Hà Nội, một đêm muộn cuối năm 2023.
Kim đồng hồ trên góc màn hình máy tính điểm 1 giờ 15 phút sáng. Quanh mình lúc này chỉ còn tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop đang chạy hết công suất và tiếng mưa rả rích bên khung cửa sổ phòng trọ. Bát mì tôm ăn vội lúc 9 giờ tối vẫn còn để nguyên bên góc bàn, cạnh ly cà phê đã nguội ngắt từ bao giờ.
Mình tựa lưng vào ghế, thở dài một hơi thật sâu. Dự án làm việc theo mô hình hybrid dạo gần đây khiến ranh giới giữa "giờ làm" và "giờ sống" gần như bị xóa nhòa. Cả ngày cắm mặt vào màn hình, gõ lách cách những dòng prompt thử nghiệm cho ChatGPT để đẩy nhanh tiến độ làm báo cáo, xử lý bảng tính, rồi lại quay cuồng họp hành trực tuyến. Công nghệ năm 2023 phát triển nhanh đến mức chóng mặt, nhưng kỳ lạ thay, nó không giúp mình bớt bận đi, mà dường như chỉ khiến guồng quay của sự kỳ vọng và nỗi lo tụt lại phía sau trở nên nặng nề hơn.
"Năm 2023 dạy cho chúng ta cách làm việc nhanh hơn gấp đôi bằng AI, nhưng lại quên mất việc chỉ cho chúng ta cách tìm lại sự bình yên trong tâm hồn sau khi gập màn hình máy tính lại."
Khi công nghệ bùng nổ nhưng lòng người chông chênh
Có anh em nào ở đây giống mình không? Năm nay kinh tế khó khăn, làn sóng cắt giảm nhân sự âm ỉ khắp các công ty công nghệ và doanh nghiệp lớn nhỏ. Đi làm mà trong lòng lúc nào cũng nơm nớp lo âu. Để giải tỏa, buổi tối mình hay nằm lướt TikTok Shop xem người ta livestream bán hàng rôm rả thâu đêm suốt sáng, hoặc ngắm nghía những chiếc điện thoại màn hình gập thời thượng trên các diễn đàn công nghệ. Nhìn thế giới bên ngoài sôi động, nhộn nhịp là thế, nhưng khi tắt màn hình điện thoại đi, căn phòng 20 mét vuông lại chìm vào sự im ắng đến rợn ngợp.
Ở cái tuổi 26, bạn bè cùng trang lứa đứa thì lập gia đình, đứa thì bận rộn con cái, đứa lại đi công tác xa. Những buổi cà phê tụ tập thưa thớt dần, thay vào đó là những tin nhắn hỏi thăm chóng vánh qua mạng xã hội rồi ai lại về việc nấy.
Trong những đêm cô đơn cùng cực, đã có lúc mình từng thử tìm kiếm sự kết nối vu vơ trên internet. Mình tham gia vào vài nhóm kết bạn trên mạng xã hội, thậm chí tò mò tải thử một vài ứng dụng tìm bạn bè đang thịnh hành. Cảm giác lướt qua hàng trăm bức ảnh đại diện được trau chuốt kỹ lưỡng thật hào nhoáng, nhưng kỳ thực lại vô cùng lạnh lẽo.
Mặt trái của những kết nối vội vàng
Thế giới ảo luôn đầy rẫy những cám dỗ và cạm bẫy khó lường. Có những đêm lang thang trên các trang mạng tìm kiếm, mình bắt gặp không ít những mẩu tin rác, những dòng tìm kiếm kỳ quặc kiểu spam câu view như "số điện thoại gái có đơn" hay các đường link độc hại nhan nhản trên các web đen, diễn đàn ngầm. Những thứ ấy đánh trúng vào sự tò mò, yếu lòng và cô quạnh của những người trẻ đang chới với giữa màn đêm. Chỉ cần một chút bất cẩn, người ta rất dễ rơi vào những bẫy lừa đảo tài chính hoặc các dịch vụ độc hại được ngụy trang tinh vi.
Nhận ra điều đó, mình xóa sạch các app rác. Mình thử chuyển sang một vài ứng dụng tìm bạn bốn phương tử tế và nghiêm túc hơn để tìm kiếm một người có cùng tần số. Trải nghiệm kết bạn với người lạ quả thực mang lại những cảm xúc rất lạ lẫm:
• Đó là cảm giác được trút bỏ hoàn toàn những áp lực công việc, chức danh và định kiến xã hội để trò chuyện như hai tâm hồn bình đẳng.
• Đó là sự lắng nghe không phán xét giữa hai con người xa lạ vô tình lướt qua nhau giữa biển người mênh mông của năm 2023 đầy biến động.
• Nhưng nó cũng để lại một bài học: Không một thuật toán kết nối nào có thể thay thế được sự chân thành và những cái ôm, những ánh mắt ngoài đời thực.
Bình yên đến từ những điều giản dị quanh ta
Đêm qua, mẹ gọi điện từ quê lên. Lúc nhìn thấy màn hình báo cuộc gọi, mình còn đang mải gõ nốt bản đề xuất công việc, suýt nữa thì bấm nút bận. Nhưng rồi mình dừng lại và nghe máy.
Giọng mẹ ở đầu dây bên kia ấm áp, hỏi han những câu quen thuộc: "Dạo này công việc có mệt lắm không con? Có ăn uống đúng giờ không? Mấy hôm nay trời trở lạnh, nhớ mặc thêm áo ấm nhé!". Chỉ vài câu nói mộc mạc ấy thôi mà khóe mắt mình cay cay. Hóa ra, bấy lâu nay mình cứ mải miết đi tìm những kết nối xa xôi trên không gian số, trăn trở về việc khẳng định bản thân ngoài xã hội, mà quên mất rằng gia đình vẫn luôn là bến đỗ bình yên và kiên nhẫn nhất chờ đợi mình.
Tuổi trẻ của chúng ta trong giai đoạn này thật không dễ dàng. Chúng ta đứng giữa giao thời của một thế giới công nghệ chuyển mình từng ngày và những nỗi lo cơm áo gạo tiền rất thực tế. Nhưng có lẽ, điều quan trọng nhất không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền hay sở hữu bao nhiêu công nghệ mới, mà là bạn giữ được cho mình một tâm hồn lành lặn và biết trân trọng những người yêu thương mình vô điều kiện.
Lời nhắn nhủ cho những đêm thao thức
Nếu đêm nay anh em ZolaChat cũng đang ngồi một mình trước màn hình vi tính, cảm thấy lạc lõng giữa thành phố triệu dân này, hãy nhớ rằng bạn không hề đơn độc. Chúng ta đều là những người trẻ đang vừa đi vừa dò dẫm con đường của riêng mình.
• Hãy tắt máy tính đúng giờ khi công việc đã xong, đừng để công việc nuốt chửng giấc ngủ của bạn.
• Dành thời gian gọi về cho bố mẹ, nhắn một tin nhắn chân thành cho một người bạn cũ thay vì chỉ lướt mạng vô định.
• Và quan trọng nhất, hãy bao dung với chính bản thân mình sau những ngày dài mỏi mệt.
Đêm đã về khuya lắm rồi. Mình xin phép dừng dòng nhật ký này tại đây để đi ngủ, lấy lại năng lượng cho ngày làm việc mới. Còn các bạn, năm 2023 này của các bạn thế nào? Những đêm tăng ca muộn, điều gì là điểm tựa tinh thần lớn nhất giúp các bạn vượt qua? Chia sẻ bên dưới cùng mình nhé!