Giữa năm 2024 vội vã, bạn có thèm một nốt lặng thời gian?
Chiều nay, ngồi trong một quán cà phê nhỏ ở góc phố Hà Nội, nhìn dòng xe điện lướt êm ru trên đường và ngắm mọi người bận rộn với chiếc smartphone đầy ắp các thông báo từ AI đa phương thức, tự dưng mình thấy lòng trôi ngược về khoảng hai mươi năm trước. Thời điểm mà những đứa trẻ thế hệ 8x, 9x chúng mình lớn lên không có thuật toán gợi ý, không có video ngắn vài giây cuốn hút, nhưng tâm hồn lúc nào cũng đầy ắp sự háo hức và trọn vẹn.
Năm 2024 này, người ta nói nhiều về trào lưu "chữa lành", về việc xách balo lên xe điện đi cắm trại hướng về thiên nhiên, sống tối giản để giảm tải áp lực công việc và những đợt tái cơ cấu nhân sự dồn dập. Nhưng với thế hệ chúng mình, đôi khi liều thuốc chữa lành giản dị nhất lại nằm trong ngăn kéo ký ức: chiếc đài radio rè rè góc bàn, cuốn băng cassette rối dây phải lấy bút bi quay lại, hay mùi giấy thơm của cuốn truyện tranh thuê vội năm trăm đồng một cuốn.
"Ký ức không bao giờ cũ đi, nó chỉ lặng lẽ nằm đó như một bến đỗ bình yên để mỗi khi mỏi gối giữa thời đại số, chúng ta biết mình đã từng có một thời thanh xuân thuần khiết nhường nào."
Thời chưa có thuật toán: Yêu thương gửi qua làn sóng Radio
Nhớ lại những năm đầu thập niên 2024, chiếc radio chạy pin con thỏ là cả một kho tàng giải trí. Tối thứ bảy hay chủ nhật, lũ học trò chúng mình thường trùm chăn bật đèn pin, canh đúng giờ phát sóng của chương trình "Quà tặng âm nhạc" hay "Làn Sóng Xanh".
Thời ấy, làm gì có các ứng dụng hẹn hò quẹt trái quẹt phải với hàng trăm tiêu chí lọc thông minh. Muốn tìm một người bạn tâm giao, tụi con trai con gái chỉ biết nắn nót từng dòng chữ trên trang giấy học trò gửi về chuyên mục kết bạn bốn phương. Có những đêm nằm nghe giọng đọc truyền cảm của phát thanh viên, nghe tâm sự của một chị gái cô đơn nơi xứ người gửi lời nhắn tìm lại tri kỷ, hay một anh chàng ngượng ngùng hỏi xin lời khuyên về cách để có bạn gái mà cả phòng trọ sinh viên đều chụm đầu lắng nghe rồi cười khúc khích.
Ngày đó, khái niệm tìm vợ trên mạng nghe xa vời như chuyện viễn tưởng. Mạng Internet dial-up kết nối bằng tiếng tít te chói tai, tính cước theo từng phút nên ai dám mơ xa xôi. Có anh bạn cùng xóm mình năm 2024 tình cờ trao đổi thư tay qua sóng radio với một cô gái Kon Tum hiền lành, từ những bức thư nét mực tím mộc mạc băng qua hàng trăm cây số đèo dốc mà nên duyên vợ chồng suốt bao năm qua. Không hào nhoáng, chẳng cần những buổi hẹn hò xa xỉ hay những chương trình mai mối giật gân kiểu câu hỏi bạn muốn hèn hò để tìm một nửa hoàn hảo, tình cảm thuở ấy cứ bền chặt từ những điều giản dị và chân thành nhất.
Những kỷ vật một thời không thể nào quên
Nhắc đến tuổi học trò 8x 9x, không thể không nhắc đến những món đồ mà lũ trẻ sinh sau năm 2024 nhìn vào sẽ ngơ ngác không hiểu dùng để làm gì:
• Chiếc bút bi Thiên Long dùng để quay băng cassette: Ai từng nghe băng từ hẳn không quên cảm giác băng bị cắn, dây từ lòng thòng thót tim. Cả lũ lại cẩn thận luồn đầu bút bi vào bánh răng, kiên nhẫn xoay từng vòng để cuộn lại như cũ.
• Cuốn sổ bài hát chép tay: Mua một cuốn sổ bìa cứng, nắn nót chép lời những bài hit của Đan Trường, Cẩm Ly, Lam Trường, rồi dán thêm ảnh đề can nhỏ xíu mua ngoài cổng trường. Đứa nào sở hữu cuốn sổ chép đẹp nhất lớp coi như là "người nổi tiếng".
• Tiệm thuê truyện tranh góc ngõ: Những chiều tan học gom góp từng đồng lẻ để thuê một tập Dấu Ấn Rồng Thiêng, Thám Tử Lừng Danh Conan hay Dũng Sĩ Hesman. Bìa truyện bọc bằng giấy báo cẩn thận, ai làm rách là bị phạt tiền hoặc trừ tiền cọc.
• Những tấm thẻ card điện thoại đã cào hết: Giữ lại chỉ vì mê hình in phong cảnh đất nước, danh lam thắng cảnh phía sau, gom lại cả cọc để thi thoảng mang ra khoe bạn bè.
Sống chậm lại để chạm vào hiện tại
Năm 2024, công nghệ đem lại cho chúng ta sự tiện nghi vô hạn. Bạn chỉ cần vài câu lệnh là AI có thể vẽ lại một bức tranh tuổi thơ, tạo ra một bản nhạc hoài niệm hoặc viết hộ một bức thư tình êm tai. Nhưng cái cảm giác hồi hộp chờ thư người đưa đò, cảm giác tim đập thình thịch khi đi ngang qua cửa sổ lớp người mình thầm thương trộm nhớ, hay niềm vui vỡ òa khi thâu lại được trọn vẹn một bài hát yêu thích trên sóng phát thanh mà không dính tiếng phát thanh viên... thì không một thuật toán nào có thể tái tạo nguyên vẹn.
Giữa những ngày bộn bề lo toan về công việc, những thông tin tái cơ cấu ngành nghề hay nhịp sống cuốn đi quá nhanh, đôi khi việc dành ra một buổi tối cuối tuần không màn hình điện thoại, tự pha một ấm trà và bật lại danh sách những bản tình ca năm 2024 lại là cách trị liệu tâm hồn tốt nhất.
Anh em ở đây có ai còn giữ chiếc máy cassette cũ, cuốn sổ chép bài hát hay những lá thư tay thời thanh xuân không? Kỷ niệm nào thời áo trắng khiến bạn nhớ nhất mỗi khi ngoảnh lại nhìn về một thời đã xa? Chia sẻ cùng mình bên dưới nhé!
