Một chiều mưa năm 2024 và chiếc hộp sắt Hanami cũ kỹ
Chiều nay, giữa một ngày cuối tuần của năm 2024, khi cơn mưa rào bất chợt đổ xuống hiên nhà, mình quyết định tắt thông báo điện thoại, rời mắt khỏi những màn hình tràn ngập cập nhật về AI đa phương thức hay những cuộc thảo luận công nghệ dồn dập. Bước vào căn gác nhỏ, trong lúc dọn dẹp lại mấy món đồ cũ, mình vô tình chạm tay vào một chiếc hộp bánh quy bằng sắt Hanami đã hoen gỉ ở góc cạnh.
Mở chiếc nắp hộp đã kẹt cứng vì thời gian, một mùi hương giấy ố vàng xen lẫn hương hoa lài khô thoang thoảng bay ra. Bên trong là cả một khung trời ký ức tuổi học trò của thế hệ 8x, 9x chúng mình: những bức thư tay gấp hình cánh bướm, vài viên bi ve lấp lánh, một chiếc băng cassette Tuấn Vũ bị nhai băng đã được quấn lại bằng đầu bút bi Thiên Long, và cuốn sổ lưu bút nắn nót từng nét mực tím Bến Nghé.
Ngồi bệt xuống sàn, ngắm nhìn chiếc xe điện lặng lẽ lăn bánh ngoài ngõ không một tiếng động cơ, mình chợt nhận ra cuộc sống năm 2024 đã đi một chặng đường quá dài. Nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, những kỷ vật mộc mạc ngày xưa vẫn luôn có một chỗ đứng không gì có thể thay thế.
Thời kỳ của những bức thư tay và sự kiên nhẫn ngọt ngào
Anh em thế hệ 8x, 9x đời đầu chắc chắn không thể nào quên cái thời mà phương tiện giao tiếp duy nhất giữa hai đứa bàn trên bàn dưới, hoặc giữa hai dãy lớp học, chỉ là những mẩu giấy xé vội từ tập vở kẻ ngang.
"Hồi đó, làm gì có khái niệm gửi một cái là người kia nhận ngay tức khắc. Mọi rung động, giận hờn hay lời hỏi thăm đều phải chờ đợi qua từng giờ ra chơi, từng nhịp đập thình thịch khi chuyền tay nhau dưới ngăn bàn sao cho thầy cô không phát hiện."
Những bức thư ngày ấy được nâng niu đến lạ kỳ. Đứa khéo tay thì gấp hình trái tim có đôi cánh, đứa vụng về thì gấp hình mũi tên hay chiếc thuyền buồm. Nội dung đôi khi chỉ là mượn nhau cuốn truyện tranh Bảy Viên Ngọc Rồng, cuốn Dấu Ấn Rồng Thiêng, hay vu vơ vài câu thơ chép vội trong chuyên mục góc học trò của báo Hoa Học Trò, Mực Tím.
Chính sự chậm rãi ấy lại tạo nên một giá trị vô giá: sự trân trọng. Mỗi con chữ viết ra đều được suy nghĩ kỹ càng, nắn nót từng dấu chấm, dấu phẩy, vì sợ người ta đọc không hiểu hoặc chê chữ xấu. Không có nút "Thu hồi tin nhắn", cũng chẳng có biểu tượng cảm xúc thả tim hàng loạt, thứ duy nhất thể hiện tình cảm là màu mực và nét bút run run.
Văn hóa kết bạn thuở sơ khai và nhịp cầu nối những khoảng cách
Nhìn lại năm 2024, việc tìm kiếm một mối quan hệ đã trở nên quá dễ dàng chỉ sau vài thao tác quẹt màn hình. Người ta có thể lên mạng gõ tim nguoi yeu tren mang, tham gia các hội nhóm zalo tìm bạn bốn phương, hay tìm kiếm đủ mọi đối tượng kết nối xã hội từ sinh viên cho đến những người muốn tìm mẹ đơn thân có số điện thoại để tâm sự sẻ chia hoàn cảnh sống. Mọi ranh giới địa lý dường như bị xóa nhòa bởi mạng xã hội và các ứng dụng OTT.
Thế nhưng, quay ngược thời gian về hai mươi năm trước, để nhắn tin kết bạn hay làm quen một người bạn mới ở tỉnh khác là cả một kỳ công:
• Gửi thư về chuyên mục “Tìm bạn bốn phương” trên báo giấy, hồi hộp chờ đợi từng tuần xem tên và địa chỉ hòm thư của mình có được in lên trang báo hay không.
• Chờ đợi bác bưu tá bấm chuông trước cổng vào mỗi buổi trưa chang chang nắng, trao tay lá thư có dán con tem 400 đồng hoặc 800 đồng.
• Dành cả buổi tối nắn nót viết thư hồi âm, dán kèm một tấm ảnh thẻ 3x4 chụp ở tiệm ảnh gần trường, vừa ngượng ngùng vừa háo hức.
Những cuộc gặp gỡ, những buổi hẹn họ thời ấy không có định vị GPS, không có chia sẻ vị trí trực tiếp. Điểm hẹn thường là gốc cây phượng vĩ trước cổng trường, quán chè đậu đỏ đầu phố, hay chiếc ghế đá cạnh bờ hồ. Đến đúng giờ là một lời hứa danh dự, bởi chỉ cần lỡ một nhịp là coi như mất dấu nhau cả buổi chiều. Cái cảm giác đứng ngóng đợi một bóng áo trắng thân quen đạp chiếc xe mini Nhật từ xa đến nay vẫn là một xúc cảm trong trẻo đến nao lòng.
Kỷ vật thời gian: Chiếc cassette rè rè và cuốn lưu bút cuối cấp
Cầm chiếc băng cassette trong tay, ký ức về chiếc đài Sharp hai cửa băng của bố lại ùa về. Ngày xưa, làm gì có nhạc số lossless hay các nền tảng streaming như bây giờ. Muốn nghe bài hát mình yêu thích của nhóm Đan Trường, Cẩm Ly, Lam Trường hay Ưng Hoàng Phúc, bọn mình phải canh từng khung giờ phát sóng của chương trình Quà tặng âm nhạc trên sóng FM 99.9 MHz.
Tay lăm lăm ngón tay trên hai nút Play và Record, chỉ đợi MC vừa dứt lời giới thiệu là bấm cạch một cái thật nhanh để thu lại bài hát, cầu mong sao cho MC đừng nói chèn vào đoạn nhạc dạo đầu. Cuộn băng bị nhão thì bỏ vào ngăn đá tủ lạnh một lát rồi lấy ra quay lại bằng ngón tay út hoặc cây bút bi, nghe âm thanh tuy có rè rè, méo tiếng nhưng lại ấm áp đến lạ lùng.
Còn cuốn lưu bút cuối cấp thì sao? Đó là nơi lưu giữ nét chữ của những đứa bạn cùng bàn, những lời chúc thi đỗ tốt nghiệp, những dòng tâm sự chưa từng dám nói thành lời, và cả những cánh hoa phượng ép khô được bọc cẩn thận trong giấy bóng kính. Có những dòng chữ viết vội năm 2024, 2024, hẹn ngày mười năm sau gặp lại, mà chớp mắt một cái, năm 2024 đã gõ cửa với biết bao đổi thay của cuộc đời.
Giữ lại chút chậm rãi giữa thời đại số
Bước ra khỏi căn gác nhỏ khi cơn mưa chiều đã tạnh, mình cẩn thận cất lại chiếc hộp sắt vào vị trí trang trọng nhất trong tủ sách. Năm 2024, chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên tiện nghi vượt bậc: AI có thể vẽ tranh, viết văn thay con người, xe cộ chạy bằng điện êm ru, và mọi câu hỏi đều có câu trả lời sau một giây tìm kiếm.
Thế nhưng, giữa nhịp sống hối hả ấy, đôi khi những tâm hồn 8x, 9x vẫn thèm một khoảng lặng chữa lành, thèm được sống chậm lại như những ngày xưa cũ. Những kỷ vật học trò không chỉ là đồ vật vô tri, mà chúng là chứng nhân cho một thời thanh xuân thuần khiết nhất – thời điểm mà chúng ta kết nối với nhau không phải bằng thuật toán, mà bằng sự chân thành, lòng kiên nhẫn và những rung động sâu lắng từ trái tim.
Các bạn ở ZolaChat ơi, các bạn có còn giữ lại kỷ vật nào của thời học trò thập niên 8x, 9x không? Một chiếc bút mực gỉ sét, một cuốn sổ bài hát chép tay, hay một bức thư chưa bao giờ dám gửi? Hãy cùng mở lòng và chia sẻ lại kỷ niệm ấy ở phần bình luận bên dưới nhé!
Bình luận (15)