cay cay sống mũi. Thời của bố mẹ mình, một bức thư tay đi tàu xe mất cả tuần, hay một chương trình kết bạn bốn phương phát qua sóng radio mỗi tối thứ Bảy, lại chở đầy chân thành và sự đợi mong. Còn bây giờ, một giây gửi đi hàng nghìn dòng tin nhắn, nhưng sự kiên nhẫn dành cho nhau lại chẳng bằng thời gian pha một gói mì ăn liền.
Cuộc chạm mặt bất ngờ ở quán cà phê không Wi-Fi
Thế rồi định mệnh của Hoàng lại không đến từ một thuật toán đề xuất thông minh nào cả. Nó đến vào một buổi chiều thứ Năm mưa rả rích tại một quán nhỏ nép mình trong ngõ hẹp – nơi duy nhất ở khu này treo tấm biển: "Ở đây chúng tôi không có Wi-Fi, hãy trò chuyện với người đối diện".
Hoàng ngồi làm nốt bản phác thảo bằng sổ tay vì máy tính hết pin. Bàn bên cạnh là An – một cô gái có nụ cười sáng nhưng đôi mắt đượm buồn, trên bàn la liệt những sợi len đan dở và những món đồ thủ công tinh xảo mà cô làm để bán lẻ trên trang cá nhân. Mưa mỗi lúc một nặng hạt, mái hiên quán dột vài giọt tí tách rớt xuống sát mép áo An. Hoàng lúng túng đứng dậy, giúp cô dời bàn sang phía trong khô ráo hơn.
Một lời cảm ơn khe khẽ, một cái gật đầu ngượng nghịu, và rồi cuộc trò chuyện cứ thế bắt đầu tự nhiên như hơi thở mùa thu:
• Họ không hỏi nhau về mức lương, danh thiếp công ty hay quê quán hào nhoáng.
• Họ kể cho nhau nghe về cảm giác chơi vơi sau hai năm đại dịch, về nỗi sợ tụt hậu giữa thời đại AI đang len lỏi vào từng ngóc ngách đời sống.
• An kể về quê hương miền Trung nhiều nắng gió, về những ngày đầu một thân một mình ra thủ đô lập nghiệp, từng bơ vơ đến mức phải mở radio nghe các chương trình đêm khuya để bớt sợ bóng tối.
• Hoàng chia sẻ về những dòng code khô khan, về những đêm nhìn ra ánh đèn cao ốc Hà Nội rực rỡ mà thấy bản thân nhỏ bé như một hạt bụi.
Chẳng có thuật toán nào phân tích độ tương thích tính cách ở đây cả. Chỉ có hai con người bình thường, ngồi đối diện nhau, lắng nghe từng nhịp thở, nhìn thấy những vệt mệt mỏi dưới quầng mắt nhau và trao đi một sự cảm thông chân thành.
Khi những kết nối thật sự được bật sáng
Chiều hôm ấy, mưa tạnh hẳn lúc đồng hồ điểm bảy giờ tối. Bầu trời Hà Nội sau cơn mưa có màu tím than bảng lảng. Trước khi rời quán, Hoàng không xin tài khoản mạng xã hội của An để bấm "theo dõi" một cách vô cảm. Cậu lấy mẩu giấy nhỏ trên cuốn sổ tay, cẩn thận nắn nót viết từng con số của mình đưa cho cô kèm lời nhắn:
"Nếu một ngày nào đó Hà Nội quá ồn ào và em cần một người ngồi im nghe em nói, hãy gọi cho anh nhé."
Đến tận bây giờ, khi ngồi gõ lại những dòng này cho anh em ZolaChat, mình vẫn nhớ mãi nụ cười rạng rỡ của Hoàng khi kể lại câu chuyện đó. Giữa một năm 2023 đầy biến động, giữa những hoang mang về công nghệ mới và áp lực mưu sinh, dường như chúng ta đều có xu hướng thu mình lại trong chiếc vỏ ốc kỹ thuật số. Chúng ta khao khát kết nối, nhưng lại sợ hãi sự tổn thương; chúng ta muốn được sẻ chia, nhưng lại phó mặc cảm xúc cho những cú lướt màn hình vô tận.
Nhưng bạn thấy đấy, tình yêu hay một tình bạn tri kỷ đích thực chưa bao giờ nằm ở việc ứng dụng có bao nhiêu triệu người dùng, hay câu thả thính do AI viết có mượt mà đến đâu. Nó nằm ở khoảnh khắc bạn dám mở lòng, dám ngước mắt lên khỏi màn hình xanh và dành sự hiện diện trọn vẹn cho một ai đó đang ở ngay trước mặt.
Lời kết cho những ngày cuối năm
Hà Nội đang dần bước vào những ngày rét ngọt cuối cùng của năm 2023. Ngoài kia, phố xá vẫn nhộn nhịp, dòng người vẫn hối hả ngược xuôi với những toan tính thường nhật. Nếu bạn cũng đang cảm thấy đơn độc trong căn phòng nhỏ, nếu bạn cũng đang mệt mỏi với những tín hiệu rời rạc trên không gian mạng, đừng ngại ngần bước chân ra ngoài.
Hãy ghé một góc quán quen, gọi một tách trà ấm, hít hà mùi hoa sữa muộn, và thử mỉm cười với một người lạ. Biết đâu đấy, ở một trạm dừng chân nào đó của cuộc đời, có một tâm hồn cũng đang kiên nhẫn đợi bạn bước tới?
Còn bạn thì sao, lần gần nhất bạn có một cuộc trò chuyện thật sự sâu sắc – không màn hình, không thông báo tin nhắn – là khi nào? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của mình bên dưới nhé!