Cuối tuần vừa rồi, mình có một chuyến lái xe điện cùng gia đình về vùng ngoại ô để tìm chút bình yên giữa trào lưu "chữa lành" của năm 2024. Giữa thời điểm công việc ngành công nghệ đầy rẫy biến động, các làn sóng tái cơ cấu nhân sự khiến ai nấy đều quay cuồng, một buổi chiều ngồi tĩnh lặng dưới bóng cây xanh quả thực quý giá. Vô tình trong lúc dọn lại chiếc rương cũ ở quê, mình tìm thấy một cuốn sổ bìa cứng bọc giấy báo cũ kỹ. Đó là cuốn lưu bút năm cuối cấp ba của mình vào đầu những năm 2024.
Bụi thời gian làm giấy ngả vàng, nhưng những cánh hoa phượng ép khô kẹp bên trong vẫn còn vẹn nguyên hình hài. Tự nhiên bao nhiêu ký ức thời học trò của thế hệ 8x, 9x ùa về mãnh liệt, khiến mình nhận ra chúng ta từng có một thời thanh xuân mộc mạc và chân thành đến nhường nào.
1. Cuốn lưu bút chuyền tay và nét chữ thay lời muốn nói
Thời ấy, làm gì có smartphone hay mạng xã hội phủ sóng như bây giờ. Cứ mỗi độ tháng Năm về, tiếng ve râm ran trên vòm xà cừ là cả lớp lại nhộn nhịp chuyền tay nhau những cuốn sổ lưu bút.
Mỗi người một trang, nắn nót viết từng dòng chữ bằng mực tím Cánh Én hoặc Bến Nghé. Có đứa khéo tay thì vẽ hoa, vẽ bướm, tỉ mẩn dán hình mấy nhân vật hoạt hình hoặc ảnh sticker chụp ở tiệm Hàn Quốc giá 5.000 đồng một tấm. Đứa nào thầm thương trộm nhớ ai thì mượn trang lưu bút để gửi gắm đôi câu thơ ngây ngô chép lại từ radio:
"Nắng hạ về nhuộm vàng trang vở nhỏ
Cánh phượng hồng ép chặt nỗi niềm riêng..."
Thời điểm năm 2024, AI đa phương thức có thể sáng tác một bài thơ tình hay vẽ một bức tranh lung linh chỉ trong ba giây, nhưng làm sao tái hiện được cái cảm giác hồi hộp chờ bạn cùng bàn trả lại cuốn sổ, để rồi lén lút lật tìm xem người ta viết gì cho mình?
2. Nỗi sợ điện thoại bàn và những tin nhắn SMS chắt bóp từng đồng
Nhìn giới trẻ bây giờ kết nối dễ dàng mà mình vừa mừng vừa hoài niệm. Thời nay chỉ cần mở điện thoại lên là có hàng chục tính năng kết bạn miễn phí, muốn tìm người trò chuyện chỉ mất vài cú nhấp chuột. Nhưng anh em 8x, 9x chắc chắn không thể quên được "cực hình" mang tên: gọi điện thoại bàn cho crush.
Hồi đó làm gì có mạng xã hội để lướt, cũng chẳng ai lên mạng tìm số điện thoại gái một cách vô tư, hời hợt. Muốn nói chuyện với bạn nữ cùng lớp, cách duy nhất là gom hết can đảm nhấc ống nghe điện thoại bàn quay số, tim đập thình thịch cầu trời khấn phật đừng để bố bạn ấy nhấc máy. Mỗi lần nghe giọng người lớn: "A lô, ai đấy?" là mặt cắt không còn giọt máu, chỉ dám lí nhí: "Dạ... bác cho cháu gặp bạn Lan...".
Đến cuối những năm 2024, khi chiếc Nokia 1200 hay 1280 bắt đầu phổ biến trong giới học sinh sinh viên, câu chuyện giao tiếp chuyển sang hình thức nhắn tin SMS. Hồi đó cước phí 100 – 200 đồng một tin nhắn là cả một vấn đề với tiền ăn sáng ít ỏi:
• Tận dụng tối đa 160 ký tự không dấu: Viết tắt đủ kiểu, ghép chữ sao cho vừa khít một tin nhắn để không bị trừ tiền sang tin thứ hai.
• Canh giờ khuyến mãi lúc nửa đêm để nạp cái thẻ cào 20.000 đồng được tặng thêm 50% tài khoản.
• Nửa đêm trùm chăn bấm bàn phím T9 lách cách, nghe tiếng "bíp bíp" báo tin nhắn đến mà ngỡ như âm thanh hạnh phúc nhất trần đời.
Thời ấy chưa có các web nói chuyện tức thì, cũng chẳng ai biết đến app hen hay những ứng dụng ghép đôi dựa trên thuật toán quẹt trái quẹt phải. Người ta tìm hiểu nhau bằng sự chờ đợi, từng ký tự gửi đi đều được cân nhắc kỹ lưỡng vì mỗi tin nhắn đều chứa đựng giá trị vật chất lẫn sự nâng niu thực thụ.
3. Chiếc máy MP3 128MB và tai nghe chia đôi
Một trong những "gia tài" sang chảnh nhất của thế hệ học trò thời đó chính là chiếc máy nghe nhạc MP3 bé bằng ngón tay cái, cắm cổng USB, dung lượng vỏn vẹn 128MB hoặc sang hơn thì 256MB.
Mỗi lần ra quán net cỏ, ngoài việc chơi game thì nhiệm vụ quan trọng nhất là tải nhạc về máy. Dung lượng ít nên phải đắn đo từng bài: chọn bản ballad nào của Đan Trường, Cẩm Ly, bài nào của Ưng Hoàng Phúc hay Ước Gì của Mỹ Tâm.
Kỷ niệm lãng mạn nhất là những giờ ra chơi mùa đông, hai đứa ngồi chung bàn, mỗi người đeo một bên tai nghe chia đôi sợi dây ngắn ngủn. Cả hai cùng lắng nghe một giai điệu du dương, không ai nói câu nào nhưng lòng thì rộn ràng đến lạ. Chiếc máy MP3 ngày ấy tuy dung lượng nhỏ, nhưng nó chứa đựng cả bầu trời thanh âm của một thời tuổi trẻ trong trẻo, không lẫn tạp âm của những thông báo tin tức dồn dập như hiện tại.
4. Chậm lại giữa năm 2024 để trân trọng những kết nối thật
Bước sang năm 2024, cuộc sống hiện đại mang lại cho chúng ta sự tiện nghi không tưởng. Công nghệ giúp chúng ta vượt qua mọi rào cản địa lý, chỉ cần ngồi trên một chuyến xe điện êm ru, sạc đầy pin là có thể vừa di chuyển vừa gọi video sắc nét cho người bên kia bán cầu. Thế nhưng, đôi khi sự dễ dàng lại khiến các mối quan hệ trở nên mong manh hơn.
Chúng ta có danh sách bạn bè hàng nghìn người trên mạng xã hội, có thể tham gia hàng tá nhóm chat cộng đồng, nhưng cảm giác cô đơn vẫn len lỏi đâu đó sau những giờ làm việc căng thẳng. Phải chăng vì mọi thứ đến quá nhanh, nên chúng ta cũng dễ dàng lướt qua nhau mà quên mất cách lắng nghe và thấu hiểu?
Nhìn lại những kỷ vật xưa cũ, mình không có ý chối bỏ sự tiến bộ của công nghệ, mà chỉ muốn nhắc nhở bản thân rằng: Dù ở thời đại nào, giá trị của sự chân thành và kiên nhẫn vẫn là điều cốt lõi gắn kết con người với nhau.
Không biết anh em 8x, 9x ở ZolaChat còn ai giữ lại cuốn lưu bút cũ, chiếc nhãn vở in hình thần tượng, hay chiếc máy nghe nhạc MP3 từ thời đi học không? Mọi người nhớ nhất kỷ niệm nào của tuổi học trò thời chưa có smartphone? Hãy để lại bình luận bên dưới cùng ôn lại nhé!