Khởi đầu từ những dòng prompt và chiều mưa phố cũ
Chiều tháng Mười một năm 2023, Hà Nội đón đợt gió mùa đầu tiên kèm theo cơn mưa phùn dai dẳng. Ngồi trong góc quen của một quán cà phê trên phố Phan Đình Phùng, tôi mở chiếc laptop làm việc từ xa, lơ đễnh nhìn con trỏ chuột nhấp nháy trên giao diện ChatGPT. Năm 2023 này, dường như đi đâu anh em cũng bàn tán về trí tuệ nhân tạo, về những prompt tạo sinh có thể viết code, vẽ tranh hay soạn sẵn một kế hoạch kinh doanh chỉ sau vài giây. Bên cạnh tôi, chiếc điện thoại màn hình gập thế hệ mới đang dựng nghiêng một góc 90 độ trên bàn, hiển thị một phiên livestream TikTok Shop bán tinh dầu thơm với hàng ngàn lượt tương tác rộn ràng.
Mọi thứ chuyển động quá nhanh. Sau những năm tháng dịch bệnh và biến động kinh tế, nhịp sống hybrid work giúp chúng ta tự do hơn, nhưng đôi lúc lại biến mỗi người thành một hòn đảo cô độc giữa đại dương số hóa. Tôi khẽ thở dài, tự hỏi đã bao lâu rồi mình chưa có một cuộc trò chuyện trực diện, không thông qua các bộ lọc hay kịch bản định sẵn?
"Công nghệ có thể tạo ra vạn lời hồi đáp hoàn hảo, nhưng chỉ có nhịp đập của trái tim mới thấu hiểu được sự ngập ngừng của yêu thương."
Ký ức về những nhịp cầu kết nối xưa và nay
Nhìn dòng người hối hả mặc áo mưa lướt qua khung cửa kính, ký ức trong tôi chợt trôi về những ngày xưa cũ. Tôi nhớ người chú ruột ở quê, người đàn ông góa vợ gần mười năm, từng ngập ngừng nhờ tôi chỉ cách tra cứu trên mấy trang cộng đồng mục tìm bạn trung niên có số điện thoại. Chú bảo, ở cái tuổi xế chiều này, con cái đi làm xa hết, chú chẳng cần gì cao sang, chỉ ước tìm được một người bạn tri kỷ để thỉnh thoảng gọi điện thoại hỏi han một câu cơm nước, cùng nghe một khúc nhạc xưa qua chiếc máy cassette cũ. Ước mong ấy giản dị biết bao, không có sự tính toán của thuật toán ghép đôi, chỉ có sự chân thành của hai tâm hồn đang tìm kiếm hơi ấm.
Thời sinh viên của lứa chúng tôi cũng vậy. Cái thuở Internet cáp quang mới về từng ngõ ngách, anh em nào mà chẳng từng tò mò gõ cụm từ tim ban bon phuong co hinh trên những diễn đàn đời đầu, hồi hộp chờ từng dòng hồi âm tải về chậm rãi qua modem quay số. Rồi khi điện thoại thông minh xuất hiện, thói quen kết bạn bốn phương trên zalo qua tính năng quét quanh đây từng làm nức lòng bao bạn trẻ. Ai cũng từng có một thời rung động trước những dòng tin nhắn vụng về nhưng ngập tràn cảm xúc thật.
Thế nhưng bước sang năm 2023, mọi thứ dường như đã bị đóng gói quá mức. Hôm trước, một cậu em đồng nghiệp thế hệ Gen Z vừa cười vừa khoe với tôi bí quyết dùng AI viết tin nhắn để đi hẹn gái. Cậu ta hào hứng bảo:
• "Anh chỉ cần nhập tính cách đối phương vào, AI sẽ viết lời tán tỉnh mượt mà không trượt phát nào!"
• "Không còn lo bị 'quê' hay lúng túng khi bắt chuyện nữa."
Nghe cậu nói, tôi vừa buồn cười vừa thấy chạnh lòng. Một anh bạn Việt kiều mới hồi hương hồi giữa năm nay cũng từng than thở với tôi rằng việc tim ban gai o vietnam thời nay tưởng dễ mà khó vô cùng. Ứng dụng hẹn hò đầy rẫy, những cú quẹt phải diễn ra trong tích tắc, nhưng để tìm thấy một ánh nhìn mộc mạc, một sự đồng điệu không qua chỉnh sửa ảnh lại hiếm hoi như lá mùa thu.
Cuộc gặp gỡ không kịch bản
Tiếng chuông gió ở cửa quán vang lên leng keng, cắt đứt dòng suy nghĩ miên man của tôi. Mai bước vào, khẽ rũ những hạt mưa li ti đọng trên chiếc áo khoác len màu be. Mai là người quản lý một tiệm sách cũ nhỏ nằm sâu trong ngõ Trạm, người mà tôi tình cờ quen qua một topic trao đổi sách văn học trên diễn đàn ZolaChat cách đây hai tháng.
Không có những lời tán tỉnh được lập trình sẵn, không có những bức ảnh sống ảo triệu view, chúng tôi biết nhau bắt đầu từ tình yêu chung dành cho những trang tản văn của Thạch Lam và nỗi niềm lo toan trước tình hình kinh tế thắt chặt sau đại dịch.
"Anh đợi em lâu chưa? Mưa tắc đường quá, phiên livestream sách trưa nay của tiệm em cũng phải dời lại vì mạng chập chờn," Mai ngồi xuống đối diện tôi, nụ cười rạng rỡ làm xua tan đi cái lạnh đầu đông.
"Anh cũng vừa xong việc thôi," tôi mỉm cười, chủ động gấp chiếc laptop lại và lật úp màn hình điện thoại xuống mặt bàn gỗ.
Lắng nghe thanh âm của đời thực
Khoảnh khắc hai thiết bị số tắt ngấm ánh sáng xanh, không gian như lắng lại nhường chỗ cho tiếng nhạc Trịnh êm dịu hòa cùng mùi cà phê rang xay thơm nồng. Chúng tôi ngồi bên nhau suốt hai tiếng đồng hồ, không ai liếc nhìn thông báo mạng xã hội. Mai kể tôi nghe về những khó khăn khi tiệm sách phải xoay xở bán thêm trên các nền tảng video ngắn để duy trì doanh thu trong năm nay, về niềm vui nhỏ bé khi tìm lại được một bản in thơ Quang Dũng từ năm 1989. Tôi chia sẻ với cô ấy về những áp lực công việc hybrid, về cảm giác chông chênh của một gã đàn ông ngoài ba mươi đang tìm kiếm điểm tựa bình yên.
Khi Mai ngập ngừng nói về nỗi cô đơn của những đêm thức đọc sách một mình, tôi nhận ra đôi mắt cô ấy hơi đỏ. Đó là cảm xúc thật, một biểu cảm mà không một công cụ AI tạo sinh nào có thể mô phỏng trọn vẹn, và cũng chẳng có thuật toán nào phân tích nổi sự ấm áp đang len lỏi giữa hai người.
"Giữa kỷ nguyên mà mọi thứ đều có thể tự động hóa, sự chân thành chính là thứ xa xỉ và đáng giá nhất của con người."
Trước khi chia tay ra về, trời đã tạnh hẳn. Những vũng nước trên vỉa hè phản chiếu ánh đèn vàng ấm áp của dãy phố cổ. Tôi đưa Mai về lại tiệm sách, hẹn nhau một buổi tối cuối tuần sẽ cùng đi dạo phố đi bộ mà không mang theo bất kỳ thiết bị làm việc nào.
Lời kết cho những người đang tìm kiếm
Các bạn thân mến, năm 2023 này có thể đang mang lại cho chúng ta quá nhiều sự tiện lợi, nhưng nó cũng vô tình dựng lên những bức tường vô hình giữa người với người. Dù bạn đang ở độ tuổi nào, là người trẻ đang tìm kiếm tình yêu đầu đời hay bậc trung niên đang khao khát một bờ vai sẻ chia, xin đừng để những thuật toán lạnh lùng thay thế tiếng nói của trái tim.
Hãy can đảm gấp chiếc máy tính lại, bước ra ngoài góc phố quen, gọi một ly trà nóng và nhìn sâu vào mắt người đối diện. Bởi vì sau tất cả, tình yêu đích thực luôn bắt đầu từ những điều rất đỗi bình dị của đời thực, nơi những nhịp đập run rẩy chưa bao giờ cần đến sự can thiệp của máy móc.
Anh em ZolaChat thì sao? Trong năm 2023 nhiều biến động này, cuộc hẹn hò đáng nhớ nhất của bạn là ngoài đời thực hay qua chiếc màn hình? Hãy để lại vài dòng tâm sự bên dưới nhé!