Có những buổi chiều giữa năm 2024 bỗng thèm tiếng 'Buzz!' giật mình
Chiều nay sau khi rời văn phòng làm việc ngập tràn màn hình đồ họa và những mô hình AI đa phương thức (multimodal) tự động xử lý tài liệu, mình quyết định sạc chiếc xe điện rồi tấp vào một góc quán quen dưới tán cây mát rượi. Giữa nhịp sống vội vã của năm 2024, nơi làn sóng tái cơ cấu công nghệ khiến ai nấy đều đau đáu tìm cho mình một chốn bình yên để healing, giai điệu bài hát "Xe Đạp" thời Thùy Chi bỗng vang lên từ chiếc loa nhỏ của quán. Khoảnh khắc ấy làm cả một bầu trời ký ức thời 8x, 9x ùa về mãnh liệt trong lồng ngực.
Nhớ cái thời chừng hai mươi năm trước, chúng ta chưa có smartphone kết nối 24/7, chưa biết đến những khái niệm thuật toán tối ưu hay lướt ứng dụng kiếm ny chỉ bằng vài cái quẹt tay trái phải. Thời đó, hạnh phúc của tụi học trò đơn sơ đến lạ kỳ: một buổi trưa trốn ngủ đi nét cỏ, một mẩu giấy gấp hình trái tim chuyền vội dưới hộc bàn, hay một buổi chiều ngồi cặm cụi dùng đầu bút bi Thiên Long để xoay lại cuộn băng cassette bị rối dây.
1. Tiệm nét cỏ, tiếng modem quay số tít te và ô cửa sổ Yahoo Messenger
Nhắc đến tuổi thơ 8x và đầu 9x, làm sao quên được không gian nồng mùi thuốc lá, tiếng quạt trần quay cọt kẹt và dàn máy tính CRT màn hình lồi to tướng ở các tiệm nét đầu ngõ. Cảm giác ngồi đợi modem dial-up kết nối với chuỗi âm thanh "tít te... rè rè... tè tè" vừa hồi hộp vừa sốt ruột. Tốc độ mạng khi ấy chậm đến mức tải một bức ảnh chụp bằng webcam mờ căm cũng mất cả phút, nhưng ai nấy đều háo hức.
• Biểu tượng mặt cười màu vàng của Yahoo Messenger hiện lên góc phải màn hình, đi kèm âm thanh quen thuộc mỗi khi có tin nhắn tới.
• Những dòng status sầu đời được viết bằng teencode kèm ký tự đặc biệt, cố tình để chế độ "Invisible" (ẩn nick) chỉ để chờ đúng một người sáng đèn rồi mới giả vờ "vừa online".
• Cú "Buzz!" rung chuyển cả màn hình chat – vừa giật mình vừa rộn ràng vì biết rằng phía bên kia có người đang nhớ đến mình.
• Mỗi lần nghe tiếng chuông báo có email hay tiếng "bực bực" khi gửi file qua mạng LAN trong quán nét, cả đám lại rộ lên cười đùa rôm rả.
Thời ấy kết nối chậm, nhưng lòng người lại rất gần. Giờ đây, khi công nghệ mở ra muôn vàn lựa chọn, ai cũng có thể dễ dàng cài đặt một app kiếm người yêu miễn phí hay tìm kiếm một ứng dụng hẹn hò an toàn được mã hóa bảo mật cao, thế nhưng cảm giác bồi hồi đợi nick ai đó sáng đèn dường như đã trở thành thứ xa xỉ không thể tìm lại.
2. Thư tay trong ngăn bàn, mực tím Bến Nghé và cuốn lưu bút mùa hạ
Bên cạnh nét cỏ, ký ức học trò 8x 9x còn là những trang giấy ô ly thơm mùi mực Cửu Long hay mực Bến Nghé. Chẳng có công cụ AI nào soạn sẵn văn mẫu ngọt ngào, những bức thư tình tuổi học trò khi ấy ngây ngô và vụng dại vô cùng. Viết xong lại sợ đứa bạn cùng bàn đọc lén, cẩn thận gấp lại thành hình cánh bướm, hình trái tim rồi lén nhét vào hộc bàn gỗ của người ta trước giờ vào lớp.
"Tuổi trẻ của chúng mình từng đi qua những ngày tháng không định vị, không mạng xã hội, chỉ có ánh mắt lén nhìn nhau qua ô cửa lớp và niềm tin son sắt rằng nếu thật lòng, chắc chắn sẽ tìm thấy nhau."
Đến cuối năm học, nhất là những mùa hè chia tay lớp 9 hay lớp 12, đứa nào cũng có một cuốn sổ lưu bút bọc giấy kính cẩn thận. Từng trang giấy được dán ép cánh phượng vĩ đỏ rực, ép lá bàng khô, ghi lại lời chúc, số điện thoại bàn có dây và đôi khi là dòng nhắn gửi dặn dò: "Nhớ đừng quên tao nha!". Mấy đứa bạn ở xa, như đợt hè về quê ngoại gặp gỡ mấy bạn miền Tây, còn ghi lại địa chỉ bưu điện để gửi thư tay qua lại. Một anh bạn đồng nghiệp của mình quê miền Tây vừa rồi kể lại, hồi đó muốn tìm bạn sóc trăng hay kết bạn bốn phương qua mục lá thư bạn đọc của báo Hoa Học Trò, Mực Tím là phải chờ ròng rã cả tháng trời mới thấy thư hồi âm từ bưu tá. Vậy mà quý giá, nâng niu từng con tem, giữ gìn như báu vật suốt cả thời thanh xuân.
3. Bút bi cuộn băng cassette, máy nghe nhạc MP3 và những cuốn sổ chép lời bài hát
Có một hình ảnh mà có lẽ chỉ những ai sinh ra trong thập niên 80, 90 mới hiểu trọn vẹn: chiếc bút bi Thiên Long thon nhỏ đút vừa khít vào bánh răng của cuốn băng cassette để tua đi tua lại bài hát mình yêu thích nhằm tiết kiệm pin con thỏ cho chiếc máy Walkman.
Lên đến cấp 3, những chiếc máy nghe nhạc MP3 dung lượng chỉ vỏn vẹn 128MB hay 256MB bắt đầu xuất hiện, chứa được chừng 30-40 bài hát nén định dạng 128kbps. Ấy thế mà đứa nào sở hữu được một chiếc là cả lớp chuyền tay nhau, mỗi đứa nghe một bên tai nghe dây trắng lằng ngoằng. Tụi con gái thì tỉ mẩn ngồi chép từng lời bài hát của Đan Trường, Cẩm Ly, Ưng Hoàng Phúc, Mỹ Tâm vào cuốn sổ tay dán đầy hình ảnh in can mua ở cổng trường với giá năm trăm, một nghìn đồng.
Giữ một nốt lặng dịu dàng giữa nhịp sống 2024
Năm 2024, thế giới vận hành với tốc độ mặt trời mọc lặn tính bằng từng cú chạm. Bạn bè mình có người làm việc từ xa, có người trải qua những biến động nhân sự ngành IT, nhiều người cuối tuần chỉ muốn lái xe rời xa khói bụi tìm về các vùng đồi thông cắm trại healing để trút bớt âu lo. Trong đời sống tình cảm, người ta vội vã hơn. Có những anh em độc thân lúng túng giữa đô thị rộng lớn, gõ vội lên thanh công cụ tìm kiếm những cụm từ mộc mạc như tim ban tinh nu tphcm với mong muốn tìm một người bạn tâm giao sẻ chia ly cà phê sau giờ tan ca căng thẳng.
Thế nhưng, đôi lúc chậm lại một chút để nhớ về những ngày xưa cũ lại là liều thuốc chữa lành tốt nhất cho tâm hồn. Ký ức 8x 9x nhắc chúng ta rằng: giá trị của một mối quan hệ không nằm ở việc thuật toán ghép đôi ta nhanh đến đâu, mà nằm ở sự chân thành, kiên nhẫn và rung cảm thực sự giữa người với người.
Còn bạn, kỷ vật thời học trò hay khoảnh khắc tuổi thơ nào của thời 8x 9x vẫn còn khiến bạn mỉm cười mỗi khi nhớ lại giữa năm 2024 này? Hãy chia sẻ cùng mình và anh em ZolaChat ở phần bình luận bên dưới nhé!
