Hà Nội những ngày cuối thu 2023, gió mùa về mang theo cái se lạnh rất riêng.
Ngồi ở góc quán quen bên bờ hồ Tây, mình vừa gập chiếc điện thoại màn hình gập lại sau một buổi chiều dài họp trực tuyến và xử lý tài liệu. Nhìn dòng người hối hả ngược xuôi trên phố Phan Đình Phùng rợp lá vàng, bất giác mình nhận ra năm 2023 đang dần trôi về những chặng cuối. Một năm với quá nhiều biến động, cả trong đời sống lẫn tâm tưởng của những người trẻ bước vào ngưỡng cửa ngoài 20 như tụi mình.
1. Khi công nghệ tăng tốc, lòng người lại chậm đi một nhịp
Chưa có năm nào mà cảm giác bị tụt lại phía sau lại hiện rõ như năm nay. Đầu năm 2023, ChatGPT bất ngờ bùng nổ, kéo theo làn sóng AI tạo sinh tràn ngập khắp các mặt báo, ngõ ngách văn phòng và cả diễn đàn ZolaChat của chúng ta. Từ chỗ bỡ ngỡ gõ từng dòng prompt thử nghiệm, giờ đây mở laptop ra là người ta nhắc đến tự động hóa, tối ưu hiệu suất, làm việc hybrid kết hợp từ xa.
Nhưng đằng sau sự tiện lợi đó là một nỗi âu lo vô hình. Kinh tế hậu đại dịch vẫn còn nhiều vết gợn, làn sóng cắt giảm nhân sự ở các tập đoàn công nghệ khiến không ít anh em rơi vào trạng thái bấp bênh. Mình có những người bạn từng rất tự tin, nay cũng phải học cách thắt chặt chi tiêu, tối về lướt TikTok Shop săn từng món đồ gia dụng giảm giá hay tự nấu ăn thay vì tụ tập la cà như trước.
"Càng sống giữa những thuật toán thông minh và những chiếc màn hình sắc nét, con người lại càng thèm một cái chạm tay thật, một ánh mắt không qua lăng kính filter."
2. Những mảnh ghép tìm kiếm kết nối quanh mình
Những đêm ngồi làm việc muộn, thỉnh thoảng lướt mạng xã hội hay nghe bạn bè tâm sự, mình nhận ra nhu cầu được lắng nghe, được sẻ chia trong năm 2023 lớn hơn bao giờ hết. Mỗi người chọn cho mình một lối đi riêng để khỏa lấp khoảng trống cô đơn:
• Thằng bạn thân của mình làm thiết kế tự do, sống khép kín và thuộc cộng đồng LGBT. Sau chuỗi ngày dài chôn chân trong bốn bức tường phòng trọ, nó bảo đôi khi áp lực quá chỉ biết mở app video gay lên để tìm kiếm một gương mặt đồng cảm, nói đôi ba câu chuyện phiếm không đầu không cuối rồi tắt đi ngủ tiếp.
• Cậu em khóa dưới mới tốt nghiệp thì miệt mài học thêm ngoại ngữ, tham gia các hội nhóm kết bạn trung quốc trên mạng để vừa rèn luyện khẩu ngữ giao thương, vừa nung nấu ước mơ tìm kiếm đối tác nhập hàng kinh doanh nhỏ lẻ trong giai đoạn việc làm bấp bênh.
• Trong bữa cơm trưa vội ở công ty, anh đồng nghiệp quê lúa nửa đùa nửa thật bảo: "Chắc hết năm nay xin nghỉ về quê tìm gái thái bình cưới cho lành, người cùng quê dễ hiểu nhau, chứ bám trụ thủ đô chi phí đắt đỏ, hẹn hò thời nay mệt mỏi quá!"
• Ngay cả chị trưởng nhóm dự án ở chỗ mình – một người phụ nữ U40 thành đạt nhưng lận đận duyên tình – thỉnh thoảng cũng đùa vu vơ rằng khéo phải nhờ người mai mối tìm u50 chín chắn, có chiều sâu để cùng chia sẻ vui buồn chứ không còn kiên nhẫn với những cuộc tình chớp nhoáng của người trẻ nữa.
Và có lẽ không ít bạn trẻ thế hệ Gen Z hiện nay vẫn miệt mài gõ tìm kiếm cụm từ cách để có người yêu qua mạng trên các thanh công cụ tìm kiếm, hy vọng thuật toán ghép đôi sẽ mang lại một phép màu. Thế nhưng, giữa hàng trăm cú quẹt trái, quẹt phải trên màn hình cảm ứng, cảm giác trống rỗng sau mỗi cuộc trò chuyện nhạt nhẽo dường như vẫn là mẫu số chung.
3. Học cách hòa giải với sự bất định
Năm 2023 dạy cho mình một bài học lớn: Cuộc sống không phải lúc nào cũng đi theo một lộ trình vạch sẵn như một dòng code hoàn hảo. Chúng ta có thể dùng AI để viết một đoạn văn trong mười giây, nhưng không thể dùng bất kỳ cỗ máy nào để rút ngắn thời gian thấu hiểu một con người.
Để vượt qua những ngày chênh vênh của tuổi 28 giữa thời cuộc nhiều biến động, mình tự đặt ra cho bản thân vài nguyên tắc nhỏ:
• Tắt thông báo công việc sau 20h, dành thời gian gọi điện về hỏi thăm sức khỏe bố mẹ ở quê.
• Bớt thời gian lướt video ngắn vô định, thay vào đó là đọc xong một cuốn sách giấy mỗi tháng.
• Chủ động hẹn những người bạn thân cà phê trực tiếp ngoài đời thay vì chỉ thả tim hay để lại vài dòng icon trên trang cá nhân của nhau.
"Hạnh phúc đôi khi không nằm ở việc chúng ta sở hữu thiết bị đời mới nhất hay bắt kịp mọi xu hướng công nghệ, mà là khi tắt màn hình đi, chúng ta vẫn biết mình là ai và có ai đó đang thực sự chờ mình trở về."
Năm 2023 chỉ còn vài tuần nữa là khép lại. Dù công việc có lúc thăng trầm, dù những trăn trở về tương lai vẫn còn đó, mình tin rằng chỉ cần giữ cho trái tim một ngọn lửa ấm, chúng ta rồi sẽ tìm thấy bến đỗ bình yên cho riêng mình.
Còn các bạn trên ZolaChat thì sao? Năm 2023 vừa qua đã để lại cho các bạn những trải nghiệm hay bài học đáng nhớ nào? Hãy cùng để lại đôi dòng tâm sự dưới bài viết này nhé!